Khiⁿ-bé tông-hōe

(Ngô͘ Bo̍k-su siá ê.)

Sèng-keng kóng, "Hoaⁿ-hí saⁿ-kap hoaⁿ-hí, iu-būn saⁿ-kap iu-būn." Lūn kàu-po̍k tùi Chú kàng-seng 1882·nî, chiū-sī Kong-sū 8·nî, 10 ge̍h kan tam-tng chit-jīm tī Khiⁿ-bé tông-hōe. Hit nî hōe-sio̍k 5 keng, hiaⁿ-tī chí-bē 90 gōa lâng, kàu taⁿ thâu-bé ū chhit nî ê kú lah, nā-sī ta̍k hōe-sio̍k lâng-gia̍h ná kú ná chió, pēng bô ke-thiⁿ.

Sui-jiân tī Kong-sū 10·nî 4 ge̍h kan koh siat chi̍t keng tī Chiuⁿ-phó͘ koāiⁿ lāi. Cha̍p-it·nî koh tit-tio̍h chi̍t keng tī Lio̍k-gô ê só͘-chāi, khó-sioh lâng-gia̍h lóng bô chìn-pō͘. Tē-it khó-sioh·ê chí 7 nî kú kè-óng·ê 28 lâng, kek-chhut·ê 7 lâng, ha̍p-kiōng sī 35 lâng. Sin sóe-lé ji̍p-kàu kap tùi sòe-hàn niá sóe-lé·ê chiap boán-chhan·ê chí ū 25 lâng nā-tiāⁿ, chóng-sī ū tùi pa̍t-ūi chiap-ji̍p·ê kúi-nā lâng lâi pó͘ i, lâng-gia̍h kap chêng pêng-siông nā-tiāⁿ.

Koh Pân-tô pài-tn̂g tùi siat-li̍p Bo̍k-su kàu taⁿ, pēng bô ū chi̍t ê tōa-lâng thang sóe-lé ji̍p-kàu. Chiū chiah ê hōe-sio̍k ê lâng ū-ê ia̍h bô choan-siú Lé-pài-ji̍t, chiū thiaⁿ tō-lí ê lâng ia̍h bô chìn-pō͘, si̍t-chāi oh-tit tī-lí. Hāi ah! Chhám ah! Khòaⁿ kàu chit hō ê chêng-hêng si̍t-chāi thang iu-būn lah. Góa khòaⁿ-kìⁿ hiah ê choh-sit-lâng chhun-tang nn̄g kùi ta̍uh-ta̍uh koah, góa te̍k ge̍h-ji̍t tit-tio̍h in ê sok-kim 10 kho͘ lâi chia̍h, ia̍h góa só͘ chòe kang lóng bô chiâⁿ kong-hāu, ji̍t mî siông-siông iu-būn. Sui-bóng pún-hōe chiàu-iok lâi khoán-thāi góa, góa ia̍h bô bīn-jia̍t, siông-siông bōe pêng-an.

Koh ū chōe-chōe khún-tio̍k ê tāi-chì, chhin-chhiūⁿ Tn̂g-kiô Pân-tô khí lé-pài-tn̂g siū tùi-te̍k chhia-tó. Koh, tī Chiuⁿ-phó͘ koāiⁿ lāi bóe tōe beh khí i-koán ta̍uh-ta̍uh siū chó͘-tòng. Koh ta̍k hōe-sio̍k ê hiaⁿ-tī hō͘ lâng khún-tio̍k, oan bû só͘ sin, só͘-í ū bô bêng-pe̍k tō-lí·ê, ū chōe-chōe tò-thè·khì.

Kap gōa-kháu ê lâng tâm-lūn tō-lí, in kóng,"To-lī khiok hó, thàn ia̍h sī hó, m̄-kú thian-tông bē khòaⁿ-kìⁿ, tē-ge̍k tāi-seng siū." Hāiⁿ! Chhám ah! Chit hō ê khoán-sit góa beh àn-cháiⁿ-iūⁿ ah? Kiû chiah-ê thiàⁿ Chú ê hiaⁿ-tī chí-bē thòe góa kap Khiⁿ-bé ê tông-hōe kî-tó; ǹg-bāng Siōng-chú si-un tī chit ê tông-hōe, lâng-gia̍h ji̍t-ji̍t ke-thiⁿ, sìn-tek ji̍t-ji̍t chìn-pō͘, chí-sī góa chai só͘ tio̍h kiâⁿ ê, sī sim só͘ goān.

--------:---------

Khún-tio̍k kàu-hōe ê pháiⁿ-lâng ū chi̍t ji̍t phah sìn Chú ê kàu hiám-hiám sí. Teh phah ê sî ū mn̄g i kóng, "Ki-tok só͘ kai-sí ê tō-lí ū sím-mi̍h lī-ek?" Ìn i kóng, "Ū chi̍t-hāng lī-ek, sui-bóng lí pháiⁿ khoán-thāi góa kàu chiah siong-tiōng, kah góa iā tio̍h sià-bián lí. "

--------:---------

Chá-chêng chi̍t-ê Thian-chú-kàu hó miâ-siaⁿ ê pa-lé ū khì Ji̍t-pún kok thoân tō-lí. Chi̍t ji̍t tī koe-lō͘·ni̍h teh thoân ê sî ū chi̍t-ê oàn-hūn tō-lí ê lâng chin-chêng kūn-óa i, khoán-sit sī beh kap i kóng-ōe. Pa-lé ū àⁿ i ê thâu lâi thiaⁿ, hit ê lâng chiū phùi-nōa tī i ê bīn lâi pō-jio̍k·i, Sian-siⁿ lóng bô kóng chi̍t kù ōe lâi hiâm i; ū ēng chhiú-kun chhit hit ê nōa, chòe i iû-goân thoân tō-lí. Hiah-ê ûi-ûi teh thiaⁿ tō-lí·ê khòaⁿ chit ê tāi-chì chiū o-ló sian-siⁿ, iā khah ài thiaⁿ tō-lí.

--------:---------

Hoe-kî-kok Niú-iok siâⁿ ū sì-chheng gōa ê Tn̂g-lâng bat ji̍p Lé-pài-ji̍t-o̍h, kî-tiong 60 lâng ū ji̍p kàu.

Taⁿ tī lán Kàu-hōe ta̍k só͘-chāi só͘ siat ê Tōa-o̍h Tiong-o̍h Sió-o̍h í-ki̍p Hū-o̍h Lú-o̍h lóng beh koh khui. Só͘-í goán tì-ì ài chhiáⁿ ta̍k só͘-chāi ê hiaⁿ-tī chí-bē pek-chhiat kî-tó Siōng-tè, hō͘ chiah-ê o̍h ōe chiâⁿ-chòe tōa lō͘-ēng.

Koh chi̍t-hāng goán khòaⁿ-kìⁿ Kàu-hōe lāi ê chí-bē khah chōe bōe-hiáu tha̍k Sèng-chheh, só͘-í ǹg-bāng ū lâng hoaⁿ-hí lâi Hū-o̍h chiām-sî o̍h tha̍k, che sī iàu-kín in-ūi chòe pē-bú ê lâng pún-sin bōe-hiáu tha̍k Sèng-chheh, chiū oh-tit ǹg-bāng kiáⁿ-jî ōe chai tō-lí.

坑尾堂會

（吳牧師^[1]寫的）

聖經講，「歡喜相合歡喜，憂悶相合憂悶。」論教僕，對主降生1882年，就是光緒8年，10月間擔當職任佇坑尾堂會^[2]。彼年會屬5間，兄弟姊妹90外儂，到當頭尾有七年的久啦，但是逐會屬儂額乃久乃少，並無加添。

雖然佇光緒10年4月間故設一間佇漳浦縣內。十一年，故得著一間佇六鰲^[3]的所在，可惜儂額攏無進步。第一可惜的此7年久過往的28儂，革出^[4]的7儂，合共是35儂。新洗禮入教佮對細漢領洗禮的、接晚餐的只有25儂但但，總是有對別位接入的幾若儂來補伊，儂額佮前平常^[5]但但。

故盤陀^[6]拜堂，對設立牧師到當，並無有一个大儂通洗禮入教。就遮个會屬的儂有的亦無專守禮拜日，就聽道理的儂亦無進步，實在僫得治理。害啊！慘啊！看到即號的情形實在通憂悶啦。我看見遐个作穡儂春冬兩季沓沓割，我六月日得著𢙠束金10箍來食，亦我所做的工攏無成功效，日暝常常憂悶。雖罔本會照約來款待我，我亦無面熱^[7]，常常𣍐平安。

故有濟濟窘逐的事誌，親像長橋^[8]、盤陀起禮拜堂，受對敵捙倒。故，佇漳浦縣內買地卜起醫館，沓沓受阻擋。故逐會屬的兄弟予儂窘逐，冤無所申，所以有無明白道理的，有濟濟倒退去。

佮外口的儂談論道理，𢙠講，「道理卻好，趁亦是好，毋故，天堂未看見，地獄事先受。」哎！慘啊！即號的款式我卜按怎樣啊？求遮个疼主的兄弟姊妹替我佮坑尾的堂會祈禱，眏望上主施恩佇即个堂會，儂夠日日加添，信德日日進步，此是我知所著行的，是心所願。

窘逐教會的否儂有一日拍信主的到險險死。咧拍的時有問伊講，「基督所教示的道理有甚物利益？」應伊講，「有一項利益，雖罔汝否款待我到遮嵩重，教我也著赦免汝。」

早前一个天主教好名聲的巴儡^[9]有去日本國傳道理。一日佇街路裡咧傳的時，有一个怨恨道理的儂進前近倚伊，款式是卜佮伊講話。巴儡有揞^[10]伊的頭來聽，彼个儂就呸瀾佇伊的面來暴辱^[11]伊。先生攏無講一句話來嫌伊，有用手巾拭彼个瀾，做伊猶原傳道理。遐个圍圍咧聽道理的看即个事誌就呵咾先生，也較愛聽道理。

――

花旗國紐約城有四千外个唐儂捌入禮拜日學，其中60儂有入教。

當佇咱教會逐所在所設的大學、中學、小學以及婦學、女學攏卜故開，所以阮致意，愛請逐所在的兄弟姊妹迫切祈禱上帝，予遮个學，會成做大路用。

故一項，阮看見教會內的姊妹較濟𣍐曉讀聖冊，所以眏望有儂歡喜來婦學暫時學讀，這是要緊，因為做父母的儂本身𣍐曉讀聖冊，就僫得眏望囝兒會知道理。

尾註