Chin-c'iàⁿ kôaⁿ! Seh teh lo̍h, mî tit-beh kàu lah. Hit ē-hng tú-tú sī 29-mî. Tī chit-ê kôaⁿ koh àm ê koe-lō͘, ū c'it-ê khó-liân ê sòe-hàn c'a-bó͘-gín-á, bô tì-bō, thǹg-ch'iah-kha. I lī-khui in ch'ù ê sî, khiok ū ch'ēng c'it siang thoa-ôe. Thoa-ôe c'in tōa siang, sī c'ēng in lāu-bú ch'ēng è. I ch'ēng liáu siuⁿ lòng-khòng; tī koe-lō͘ kap ch'ia-bé oe-khoeh soà phah-m̄-kìⁿ khì.
In-ūi an-ni, chit-ê c'a-bó͘-gín-á c'iah thǹg-ch'iah-kha teh kiâⁿ; kha tàng kàu âng koh o͘-ch'iⁿ. I seng-khu hâ c'it tiâu ûi-sin-kûn, phóng kàu c'it tōa tui ê hé-ch'â; ch'íu nih mī thèh c'it pau beh bōe. C'it ji̍t seng-lí c'in pháiⁿ; bô lâng bóe, bô poàⁿ sîⁿ ji̍p ch'íu. Iau, koh kôaⁿ. Khó-liân! Seh-phìⁿ tùi i-ê kim kap tǹg ê thâu-mn̄g tit-tit lo̍h. C'óng-sī i thái-thó ū sî thang siūⁿ kàu i-ê thâu-mn̄g nih? Sî- (1)
piⁿ ê ch'ù ê thang-á kng-iàⁿ-iàⁿ; sio-bah ê bī phang-ch'èng-ch'èng. Ê-hng sī 29-mî. I bô teh siūⁿ pa̍t-hāng, teh siūⁿ c'iah-ê.
I chē tiàm-tī nn̄g keng ch'ù tiong-kan ê c'it kak. Tiàm jú kú, mî jú kôaⁿ; m̄-kú i m̄-káⁿ tò-khì in tau. Siat-sú i c'í-ū tòa hé-ch'á tò-khì, bô tòa chîⁿ, in lāu-pē c'iū ōe ke phah. C'óng-sī nā tò-khì, mā-sī kôaⁿ. In khiā tiàm-tī ch'ù-kòa ê-tóe ê sòe-keng pâng-á, hong lóng-lóng háu; mí-á lí ēng tiū-ch'áu, ēng phòa-pò-that hiah-ê khang, mā-sī kôaⁿ.
I-ê chńg-thâu-á tàng kàu lóng ch'â-khì. Hé! hé-ch'á ke khiat c'it ki lâi hang sio, he m̄ jōa hó leh! Thang tùi ch'iûⁿ nih ke khiat chi̍t ki, á m̄-thang?-- I sim-lāi an-ni teh siūⁿ, kèng-jiân c'iū thiu c'it ki ch'ut-lâi. Kh-i-à--t! phàⁿ-àⁿ-àⁿ! ah, chin kng! chin gâu tóh! Ēng ch'iú ke ô͘ leh, kán-ná c'it ki sòe ki la̍h-c'ek-á, hé-iām sio koh bêng. Èⁿ! kî-koài! hé ê kng kán hit khoán! C'it ê ch'a-bó͘-gín-á sòa khòaⁿ-kìⁿ i pún-sin chē tī c'it ê tōa thih-lô͘ ê thâu-ch'êng; lô͘ téng
(2)
ū tâng-kiû, lù kàu kim-kim-kim. Lô͘-lāi hé tōa tōh. Hé! c'in sio! I chiū hām kha sòa ch'un khì hang. Kàu hé-ch'â c'it-ê sit-khì, hé-lô͘ iā sòa bô khì. I iû-goân c'ē tiàm hia, ch'iú nih c'it ki hé-ch'â sio kàu ch'un c'it-phí-á.
I chiū koh khiat c'it ki. Êⁿ! chit ki bô siâng. Kng c'iò tī ch'iûⁿ nih hit só͘-chāi, ch'iûⁿ sòa thàu-kng. Ch'iûⁿ hit-pêng chit keng pâng, khòaⁿ kàu hiān-hiān-hiān. Lāi-bīn ū chit tè toh, khàm pe̍h-sut-sut ê toh-kun, oáⁿ-phiat kim-tang-tang. Pôaⁿ lāi ū chit chiah sio-gô, sī jip phiāng-kó kap la̍t-chí è, ian ch'èng kàu phang kún-kún. Hut-jiân kan, gô tùi pôaⁿ-lāi thiàu-ch'ut-lâi, to-á ch'iám-á ch'ah piān-piān, tùi thô͘-kha tit-tit gō, gō kàu ch'iûⁿ nih, cha-bó͘-gín-á hia. C'it-tia̍p hé-ch'â iū koh sit-khì. Chit-ē khòaⁿ cheh, iū sī goân-lâi hit phìⁿ léng koh kāu ê ch'iûⁿ.
Só͘-í i chiū khiat c'it ki tē-saⁿ ki è. Liâm-piⁿ chiū khòaⁿ-kìⁿ chit châng Kiù-chú-tàn ch'iū, súi kàu kék; pí kū-nî i tùi po-lê-thang nih khòaⁿ-kìⁿ tī ū-chîⁿ-
(3)
lâng in tau hit châng, súi bān pē. Tī i le̍k ê ch'iū-ki téng, chiân ch'eng ê la̍h-chek teh toh. Kok sek ê ang-á kán-ná tùi i teh ch'iò. C'a-bó͘-gín-á gông-ngiàh, nng-ch'iú chit ê kiah koâiⁿ, hé-ch'â sòa sit khì, ch'iū nih ê la̍h-chek-á sòa tùi thiⁿ-téng tit-tit khí-khì. Koh chit-ê khoàn-cheh, to sī chhiⁿ nā-tiāⁿ. Kî-tiong ū chit-liap lak-lo̍h-lâi, thoa chit chōa tn̂g ê kng-sòa tī thiⁿ-téng.
“Che sī ū lâng kè-óng”. I an-ni ka-kī teh siūⁿ, in-ūi tē-it thiàⁿ i ê án-má, chêng siông-siông kā i kóng, “Nā chit-lia̍p chhiⁿ ka-laùh chiū sī chit-ê lêng-hûn chiūⁿ-thiⁿ kìⁿ Siōng-tè.”
Siūⁿ kàu in má, i chiū koh khiat chit ki. Chit pái koh khah kng, kéng-jiân iā chiū khòaⁿ-kìⁿ in má khiā tī tiong-ng, kèk un-jiû, kèk chhàn-lān!
Cha-bó͘-gín-á khòaⁿ-kìⁿ chiū tōa siaⁿ kiò kóng: “Án-má ah! Tòa góa khì. Goá chai hé-ch'â nā sit-khì, lí chiū bô tī-teh. Lí kán-ná thih-lô͘, kán-ná sio-gô, kán-ná Kiù-chú-tàn ch'iū, ōe piàn bô khì!”
(4)
Só͘-í i chiū liâm-chiap chiong hit pau kî-û ê hé-ch'â tit-tit khiat, in-ūi i beh tiāⁿ-tiāⁿ khòaⁿ-kìⁿ in má. Hé-ch'â ê kng pí ji̍t khah kng. An-má m̄-bat hiah êng-kng, hiah súi. I chiàⁿ-si̍t chiū khan chit ê sòe-hàn ch'a-bó͘-gín-á ê ch'iú, tī ch'àn-lān kng-bêng ê tiong-kan, hoaⁿ-hoaⁿ-hí-hí, nng-ê tâng-chôe pe kàu chin koâiⁿ, koâiⁿ, koâiⁿ, kàu tī bô kôaⁿ bô iau, bô iu-būn ê só͘-chāi,—— tī Siōng-tè hia.
Kè-ji̍t chá-khí, tī hit nng keng ch'ù tiong-ng hit chit kak, chit ê sòe-sòe ê ch'a-bó͘-gín-á iáu chē tī hia, ch'ùi-phóe âng ki-ki, ch'ùi-tûn è bî-ch'iò iáu-kú tī-teh,—— chóng-sī i-ê oa̍h-miā í-keng kap kū-nî saⁿ-kap kè-khì-liáu. Tī i sin-si ê piⁿ-á ū chit pau ê hé-ch'â khiat kàu beh liáu, beh liáu. Kè-lō͘ ê lâng kóng: “I sī ka-kī beh hang sio o̍h.” M̄-kú siáⁿ lâng chai i khòaⁿ-kìⁿ hiah chōe súi mih? siáⁿ lâng chai i tī chit ê ke̍k ch'àn-lān kap ke̍k êng-kng ê lāi-bīn, chit-chôe kap in lâu án-má ji̍p tī sin ê nî?
(B. E. C.)
(5)
真正寒！雪咧落，暝欲beh到囉。彼下昏拄拄是29暝。佇這个寒閣暗的街路，有這一个可憐的細漢查某囡仔，無戴帽，褪赤跤。伊離開怹厝的時，卻有穿一雙拖鞋。拖鞋真大雙，是趁怹老母穿的。伊穿了傷弄康；佇街路佮車馬穢缺紲拍袂記去。
因為按呢，這个查某囡仔才褪赤跤咧行；跤凍到紅閣烏青。伊身軀圍一條圍身裙，捧到一大堆的火柴；手裡未提一包欲賣。這一日生理真歹；無儂買，無半錢入手。餓，閣寒。可憐！雪片對伊的金髻的頭毛直直落。總是伊豈有此理有時通想到伊的頭毛裡？時
(1)
邊的厝的窗仔光映映；燒肉的味芳嗆嗆。下昏是29暝。伊無咧想別項，咧想遮的。
伊坐踮佇兩間厝中間的一个角。踮愈久，暝愈寒；毋過伊毋敢倒去怹兜。設使伊只有帶火柴倒去，無帶錢，怹老爸就會加拍。總是若倒去，嗎是寒。怹徛踮佇厝蓋的下底的細間房仔，風攏攏吼；壁裡用稻草，用破布塞遐的空，嗎是寒。
伊的手頭仔凍到攏柴去。嘿！火柴加拔一枝來烘燒，彼毋偌好leh！通對牆裡加拔一枝，抑毋通？－－伊心內按呢咧想，竟然就抽一枝出來。Kh-i-à--t！phàⁿ-àⁿ-àⁿ！啊，真光！真爻點！用手加攑咧，敢若一枝細枝蠟燭仔，火焰燒閣明。嗯！奇怪！火的光敢彼款！這一个查某囡仔紲看見伊本身坐佇一个大鐵爐的頭前；爐頂
(2)
有銅球，綠到金金金。爐內火大點。嘿！真燒！伊就陷跤紂伸去烘。到火柴這个失去，火爐也紲無去。伊猶原踮佇遐，手裡一枝火柴燒到伸一庀仔。
伊就閣拔一枝。嗯！這枝無相仝。光照佇牆裡彼所在，牆紲透光。牆彼爿這間房，看到現現現。內面有一塊桌，蓋白索索的桌巾，碗盤金噹噹。盤裡有這隻燒鵝，是趁蘋果佮栗子的，煏到芳滾滾。忽然間，鵝對盤裡跳出來，刀仔簽仔插便便，對塗跤直直鵠，鵠到牆裡，查某囡仔遐。這霎火柴又閣失去。這下看則，又是原來彼片冷閣厚的牆。
所以伊就拔一枝第三枝的。臨邊 就看見這叢救主誕樹，媠到極；比舊年伊對玻璃窗裡看見佇有錢
(3)
人怹兜彼叢，媠萬倍。佇伊櫛的樹枝頂，千層的蠟燭咧點。各色的翁仔敢若對伊咧笑。查某囡仔疑惑，兩手這个攑懸，火柴紲失去，樹裡的蠟燭仔紲對天頂直直起去。閣這个光則，攏是星若定。其中有這粒落落來，拖一帶長的光線佇天頂。
「這是有儂過往」。伊按呢家己咧想，因為第一疼伊的俺媽，前常常共伊講，「若這粒星掉落就是這个靈魂上天見上帝。」
想到怹媽，伊就閣拔這枝。這擺閣較光，竟然伊也就看見怹媽徛佇中央，極溫柔，極燦爛！
查某囡仔看見就大聲叫講：「俺媽啊！帶我去。我知火柴若失去，你就無佇咧。你敢若鐵爐，敢若燒鵝，敢若救主誕樹，會變無去！」
(4)
所以伊就liâm-chiap 將彼包其餘的火柴直直拔，因為伊欲定定看見怹媽。火柴的光比日較光。俺媽毋捌赫榮光，赫媠。伊真實就牽這个細漢查某囡仔的手，佇燦爛光明的中間，歡歡喜喜，兩个做隊飛到真懸，懸，懸，到佇無寒無餓，無憂悶的所在，——佇上帝遐。
隔日早起，佇彼兩間厝中央彼一角，這个細細的查某囡仔猶坐佇遐，喙皮紅支支，喙脣的微笑猶久佇咧，——總是伊的活命已經佮舊年相佮過去矣。佇伊身屍的邊仔有一包的火柴拔到欲了，欲了。過路的儂講：「伊是家己欲烘燒的。」毋過啥人知伊看見赫濟媠物？啥人知伊佇這个極燦爛佮極榮光的內面，這陣佮怹老俺媽入佇新的年？
(B. E. C.)
(5)