(Chiap chêng koàn 24 bīn.)
Goán ḿ ū saⁿ ê kiáⁿ saⁿ ê sim-pū, chiū tùi in kóng, "Lín saⁿ ê hiaⁿ-tī saⁿ ê tâng-sāi tio̍h saⁿ-hô saⁿ-thiàⁿ, nā án-ni chiū lán ê ke, chū-jiân ōe tit-tio̍h hok-khì pêng-an." Tùi goán tia kóng, "Án-tia ah! Góa goán lí ióng-kiāⁿ, tī I-koán thoân-tō lī-ek chōe-chōe lâng." Tùi goán né kóng, Án-né ah! Lí ê sim bo̍h-tit iu-būn, góa tit-beh khì êng-kng ê só͘-chāi; lí tio̍h chiàu-kò͘ lí ê seng-khu, bo̍h-tit hō͘ hè-mi̍h chîⁿ-châi só͘ kiáu-jiáu, koh bo̍h-tit siuⁿ khiām, in-ūi chit sè-kan m̄-sī kiú-ku ê só͘-chāi, m̄-thang bô khòaⁿ-phòa; tē-it iàu-kín chiū-sī jia̍t-sim ho̍k-sāi Chú, chhut-la̍t tha̍k-chheh, kim-seng sui-bóng saⁿ lī-pia̍t, āu-ji̍t ōe koh chòe-chi̍t-tui. Tùi góa kóng, Hiaⁿ ah! Góa goān lí chòe Chú chīn-tiong ê lô͘-po̍k, tī Oaⁿ-hái ê tông-hōe lī-ek chèng-lâng; pē-bú lí tio̍h hàu-sūn i, sió-tī sòe-hàn lí tio̍h kàu-tok i, nā-ū tām-po̍h chîⁿ-hāng tio̍h chá-chá kā i chhōa-bó͘ kap lí saⁿ-kap ho̍k-sāi pē-bú, che sī góa só͘ chhiat-chhiat thok-tiōng. Hit-sî góa ê hū-jîn-lâng kap góa ê sòe-kiáⁿ khí goán tiuⁿ-lâng tau chòe-kheh. I chiū siong-sim chhám-chhoeh kóng, Góa sim só͘ thiàⁿ ê só ah! Góa bōe thang koh kiⁿ-tio̍h lí lah. Góa sim só͘ thiàⁿ ê sun-á ah! Góa bōe thang koh kiⁿ-tio̍h lí lah. Góa chiū mn̄g i beh hoan-hù sím-mi̍h á bô? I chiū kóng, Goān i kap lán lāu-bú tâng-sim saⁿ-hô; lí tio̍h án-ni kā goán só kóng. Tùi góa ê sió-bē kóng, Á-ché ah! Lí thiàⁿ góa góa chai, lí ū tām-po̍h chîⁿ-hāng hō͘ góa, góa bô lām-sám ēng, taⁿ iáu tī-teh. Tùi góa ê sió-tī kóng, Sió-tī ah! Lí tio̍h hián-chhut hó khoán-sit, khûn-khûn tha̍k-chheh, m̄-thang kap chhong-iú oan-ke, tio̍h thiaⁿ-siū pē-bú ê kà-sī, ǹg-bāng āu-ji̍t chòe ū lō͘-ēng ê lâng. I kià chhéng-an Tân Êng-lo̍k, kap i ê lāu-bú. Goán lāu-pē bat thoân-tō tī Koaⁿ-jīm Lé-pài-tn̂g. I ia̍h kià chhéng-an hiah-ê lâng, koh kóng goān in ta̍k lâng jia̍t-sim, ji̍t-ji̍t chìn-pō͘.
Hit-sî góa ê lāu-bú ba̍k-sái ti̍t-ti̍t lâu kóng, Kiáⁿ ah! Góa lāu lah, lí iáu chió-hè, góa goān thòe lí. I ìn kóng, Án-né siáⁿ-sū án-ni kóng? Góa nî-hè sui-bóng chió, iáu-kú sī Thiⁿ-pē ê chí-ì, lí sui-bóng lāu, iáu-kú lí ê sî bē kàu. Chiū kí kóng, Lāu-pē tī chia, lí tio̍h chiàu-kò͘ i; sòe-hàn sió-tī tī hia, lí tio̍h khan-sêng i; Thiⁿ-pē ê ì-sù sī án-ni-siⁿ. Koh tùi piⁿ-thâu teh khiā ê lâng kóng, Góa ū sìn Chú, góa tek-khak tit-tio̍h pò-siúⁿ; só͘ ǹg-bāng ê sī lín koh-khah jia̍t-sim, koh-khah chhut-la̍t, ji̍t-āu tī thiⁿ-ni̍h só͘ tit-tio̍h ê pò-siúⁿ pí góa koh-khah tōa.
Chéng-lâng sì-sòaⁿ, hūn-khì, thêng tiap-á-kú koh cheng-sîn, hit-mî tn̂g-á thiàⁿ, pak-tó͘ jia̍t, góa ēng pò͘ chìm-chúi hō͘ i liâng; koe-thî ê sî khah khùiⁿ-oa̍h, góa ê lāu-bú hoaⁿ-hí kóng, Kiáⁿ ah! Thiⁿ-pē káⁿ-sī beh jiâu lí ê sìⁿ-miā. I ìn kóng, Góa chai lí ài án-ni, chóng-sī góa m̄-sī koh tiàm sè-kan ê lâng lah! In-ùi thiⁿ-sài í-keng lâi beh chhōa góa khì, só͘-í bōe chiâⁿ·chiá, káⁿ-sī khòaⁿ lín chèng-lâng thî-khàu bô soah, só͘-í chiām-chhiáⁿ iân-chhiân, kap lín koh kóng kúi kù ōe nā-tiāⁿ. Góa ê lāu-bú ba̍k-sái lâu. I chiū kóng, Án-né ah! Góa thiàⁿ Thiⁿ-pē ê chêng í-keng khah kè-thâu tī thiàⁿ lí lah, lí tio̍h hoaⁿ-hí, góa beh khì kìⁿ góa ê Thiⁿ-pē.
Thiⁿ-kng chiū-sī chhoe-chhit ji̍t, gōa-má lâi, óa-khì, lâu ba̍k-sái, mn̄g i cháiⁿ-iūⁿ, I chiū kóng, Góa só͘ ài ê chi̍t-hāng nā-tiāⁿ, chiū-sī lí tio̍h pài Siōng-tè, tī sè-kan bô pa̍t-hāng pí chit-ê khah iàu-kín. Ji̍t beh tàu ê sî so i ê thâu-khak kóng, Chú tit-beh kā góa tì bián-liû. Khiú i ê saⁿ kóng, chi̍t-niá o͘-saⁿ Chú beh kā góa thǹg-khí, ēng pe̍h-saⁿ kā góa chhēng. Koh khòaⁿ pâng-lāi kóng ū kng. Góa kóng, "Ū." I chiū kóng Thian-tông koh-khah kng, góa koh-khah ài. Góa kóng Lí ū hiaⁿ ū sió-tī í-keng khì lah, lí chai mah? I kóng Tio̍h, góa khì ōe khòaⁿ-kìⁿ in.
Ji̍t kè-tàu chèng-thâu koh lâi hoán, ke-lāi ê lâng háu, I kóng, Bo̍h-tit kiáu-jiáu góa, hō͘ góa thang an-sim kìⁿ Chú. Āu-lâi i ê chhong-iú lâi kap i kóng-ōe, I chiū kóng, Góa só͘ thiàⁿ ê pêng-iú í-keng kiⁿ-tio̍h lah, taⁿ beh khì lah. Àⁿ-thâu chiū hūn-khì, phah-sǹg káⁿ-sī sí lah, chiū thok lâng liāu-lí song-sū ê tāi-chì; thêng chha-put-to chi̍t tiám-cheng kú, chiah cheng-sîn; hit ē-hng kā góa ê lāu-bú kóng, Chú ê chí-ì í-keng kàu saⁿ-pài lah, m̄-chai ū sím-mi̍h chó͘-tòng? Góa put-chí ài kin-á-ji̍t kè-óng, in-ūi bîn-á-ji̍t sī Lé-pài-ji̍t, beh ū chōe-chōe lâng kā góa sàng-chòng.
Hit mî koh khah khùiⁿ-oa̍h, góa ê lāu-bú bīn-sek hoaⁿ-hí, I chiū kóng Lí ê hoaⁿ-hí sī khang-khang, kin-mî kap lí tī-teh, bîn-á-mî chit-sî chit-ê sin-khu chiū-sī thô͘ lah. Góa ê lāu-bú kóng, Nā Pē ê chí-ì chin-chiàⁿ án-ni, góa ia̍h kam-goān.
Keh-ji̍t Lé-pài, pīⁿ-sè ū-sî tāng ū-sî khin, ē-po͘ I-seng koh lâi kóng i sè-bīn thoah bōe kàu thiⁿ-kng; Chiū phài an-náu ê io̍h; chia̍h liáu hūn-hūn khùn, chha-put-to chi̍t tiám-cheng, góa phah-sǹg i í-keng sí, só͘-í kiò i saⁿ-pái, mn̄g i cháiⁿ-iūⁿ; i ê ba̍k chiū peh-khui kóng, góa ū bāng-kìⁿ lah. Chiū liân-liân chhin-chhiūⁿ pûn hō-thâu, góa mn̄g i, I chiū kóng, Thiⁿ-sài kàu·lah, sàu-kak tân·lah, beh chhōa góa khì·lah. Koh liām sèng-keng chi̍t kù, góa mn̄g i, i kóng sī Si-phian 66 phiⁿ. Āu-lâi koh gîm-si o-ló Siōng-tè, put-chí hó-thiaⁿ; hit ê ōe sī hit-sî ka-kī choān--ê, ná chhin-chhiūⁿ sī ēng Be̍k-sī-lio̍k 15:3,4 chòe tôe-ba̍k; sèng-keng kóng boa̍h-ji̍t chì-koâiⁿ ê thiⁿ-sài tōa-siaⁿ âu-kiò, pûn Siōng-tè ê sàu-kak, Koh kóng, Tit-tio̍h kiù ê lâng chhùi gîm sin ê si; góa tī chi̍t-sî í-keng thiaⁿ-kìⁿ lah. Āu-lâi koh lio̍k-sio̍k gîm ióng-sim sîn-si saⁿ siú chiū-sī 12,24,40. Góa ín Sèng-keng tha̍k hō͘ i thiaⁿ, chit-tia̍p só͘ iáu ōe kì-tit--ê chiū-sī Lô-má 10:11, Ko-lîm-to II 4:1-10, Be̍k-sī-lio̍k 7:9-12, 21:10-14. I lóng ìn kóng, Tio̍h, góa í-keng tāi-seng kia̍h chó-á-ki ngiâ-chih Chú, Chú kàu·lah! Chú kàu·lah! Kia̍h o͘-kî--ê tio̍h hō͘ kia̍h pe̍h-kî--ê sím-phòaⁿ. Āu-lâi chēng-chēng bô kóng-ōe, put-kò sī iô-chhiú nā-tiāⁿ; tùi hit-tia̍p ti̍t-ti̍t kiau-ká kàu thiⁿ beh kng ê sî chiū chiūⁿ-thiⁿ khì.
Pài-it chiū-sī chhoe-káu ji̍t si-tiám chhut-chòng; sàng ê lâng chha-put-to chi̍t-pah lâng, kui-thó͘ tī Chiong-kun-sû ê kong-soaⁿ.
Keh-ji̍t Lí I-seng an-ùi góa kóng, "Lín sió-tī phòa-pīⁿ ê sî só͘ khòa-lū--ê sī tī sè-kan bǒe chòe Chú ê kang, chóng-sī i lîm-chiong ê sî kóng ê ōe, si̍t-chāi sī chhiat-iàu ê tō-lí; hit-ê lâng sui-bóng sí, i ê siaⁿ iáu-kú tī-teh."
(接頂卷24面)
阮姆有三个囝,三个新婦,就對𢙠講,「恁三个兄弟,三个同姒,著相和、相疼,若按呢就咱的家,自然會得著福氣平安。」對阮爹講,「俺爹啊!我願汝勇健,佇醫館傳道利益濟濟儂。」對阮嬭[1]講,「俺嬭啊!汝的心莫得憂悶,我得卜去榮光的所在,汝著照顧汝身軀,莫得予貨物、錢財所攪擾,故莫得傷儉,因為即世間毋是久居的所在,毋通無看破,第一要緊就是熱心服侍主,出力讀冊,今生雖罔離別,後日會故做一堆。」對我講,「兄啊!我願汝做主盡忠的奴僕,佇安海的堂會利益眾儂,父母汝著孝順伊;小弟細漢,汝著教督伊,若有淡薄錢項著早早共伊娶姥佮汝相合服侍父母,這是我所切切託仗。」彼時我的婦人儂佮我的細囝去阮丈儂兜做客。伊就傷心慘慼講,「我心所疼的嫂啊!我𣍐通故見著汝啦。我心所疼的孫仔啊!我𣍐通故見著汝啦。」我就問伊卜吩咐甚物抑無?伊就講,「願伊佮咱父母同心、相和,汝著按呢共阮嫂講。」對我的小妹講,「俺姐啊!汝疼我,我知,汝有淡薄錢項予我,我無濫糝用,當猶佇咧。」對我的小弟講,「小弟啊!汝著顯出好款式,勤勤讀冊,毋通佮窗友[2]冤家,著聽受父母的教示,眏望後日做有路用的儂。」伊寄請安陳榮祿[3]佮伊的老母。阮老父捌傳道佇官潯[4]禮拜堂,伊也寄請安遐个儂,故講願𢙠逐儂熱心,日日進步。
彼時我的老母目屎直直流,講,「囝啊!我老啦,汝猶少歲,我願替汝。」伊應講,「俺嬭啥事按呢講?我年歲雖罔少,猶故是天父的旨意,汝雖罔老,猶故汝的時未到。」就指講,「老父佇遮,汝著照顧伊。細漢小弟佇遐,汝著牽成伊。天父的意思是按呢生。」故對邊頭咧徛的儂講,「我有信主,我的確得著報賞,所眏望的是恁故較熱心,故較出力,日後佇天裡所得著的報賞比我故較大。」
眾儂四散,暈去,停疊仔久故精神,彼暝腸仔疼,腹肚熱,我用布浸水予伊涼。雞啼的時有較快活,我的老母歡喜講,「囝啊!天父敢是卜饒汝的性命。」伊應講,「我知汝愛按呢,總是我毋是故坫世間的儂啦!因為天使已經來卜抴我去,所以𣍐成者敢是看恁眾儂啼哭無煞,所以暫且延延,佮恁故講幾句話但但。」我的老母目屎流。伊就講,「俺嬭啊!我疼天父的情已經較過頭疼汝啦,汝著歡喜,我卜去見我的天父。」
天光就是初七日,外嬤來,倚去,流目屎,問伊怎樣。伊就講,「我所愛的,一項但但,就是汝著拜上帝,佇世間無別項比即个較要緊。」日卜晝的時,挲伊的頭殼講,「主得卜共我戴冕旒[5]」,搝伊的衫講,「即領烏衫,主卜共我褪去,用白衫共我穿。」故看房內講有光。我講「有」,伊就講「天堂故較光,我故較愛。」我講,「汝有兄,有小弟已經去啦,汝知嘛?」伊講,「著,我去會看見𢙠。」
日過晝,症頭故再反,家內的儂吼。伊講,「莫得攪擾我,予我通安心見主。」後來伊的窗友來佮伊講話,伊就講,「我所疼的朋友已經見著啦,當卜去啦。」揞頭就暈去,拍算敢是死啦,就託儂料理喪事的事誌。停差不多一點鐘久,㱏精神,彼暝昏共我的老母講,「主的旨意已經到三擺啦,毋知有甚物阻擋?我不止愛今仔日過往,因為明仔日是禮拜日,卜有濟濟儂共我送葬。」
彼暝故較快活,我的老母面色歡喜,伊就講,「汝的歡喜是空空,今暝佮汝佇咧,明仔暝即時,即个身軀就是塗啦。」我的老母講,「若父的旨意真正按呢,我亦甘願。」
過日禮拜,病勢有時重,有時輕,下晡醫生故來講伊的勢面脫𣍐到天光,就派安腦的藥,食了暈暈睏,差不多一點鐘,我拍算伊已經死,所以叫伊三擺,問伊怎樣,伊的目就擘開講,「我有夢見啦。」就連連親像㖹號頭。我問伊,伊就講,「天使到啦,哨角𦗀啦,卜抴我去啦。」故唸聖經一句,我問伊,伊講是《詩篇》66篇。後來故吟詩呵咾上帝,不止好聽,彼个話是彼時家己撰的,若親像是用《默示錄》15:3,4做題目,聖經講「末日至懸的天使大聲喉叫,㖹上帝的哨角;故講,得著救的儂,喙吟詩的時,我佇即時已經聽見啦。」後來故陸續吟養心神詩三首,就是12,24,40。我引聖經讀予伊聽。即疊所猶會記得的就是《羅馬》10:11;《哥林多》5:1-10;《默示錄》7:9-12;21:10-14。伊攏應講,「著,我已經事先揭棗仔枝[6]迎接主,主到啦!主到啦!揭烏旗的著予揭白旗的審判。」後來靜靜無講話,不過是搖手但但,對彼疊直直交絞[7]到天卜光的時,就上天去。
拜一,就是初九日四點出葬,送的儂差不多一百儂,歸土佇將軍祠的公山。
過日,李醫生安慰我講,「恁小弟破病的時所掛慮的,是佇世間𣍐做主的工,總是臨終的時所講的話,實在是切要的道理,彼个儂雖罔死,伊的聲猶故佇咧。」
[1] né:嬭,著是老母。當今閩南話罕得聽著,總是若是詈罵話猶有講,譬論同安粗喙話「箍恁嬭」。 ↩
[2] chhong-iú:窗友,著是同學、同窗、學友。 ↩
[3] 陳榮祿:字號「玉揚」,漳浦儂,詳見《聖會報儂名檔》。 ↩
[4] Koaⁿ-jīm:官潯。地名號。當今是漳浦縣官潯鎮彼位。 ↩
[5] bián-liû:冕旒,古早時陣,大夫(官銜)以上的儂所戴的官帽。主共儂戴冕旒,意思是講,得著主的榮耀佮福氣。 ↩
[6] chó-á-ki:棗仔枝,表示椰棗樹的枝。聖經《新約》所講「棗仔枝」代表勝利,儂揭「棗仔枝」去迎接耶穌,是親像咧歡迎君王到彼一樣。 ↩
[7] kiau-ká:交絞,腹肚、胃腸疼,疼到親像刀咧絞彼一樣。 ↩