新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1888-9,(1),4
年份
1888
標題
廈門聖會的來歷(Ē-mn̂g Sèng-hōe ê lâi-le̍k.)

Ē-mn̂g Sèng-hōe ê lâi-le̍k.

(Chiap chêng koàn tē 17 bīn.)

Tī tē-it koàn tē-chhit bīn kóng Pí-lí Sian-siⁿ tiàm Ē-mn̂g thoân tō-lí kàu Ló-tì, Pó-lô-boán, Si Iok-hān, Iông Ûi-lîm chiah-ê bo̍k-su kàu. Taⁿ beh lio̍h-lio̍h-á kóng-khí Pó-lô-boán Sian-siⁿ ê tāi-chì.

Pó-lô-boán chhut-sì tī 1812·nî, In lāu-pē sī pài Siōng-tè ê lâng, tī sè-kan m̄-sī tōa hó-gia̍h, káⁿ ū hó ê gia̍p tī thiⁿ·ni̍h; tek-khah ū ín-chhōa kiáⁿ-jî pài Siōng-tè thàn tō-lí.

I kàu 13 hè khì kap lâng tòa, o̍h seng-lí. Tùi hit-tia̍p ûn-ûn-á sit kî-tó ê pún-hūn sim-koaⁿ khah hong, sui-jiân bô kiâⁿ sím-mi̍h phái-tāi iáu-kú sī put-chí gûi-hiám. Hit-sî i chi̍t ê tōa-chí phòa-pīⁿ chin siong-tiōng, phah-sǹg bô jōa-kú ōe sí, ia̍h lóng bô kiaⁿ, hoán-tńg tōa hoaⁿ-hí him-bō͘ thian-tông ê hok-khì, in-ūi sī chhim-chhim sìn Chú ê lâng. I chiū khó͘-khǹg i ê sió-tī m̄-thang sim-koaⁿ ǹg sè-kan, tek-khah tio̍h kín-mé hoán-hóe lâi hâng-ho̍k Chú Iâ-so͘, hō͘ i kiù. I khòaⁿ i ê tōa-chí kàu chiah jia̍t-sim ho̍k-sāi Chú, ia̍h tī seng-khu kan-lân lîm-chiong ê sî sim-koaⁿ hoaⁿ-hí kàu bōe-kò͘-tit, chiū lóng bô bōe-kì-tit i ê tōa-chí só͘ kà-sī só͘ khó͘-khǹg ê ōe. Sèng-sîn ēng chit hō ê tāi-chì tōa kám-hòa i ê sim, i chiū lóng-chóng hâng-ho̍k Kiù-chú; tùi án-ni sim-koaⁿ kek-tōa hoaⁿ-hí ho̍k-sāi Siōng-tè; kàu 17 hè kàu-hōe chiap-la̍p i siú boán-chhan kong-hêng jīn Chú ê miâ.

Pó-lô-boán siū Sèng-sîn kám-hòa, hō͘ i ti̍t-ti̍t óa-khò Iâ-so͘, siūⁿ Siōng-tè tek-khak ū sià-bián i, chiū sim-koaⁿ hoaⁿ-hí kàu tòng-bōe-tiâu.

Kè kúi-nā nî, ka-kī teh lūn chi̍t-ê tāi-chì chiū kóng, "Hit-tia̍p góa hut-jiân móa-sim móa-pak hoaⁿ-hí, siūⁿ Siōng-tè si̍t-chāi sī góa ê Siōng-tè, góa taⁿ thang tùi i kiû-kiò kóng, A-pà Pē·ah. Hit chá-khí ê hoaⁿ-hí kap pêng-siông ji̍t tōa koh-iūⁿ, hit-sî ê khoài-lo̍k kàu bōe-hiáu-tit kóng."

Lâng tio̍h tit-tio̍h thiⁿ-sài ê chhùi-chi̍h, tio̍h ēng Se-la̍h-peng ê kháu-châi, chiah ōe kóng-bêng góa hit-tia̍p hoaⁿ-hí ê sim-chêng. O-ló Siōng-tè, o-ló Siōng-tè, i sio̍k-chōe ê un-tián sī koh-iūⁿ kàu-ke̍k.

Pó-lô-boán tit-tio̍h un kàu chiah chhim, liâm-piⁿ ài kiù pa̍t-lâng, chiū siat-hoat pàng-sak seng-lí ê tāi-chì lâi tha̍k-chheh, ǹg-bāng āu-lâi thang pò-iông hok-im ê tō-lí. Tha̍k-chheh kúi-nā nî kàu 23 hè, chiū tit-tio̍h ji̍p Thoân-tō ê Tōa-o̍h. Hit-tia̍p í-keng tiāⁿ-tio̍h ê ì-sù, Siōng-tè nā chún, chiū beh chhut-gōa khì bô pài Siōng-tè ê só͘-chāi lâi pò-iông éng-oa̍h ê tō-lí.

Hit-sî Tāi-bí kok Kui-chèng ê kàu-hōe iáu-bē lēng-gōa siat-li̍p kong-hōe chhe lâng khì gōa-kok thoân-tō, sī iáu-kú ēng Bí-pō͘ soan-tō ê kong-hōe liāu-lí chit hō sū.

Pó-lô-boán chiū siá-phoe pín Bí-pō͘-hōe ê Táng-sū tio̍h chiap-la̍p i, thèng-hāu keng-kè Tōa-o̍h, tit-tio̍h siat-li̍p chòe Thoân-tō ê bo̍k-su, thang chhe i khì pò-iông hok-im. Hit tiuⁿ phoe só͘ kóng ê ōe put-chí ōe kam-kek lâng ê sim, góa chiū ín kúi kù lâi hoan-e̍k. Í-keng kóng i kú-kú ê ì-sù, siūⁿ tio̍h chhut-gōa khì m̄-chai tō-lí ê só͘-chāi, pò-iông éng-oa̍h ê kà-sī, chiū kóng, "Góa pún ū chit hō ê ì-sù, m̄-sī tùi sim-koaⁿ phû-phû phiò-phiò lâi siūⁿ chiah tiāⁿ-tio̍h, sī tùi sim-koaⁿ chin sòe-jī chim-chiok siūⁿ i chit-ê tāi-chì."......

.....

.....

Kóng-soah sûi-sî chiū khì Su-lī-má in tau kap i kiâⁿ-lé, saⁿ-kap chē lo̍h kóng-khí i só͘ bāng-kìⁿ ê tāi-chì hō͘ in peh thiaⁿ, kóng, "Góa bāng-kìⁿ góa í-keng kè-óng. Sin-si hō͘ lâng tâi, lêng-hûn bô sí iáu tī-teh. Koh bāng-kìⁿ chi̍t ki tōa thian-pêng sī kim ê, thian-pêng thiāu koâiⁿ kàu tú-thiⁿ. Góa khiā tī hia, ū sîn beh lâi phêng góa it-seng só͘-kiâⁿ ê hó-pháiⁿ. Hó-ê beh hē tī chiàⁿ-péng ê phêng-óaⁿ, pháiⁿ-ê hē tī tò-pêng ê phêng-óaⁿ. Nā-sī hó ê khah ū tāng chiū thiⁿ-sài beh hû góa khì thian-tông, nā-sī pháiⁿ ê khah tāng chiū Mô͘-kúi beh thoa góa kàu tē-ge̍k. Koh khòaⁿ-kìⁿ Mô͘-kúi ê bīn chīn hiông chīn pháiⁿ-khòaⁿ, ba̍k-chiu kim-nà-nà chhin-chhiūⁿ to̍h-hé ê thô͘-thòaⁿ."

In peh Su-lī-má ìn kóng, "Lí khòaⁿ-kìⁿ kàu án-ni káⁿ ōe hō͘ lí kiaⁿ kàu kheh-kheh-tiō hò͘ⁿ?"

À-lī-kán ìn kóng,"Khí-thâu bô kàu jōa tōa-kiaⁿ, ka-kī siūⁿ pêng-sî ê só͘-kiâⁿ bô sím-mi̍h tōa m̄-tio̍h, thong siâⁿ ê lâng bô lâng ōe ta̍t-tit góa hiah kèng-khiân, gâu siú kài-lu̍t. Ka-kī siūⁿ bô sím-mi̍h pháiⁿ-tāi thang hē tī tò-pêng ê phêng-óaⁿ, só͘-í hit-tia̍p góa chiah bô kiaⁿ, jiân-āu oa̍t-thâu khòaⁿ-kìⁿ chi̍t-tīn o͘-o͘ chīn béng ê kúi ta̍k-ê kim-kim siòng góa, chiah chai kiaⁿ."

Su-lī-má koh mn̄g kóng,"Í-gōa iáu ū bāng-kìⁿ bô?"

Ìn kóng, "Ū ah. Koh bāng-kìⁿ chi̍t-tīn o͘ ê kúi kiâⁿ óa kàu thian-pêng, ta̍k-ê teh taⁿ chi̍t-tàⁿ chin tāng ê o͘-mi̍h. Hiah ê o͘-mi̍h chiū-sī góa tiàm sè-kan ê sî só͘ kiâⁿ ê chē-kòa. Góa teh khòaⁿ ê sî ū saⁿ-hāng hō͘ góa chin kî-koài, chiū-sī kî-koài chiah ê o͘-mi̍h kàu chiah chōe, kàu chiah tōa, ia̍h kàu chiah tāng. Góa só͘ lia̍h-chòe bô iàu-kín ê sū taⁿ khòaⁿ ū chīn tāng ê chōe. Kúi ta̍k-ê kàu chiū piàⁿ i só͘ taⁿ ê tī tò-pêng ê thian-pêng-óaⁿ. Hit pêng-óaⁿ liâm-piⁿ tūi-lo̍h kàu chīn kē. Sat-tàn chiū oa̍t-thâu siòng góa siūⁿ tek-khak beh lia̍h góa. Sat-tàn chiū hoan-hù koh chi̍t-tīn pháiⁿ-kúi kóng, À-lī-kán só͘ bat kóng ê pháiⁿ-ōe tio̍h taⁿ lâi. Góa hit-sî si̍t-chāi tōa gông-ngia̍h, lóng bô phah-sǹg góa bat kóng kàu hiah chōe pháiⁿ-ōe. Ū-sî bat hoat siū-khì kóng-chhut pháiⁿ-ōe, chóng-sī bô lia̍h-chòe iàu-kín ê sū. Hit-hō ê pháiⁿ-ōe chhin-chhiūⁿ o͘ ê chéng-chí, ū ê tōa-lia̍p, ū ê sòe-lia̍p, ta̍k lia̍p chīn tāng. Chin-chōe kúi teh taⁿ lâi, ta̍k-ê ki-chhì góa, kiâⁿ chìn-chêng piàⁿ in só͘ taⁿ ê pháiⁿ-ōe tī tò-pêng ê thian-pêng-óaⁿ. Góa chiū kì-tit sio̍k-gú kóng, Kha poa̍h-tó ōe peh khí-lâi, chhùi kóng chhut bōe koh siu tò-tńg.

Su-lī-má chiū kóng, "Iâ-so͘ ê ōe pí sio̍k-gú koh khah hó. I bat kóng, 'Góa kā lín kóng, kóng-ōe lām-sám tek-khak tī siū sím-phòaⁿ ê ji̍t hō͘ Siōng-tè sím-phòaⁿ. In-ūi chiàu lí ê ōe chiū chheng-gī, ia̍h chiàu lí ê ōe chiū gí-chōe.'(Má-thài 12:36,37)"

À-lī-kán thó͘-khùi kóng, "Góa káⁿ ū bat kóng chi̍t-bān kù pháiⁿ-ōe lóng bōe sǹg tit. Tò-pêng ê thian-pêng-óaⁿ tāng kàu beh lo̍h tē-ge̍k. Ai-ah! Kàu án-ni iáu-bē liáu, iáu ū khah chhám ê sū, chiū-sī hit-sî Sat-tàn koh tōa-siaⁿ hoan-hù kóng,'À-lī-kán pháiⁿ ê liām-thâu tio̍h taⁿ lâi!' Thiaⁿ chit kù góa koh thó͘-khùi kóng, 'Ai-ah! Liām-thâu ia̍h tio̍h siū kàm-chhat mah?'"

Su-lī-má ìn kóng, "Sèng-chheh ū kì-chài, pháiⁿ ê liām-thâu sī tùi sim khí, che sī bak lâ-sâm ê lâng."(Má-thài 15:19,20.)

À-lī-kán kóng, "Kúi sûi-sî taⁿ lâi. Chiah-ê pháiⁿ ê liām-thâu chiàu ba̍k-chiu khòaⁿ sī chhin-chhiūⁿ o͘-ian, chóng-sī tōa-tōa bô tâng, in-ūi o͘-ian sī khin-khin, pháiⁿ ê liām-thâu chin-chiàⁿ tāng. Kúi piàⁿ tī tò-pêng ê thian-pêng-óaⁿ, hō͘ hit óaⁿ lo̍h koh khah kē kàu ji̍p chi̍t-ê chhim-ian. Chhim-ian thò͘ chhut hé-chi̍h kap o͘-hun. Hit-sî góa hiám-hiám sit-bāng, hut-jiân kì-tit góa só͘ kiâⁿ ê hó-sū iáu-bē hō͘ i phêng. Góa siūⁿ hó-sū ún-tàng chōe-chōe, chiū tōa-siaⁿ kiò thiⁿ-sài kóng, 'Hó-sū tio̍h kín-kín taⁿ lâi! Góa só͘ bat chín-chè lâng, só͘ bat kìm-chia̍h, chiah-ê hó-sū tio̍h kín-mé piàⁿ tī chiàⁿ-pêng ê thian-pêng-óaⁿ.' Góa siūⁿ chit-tia̍p chiàⁿ-pêng ê thian-pêng-óaⁿ tek-khak pí tò-pêng ê khah tāng, hō͘ tò-pêng koâiⁿ-koâiⁿ, chiàⁿ-pêng kē-kē."

Thiⁿ-sài kúi-nā ê bān-bān lâi ta̍k-ê teh taⁿ chi̍t tàⁿ pe̍h ê mi̍h. Thâu-chêng ê thiⁿ-sài khui-chhùi kóng, "Lâng kiâⁿ hó-sū in-ūi ài kui êng-kng Siōng-tè, hit hō sū sǹg sī tāng, nā kiâⁿ hó-sū ài-tit chòe kong-lô hit hō sū chiū sǹg sī khin chhin-chhiūⁿ chiáu-mn̂g. Lí it-seng só͘ kiâⁿ ê hó-sū goán teh taⁿ sī khin-khin."

Kóng soah thiⁿ-sài ta̍k-ê piàⁿ in só͘ taⁿ ê pe̍h-mi̍h tī chiàⁿ-pêng óaⁿ. Hiah-ê mi̍h si̍t-chāi khin, thian-pêng lóng bô chi̍t-tiám-á tín-tāng. Khó͘ ah! Góa só͘ kìm-chia̍h kap chín-chè lâng, chiah ê sū lóng kui tī bô.

Koh siūⁿ góa pêng-sî kî-tó hit chat sū iáu-bē taⁿ lâi phêng, chiū kiû-kiò thiⁿ-sài kóng, "Góa kî-tó ê sū! Góa kî-tó ê sū! Tio̍h kín-kín taⁿ lâi. Góa chit-ji̍t kî-tó ū gō͘-pái, í-keng kî-tó chiah chōe nî, án-ni chiah ê kî-tó sū tek-khak ū kè-thâu tāng." Góa tùi thiⁿ-sài kóng liáu, hit-sî hō͘ góa tōa kî-koài, bōe bêng-pe̍k, in-ūi khòaⁿ-kìⁿ hiah ê thiⁿ-sài chiong góa ê pe̍h-pe̍h kî-tó sū kau hō͘ o͘-kúi. Hiah ê o͘-kúi chi̍t-ê lâi chhut-chhiú beh taⁿ, bong liáu pe̍h-ê liâm-piⁿ pìⁿ-chòe o͘, chiū taⁿ khì piàⁿ lo̍h tò-pêng thian-pêng-óaⁿ.

Su-lī-má kóng, "Hit-ê chêng-hêng cháiⁿ-iūⁿ án-ni, góa beh kā lí kóng, tek-khak sī tùi kî-tó Siōng-tè bô sêng-si̍t bô kèng-khiân. Chhùi kî-tó, sim siat-to̍k, gōa-phê kèng-ùi, lāi-sim kiau-ngō͘, chiū-sī phah lâ-sâm Siōng-tè sèng-miâ, chhin-chhiūⁿ hoān tio̍h tē saⁿ tiâu sèng ê kài-bēng, só͘-í bōe sǹg tit sī hó, hoán-tńg sǹg sī pháiⁿ. Thiⁿ-sài chiah bô lâi kā lí taⁿ, to̍k-to̍k ū kiò hiah-ê o͘-kúi lâi kā lí taⁿ, hō͘ lí chai lí it-seng kî-tó Siōng-tè bōe sǹg tit sī hó. À-lī-kán ah! Lí ū koh bāng-kìⁿ sím-mi̍h?"

Ìn kóng, "Ū, bāng-kìⁿ pháiⁿ-kúi lâi lia̍h góa, hit-sî kiaⁿ kàu khùn-chhíⁿ. Peh ah! M̄-chai bat thiaⁿ-kìⁿ lâng bāng-kìⁿ pháiⁿ-bāng kàu án-ni mah?"

Su-lī-má ìn kóng, "Cheng-sîn ê sî, góa bat siūⁿ chit-hō ê tō-lí, bat khòaⁿ góa só͘ kiâⁿ só͘ kóng só͘ siūⁿ lóng-chóng hō͘ Siōng-tè sím-phòaⁿ. Ū chi̍t chat Sèng-chheh hō͘ góa kiaⁿ kàu ngia̍uh-ngia̍uh-chhoah, chiū-sī Siōng-tè phêng lí, chai lí ū khiàm-kheh. (Tān 5:27.) Góa lóng bô chi̍t chat hó-sū thang lok tī chiàⁿ-pêng ê thian-pêng-óaⁿ. À-lī-kán ah! Góa siūⁿ án-ni chiū kiû-kiò, 'Siōng-tè ah, tio̍h lîn-bín góa ū chōe ê lâng.'"

À-lī-kán mn̄g kóng, "Án-ni sè-kan lâng lóng bô thang ǹg-bāng mah? Kiám bô sím-mi̍h tāng ê mi̍h thang lok tī chiàⁿ-pêng ê óaⁿ, hō͘ tò-pêng ōe khah khin m̄-sái o̍͘h tē-ge̍k?"

Su-lī-má ìn kóng, "Kám-siā Siōng-tè! Kám-siā Siōng-tè! M̄-sái sit-bāng, góa bat khòaⁿ-kìⁿ Iâ-so͘ ê pó-huih chi̍t tiám tih tī chiàⁿ-pêng ê thian-pêng-óaⁿ. Chi̍t tiám pí tò-pêng óaⁿ só͘ tóe ê pháiⁿ khah tāng. Tò-pêng liâm-piⁿ khí chīn koâiⁿ. Góa ê chōe lóng bô·khì, éng-éng bô·khì, bōe koh-chài khòaⁿ. Sim tōa hoaⁿ-hí kiò kóng, 'Siōng-tè ê Kiáⁿ Iâ-so͘ Ki-tok ê huih sóe-tû lóng-chóng ê chōe'."

À-lī-kán chiū kóng, "Su-lī-má ah! Lí káⁿ-sī chòe Iâ-so͘ ê ha̍k-seng?"

Ìn kóng, "Sī ah, Sèng-chheh kap liông-sim chim-chiok kà-sī góa, hō͘ góa chai lâng ê chōe sī tāng-tāng, nā bô Iâ-so͘ ê kong-lô thang hē tī chiàⁿ-pêng ê thian-pêng-óaⁿ, lâng chiū bô thang ǹg-bāng."

廈門聖會的來歷

(接前卷第17面)

佇第一卷第七面講裨理先生坫廈門傳道理到羅啻、波羅滿、施約翰、揚為霖遮个牧師到。當卜略略仔講起保羅滿先生的事誌。

保羅滿出世佇1821年。𢙠父母是拜上帝的儂,佇細漢毋是大好額,敢[1]有好的業佇天裡,的確有引抴囝兒拜上帝,趁道理。

伊到13歲去佮儂蹛,學生理。對彼疊勻勻仔失祈禱的本份,心肝較放[2],雖然無行甚物否事,猶故是不止危險。彼時伊一个大姊破病真嵩重,拍算無偌久會死,亦攏無驚,反轉大歡喜欣慕天堂的福氣,因為是深深信主的儂。伊就苦勸伊的小弟毋通心肝向世間,的確著緊猛[3]反悔來降服主耶穌,予伊救。伊看伊的大姊到遮熱心服侍主,亦佇身軀艱難臨終的時心肝歡喜到𣍐顧得,就攏無𣍐記得伊的大姊所教示,所苦勸的話。聖神用即號的事誌大感化伊的心,伊就攏總降服救主,對按呢,心肝極大歡喜服侍上帝,到17歲教會接納伊守晚餐公行[4]認主的名。

保羅滿受聖神感化,予伊得著倚靠耶穌,想上帝的確有赦免伊,就心肝歡喜到擋𣍐櫥。

過幾若年,家己咧論即个事誌,就講,「彼疊我忽然滿心滿腹歡喜,想上帝實在是我的上帝,我當通對伊求叫講,『阿爸,父啊!』彼早起的歡喜佮平常日大各樣[5],彼時的快樂到𣍐曉得講。」

儂著得著天使的喙舌,著用西臘冰[6]的口才,㱏會講明我彼疊歡喜的心情。呵咾上帝,呵咾上帝,伊贖罪的恩典是各樣到極。

保羅滿得著恩到遮深,連鞭愛救別儂,就設法放摔生理的事誌來讀冊,眏望後來通播揚福音的道理。讀冊幾若年到23歲,就得著入傳道的大學。彼疊已經定著的意思,上帝若准,就卜出外去無拜上帝的所在播揚永活的道理。

彼時大美國歸正的教會猶未另外設立公會差儂去外國傳道,是猶故用「美部宣道的公會[7]」料理即號事。

保羅滿就寫批稟美部會的董事著接納伊,聽候經過大學,得著設立做傳道的牧師,通差伊去播揚福音。彼張批所講的話不止會感激儂的心,我就引幾句來翻譯。已經講伊久久的意思,想著出外去毋知道理的所在,播揚永活的教示,就講,「我本有即號的意思,毋是對心肝浮浮漂漂[8]來想㱏定著,是對心肝真細膩、斟酌想伊即个事誌......」

......

......

講煞,隨時就去「斯理瑪」𢙠兜佮伊行禮,相合坐落,講起伊所夢見的事誌予𢙠伯聽。講,「我夢見我已經過往。身屍予儂埋,靈魂無死猶佇咧。故夢見一支大天平,是金的。天平柱懸到抵天。我徛佇遐,有神卜來評我一生所行的好否。好的卜下佇正爿的平碗[9],否的下佇倒爿的平碗。若是好的較有重,就天使卜扶我去天堂,若是否的較重,就魔鬼卜拖我到地獄。故看見魔鬼的面真雄,真否看,目睭金爁爁,親像著火的塗碳。」

𢙠伯斯理瑪應講,「汝看見到按呢,敢會予汝驚到喀喀趒,乎?」

「亞利簡」應講,「起頭無到偌大驚,家己想平時所行無甚物大毋著,通城的儂無儂會值得我遐敬虔,𠢕守戒律。家己想無甚物否事通下佇倒爿的平碗。所以彼疊我㱏無驚,然後越頭看見一陣烏烏、盡猛的鬼,逐个金金相我,㱏知驚。」

斯理瑪故問講,「以外,猶有夢見無?」

應講,「有啊。故夢見一陣烏的鬼,行倚到天平,逐个咧擔一擔真重的烏物。遐个烏物就是我坫世間的時,所行的罪過。我咧看的時有三項予我真奇怪,就是奇怪遮个烏物到遮濟,到遮大,亦到遮重!我所掠做無要緊的事,當看有盡重的濟。鬼逐个到,就摒伊所擔的佇倒爿的天平碗。彼平碗連鞭墜落到盡下。撒旦[10]就越頭相我,想的確卜掠我。撒旦就吩咐故一陣否鬼講,『亞利簡所捌講的否話,著擔來。』我彼時實在大昂愕[11],攏無拍算我捌講到遐濟否話。有時捌發受氣,講出否話,總是無掠做要緊的事。彼號的否話親像烏的種籽,有的大粒,有的細粒,逐粒盡重。真濟鬼咧擔來,逐个譏刺我,行進前,摒𢙠所擔的否話佇倒爿的天平碗。我就記得俗語講,『骹跋倒,會撆起來;喙講出,𣍐故收倒轉』。」

斯理瑪就講,「耶穌的話比俗語是故較好。伊捌講,『我共恁講,講話濫糝,的確佇受審判的日,予上帝審判。因為照汝的話就稱義;亦照汝的話就擬罪。』《馬太》(12:36,37)」

亞利簡吐氣講,「我敢有捌講一萬句否話攏𣍐算得。倒爿的天平碗重到卜落地獄。唉啊!到按呢猶未了,猶有較慘的事,就是彼時撒旦故大聲吩咐講,『亞利簡否的念頭,著擔來!』聽即句,我故吐氣講,『唉啊!念頭亦著受監察嘛?』」

斯理瑪應講,「聖冊有記載,否的念頭是對心起,這是毣[12]垃儳的儂。」《馬太》(15:18,20)

亞利簡講,「鬼隨時擔來,遮个否的念頭照目睭看是親像烏煙,總是大大無同,因為烏煙是輕輕,否的念頭真正重。鬼摒佇倒爿的天平碗,予彼碗落故較下,到入一个深淵。深淵吐出火舌佮烏薰。彼時我險險失望,忽然記得我所行的好事猶未予伊評。我想好事......穩當濟濟就大聲叫天使講,『好事著緊緊擔來!我所捌賑濟儂,所捌禁食,遮个好事著緊猛摒佇正爿的天平碗。』我想即疊正爿的天平碗的確比倒爿的較重,予倒爿懸懸,正爿下下。」

天使幾若个慢慢來,逐个咧擔一擔白的物。頭前的天使開喙講,「儂行好事因為愛歸榮光上帝,彼號事算是重,若行好事愛得做功勞,彼號事就算是輕,親像鳥毛。汝一生所行的好事阮咧擔是輕輕。」

講煞,天使逐个摒𢙠所擔的白物佇正爿碗。遐个特實在輕,天爿攏無一點仔振動。苦啊!我所禁食佮賑濟儂,遮个事攏歸佇無。

故想,我平時祈禱彼節事猶未擔來評,就求叫天使講,「我祈禱的事!我祈禱的事!著緊緊擔來。我一日祈禱有五擺,已經祈禱遮濟年,按呢遮个祈禱事的確有過頭重。」我對天使講了彼時予我大奇怪,𣍐明白,因為看見遐个天使將我的白白祈禱事交予烏鬼。遐个烏鬼一个來出手卜擔,摸了白的連鞭變做烏,就擔去摒落倒爿天平碗。

斯理瑪講,「彼个情形怎樣按呢,我卜共汝講,的確是對祈禱上帝無誠實無敬虔。喙祈禱,心褻瀆,外皮敬畏,內心驕傲,就是拍垃儳上帝聖名,親像犯著第三條聖的戒命,所以𣍐算得是好,反轉算是否。天使㱏無來共汝擔,獨獨有叫遐个烏鬼來共汝擔,予汝知汝一生祈禱上帝𣍐算得是好。亞利簡啊!汝有故夢見甚物?」

應講,「有,夢見否鬼來掠我彼時驚到睏醒。父啊!毋知捌聽見儂夢見否夢到按呢嘛?」

斯理瑪應講,「精神的時,我捌想即號的道理,捌看我所行所講所想攏總予上帝審判。有一節聖冊予我驚到矍矍掣[13],就是上帝評理,知汝有欠缺。(《但》5:27)我攏無一節好事通落佇正爿的天平碗。亞利簡啊!我想按呢就求叫,『上帝啊,著憐憫我有罪的儂!』」

亞利簡問講,「按呢世間儂攏無通眏望嘛?敢無甚物重的特通落佇正爿的碗,予倒爿會較輕毋使落地獄?」

斯理瑪應講,「感謝上帝!感謝上帝!毋使失望,我捌看見耶穌的寶血一點滴佇正爿的天平碗。一點比倒爿碗所貯的否較重。倒爿連鞭起盡懸。我的罪攏無去,永永無去,𣍐故再看。心大歡喜叫講,『上帝的囝耶穌基督的血洗除攏總的罪。』」

亞利簡就講,「斯理瑪啊!汝敢是做耶穌的學生?」

應講,「是啊,聖冊佮良心斟酌教示我,予我知儂的罪是重重,若無耶穌的功勞通下佇正爿的天平碗,儂就無通眏望。」

尾註


  1. [1] káⁿ:敢,著是拍算、還勢、敢彩。 

  2. [2] hòng:放,著是無專心致意,放無要無緊。 

  3. [3] kín-mé:緊猛,著是「趕緊」、「較緊」的意思。 

  4. [4] kong-hêng:公行,著是公開、光明正大。 

  5. [5] koh-iūⁿ:各樣,著是佮普通的無共款。 

  6. [6] Se-la̍h-peng:先且共伊寫做「西臘冰」,官話有翻譯做「撒拉弗」佮「色辣芬」,英語「Seraphim」,著是《舊約聖經-以賽亞書》第6章所講的「六翼天使」。 

  7. [7] 美部宣道的公會:著是「美國公理會差會(American Board of Commissioners for Foreign Missions,ABCFM)」,全名是「美國公理宗海外傳道部」,簡稱「美部會」,是第一个美國基督教海外傳教機構。 

  8. [8] phû-phiò:浮漂,著是做事誌較浮,𣍐步在,𣍐踏實。 

  9. [9] phêng-oáⁿ:平碗:天平是一種秤,正、倒爿各一个碗,用磅子來磅物件的重聲。彼兩个碗,著是號做「平碗」。會使講做「phêng-oáⁿ」,也會使講做「pêng-oáⁿ」。 

  10. [10] 撒旦:伊是聖經內底所講的墜落天使,是魔鬼的化身。 

  11. [11] gōng-ngia̍h:其實頭字是「gông」㱏著。著是「昂愕」,著是驚一下的意思。 

  12. [12] bak:毣(替代字),意思是官話講的「沾染」。 

  13. [13] ngia̍uh-ngia̍uh-chhoah:暫且寫做「矍矍掣」,也有講做giu̍h-giu̍h-chun、gi̍h-gi̍h-chhoah(有寫gī-gī-chhoah),意思著是寒抑是驚到身軀、骹手肉直直顫(chùn)。【集韻】【韻會】【正韻】厥縛切,音攫。【說文】隹欲逸走也。又,持之矍矍也。『說文解字注』(矍)隹欲逸走也。隹當作隼。......隼欲逸走而未能。矍矍然。即段話的意思大概是講:鷹隼(鷹鳥)咧卜逃走的時,生驚的款式;用手掠伊,伊生驚滾旋咧看。