新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1888-6,(1),1
年份
1888
標題
廈門培德社(Ē-mn̂g Pôe-tek siā.)
羅馬字正文 漢字正文

Ē-mn̂g Pôe-tek siā.

.... Iā lán tio̍h siūⁿ 30, 40 nî chêng, ū tám-le̍k ê lâng káⁿ kiàn-tì siàu-liân siā, chiah-ê lâng ōe kham-tit o-ló. Chiah-ê lâng ê kang í-keng chòe bêng-pe̍k, in só͘ kiàn-tì·ê chha-put-to tī ta̍k só͘-chāi ū kong-hāu, án-ni piáu-bêng in só͘ chòe chiū-sī eng-kai tio̍h chòe. M̄-sī kóng chiah-ê siā lóng ū chiâu-chn̂g hó, chóng-sī ná kú ná chiâⁿ khoán; ū ê tit-beh oân-choân, chiū-sī ta̍k-hāng ōe lī-ek lâng·ê, in tùi-tiōng khì chòe, iā ēng kèng-khiân ê sim, piáu-bêng ū jōe-chì ho̍k-sāi Chú.

Tùi án-ni lâi siūⁿ, tī Ē-mn̂g kiàn-tì chit hō ê siā m̄-sī bô iân-kò͘. Hiān-sî tī Tiong-kok chit hō ê siā put-chí chió kiám-chhái chí Ē-mn̂g·ê sī thâu chi̍t-ê, iā káⁿ, ū lâng phah-sǹg iâ-so͘ kàu kiàn-tì bē kú, iáu-bē thang siat-li̍p siàu-liân siā, in-ūi lâng beh tam-tng sím-mi̍h koân, tio̍h put-chí chai koan-hē. Chóng-sī siàu-liân lâng nā bô chiàu-kò͘ chiū hāi. Chí kúi nî kàu-hōe-lāi tōa hoan-ló chōe-chōe siàu-liân lâng pìⁿ-pháiⁿ, kiâⁿ m̄ eng-kai kiâⁿ ê hoat-tō͘. In siū chhì-liān put-chí tāng, bê-he̍k ê lō͘ chōe-chōe tiâu, siông-siông hō͘ lâng pàng kù-chāi in khì, bô hùi-sîn chiàu-kò͘ in. Siat-sú iáu ū lâng gî, á-sī kiaⁿ chit hō ê siā m̄ eng-kai siat, iáu-kú goán ài kā i kóng, tek-khak ài chhì-khòaⁿ, iā goán ê sim bián kiaⁿ bô heng. Chhut-chāi Siōng-tè.

Ē-mn̂g ê siàu-liân siā hō chòe Pôe-tek siā. Che m̄-sī tú-tú hoan-e̍k Se-kok ê miâ, put-kò chhú hit-ê iàu-kín ê ì-sù chiū-sī ēng hong-hoat lâi iúⁿ-chhī tek-hēng. Hong-hoat pau-hâm lóng-chóng ê tō-lí, ha̍k-būn, chhut-chāi siā ê lâng chiàu i ê ki-hōe lâi o̍h.

Tiong-gōe bo̍k-su, thoân-tō, kap kèng-khiân ê hiaⁿ-tī chí-bē put-chí ài ēng hong-hoat kò͘ siàu-liân lâng, ...tiâu kò͘-ì chhut-la̍t kiàn-tì chit ê siā.

Khí-thâu chū-chi̍p chiū-sī San, Lô jī ūi sian-siⁿ ... hia chia̍h-tê, kau-pôe. Hit sî ū ... ê

siàu-liân lâng ... kap Tiong-gōe sian-siⁿ ... siông-sè khui-thiah chêng-hêng hō͘ lâng chai Se-kok ê siā sím-mi̍h khoán-sit. Āu-lâi ū 39 ê siàu-liân lâng kóng in ài ji̍p siā; kàu chit-tia̍p ū 60 gōa lâng; koh lēng-gōa ū khah lāu ê lâng ū miâ bô koân·ê, 12 lâng. Koh ū 2 ê kì-sū, 6 ê táng-sū, chiah-ê tng-chit ê lóng sī ta̍k kàu-hōe ū miâ-siaⁿ ê lâng. Lô sian-siⁿ hō͘ tāi-ke kéng chòe khí-thâu ê chú-sū.

Thâu chi̍t-pái chū-chi̍p chiū-sī chiaⁿ-ge̍h 28, chóng-sī in-ūi chū-chi̍p ê só͘-chāi bē piān, só͘-í thèng-hāu kàu 4·ge̍h 19, chiah khui, kàu hit-sî chèng-lâng chū-chi̍p kî-tó chiong siā lâi thok-tiōng Siōng-tè, ài hun-piat chhù kap lâng chòe Siōng-tè ê lō͘-ēng, hō͘ siàu-liân lâng tit-tio̍h lī-ek. Lōa-chōe pêng-iú iā kàu, kúi-nā lâng piān-lūn tō-lí.(Āu koàn koh ìn)

廈門培德社

...[1]。也咱著想30、40年前,有膽力的儂敢建置少年社,遮个儂會堪得呵咾。遮个儂的工已經做明白,𢙠所建置的差不多佇逐所在有功效,按呢表明𢙠所做就是應該著做。毋是講遮个社攏有褿全好,總是乃[2]久乃成款。有的得卜完全,就是逐項會利益儂的,𢙠對重去做,也用敬虔的心,表明有銳志服侍主。

對按呢來想,佇廈門建置即號的社毋是無緣故。現時佇中國即號的社不止少,敢彩此廈門的是頭一个也敢,有儂拍算耶穌教建置未久,猶未通設立少年社,因為儂卜擔當甚物權,著不止知關係。總是少年儂若無照顧就害。此幾年教會內大煩惱濟濟少年儂變否,行毋應該行的法度。𢙠受試練不止重,迷惑的路濟濟條,常常予儂放據在𢙠去,無費神照顧𢙠。設使猶有儂疑,抑是驚即號的社毋應該設,猶故阮愛共伊講,的確愛試看,也阮的心免驚無興。出在上帝。

廈門的少年社號做「培德社」。這毋是拄拄翻譯西國的名,不過取彼个要緊的意思。「培德」的意思就是用方法來養飼德行。方法包含攏總的道理、學問,出在社的儂照伊的機會來學。

中外牧師、傳道,佮敬虔的兄弟、姊妹不止愛用方法照少年儂,......刁故意出力建置即个社。

起頭,聚集就是佇山、羅二位先生......遐食茶、交陪,彼時有...个少年儂......佮中外先生...詳細開拆情形予儂知西國的社甚物款式。後來有39个少年儂講𢙠愛入社。到即疊有60外儂,故另外有較老的儂有名無權的,12儂。故有2个記事,6个董事,遮个當職的攏是逐教會有名聲的儂。羅先生予大家揀做起頭的主事。

頭一擺聚集就是正月23,總是因為聚集的所在未便,所以聽候到4月19㱏開。到彼時眾儂聚集祈禱,將社來託仗上帝,愛分別厝佮儂做上帝的路用,予少年儂得著利益。偌濟朋友也到,幾若儂辯論道理。(後卷卜故印)

尾註


  1. [1] Enatsu 註:現有《漳泉聖會報》第1部第1卷(1888-6,(1),1)圖像不全且缺頁碼,已綜合上下文對僅有的三頁重新編號。本篇題目據後卷綜合定爲《廈門培德社》(Ē-mn̂g Pôe-tek siā),當前頁號定爲6。但後卷稱“Chiap chêng-tiuⁿ tē 5 bīn”(接頂張第5面)。 

  2. [2] ná:乃。意思是越愈。