(Chiap chêng koàn 25 bīn.)
Pó-lô-boán hō͘ Bí-pō͘-hōe chiap-la̍p·i, iû-goân nn̄g-saⁿ nî tiàm Tōa-o̍h káng-kiù tō-lí. Kàu 1838·nî, í-keng hō͘ Tāi-hōe khó, hōaⁿ-chhiú siat-li̍p i chòe Thoân-tō ê bo̍k-su, chiū lī-khui chó͘-ke, tah-chûn khì Si̍t-la̍t-pho, tùi hia khì chi̍t-ê hái-sū, miâ Pô-lô, tiàm hia Thoân hok-im kà-sī hit só͘-chāi chhut-gōa ê Tn̂g-lâng. Kàu 1844·nî 6·ge̍h, 22 hō,(Tō-kong 24·nî, 5·ge̍h, chhoe-chhit·ji̍t) chiū kàu Ē-mn̂g.
Pó-lô-boán Sian-siⁿ tī Pô-lô ê hái-sū só͘ o̍h Tn̂g-soaⁿ ê ōe, m̄-sī kap Ē-mn̂g ê ōe saⁿ-tâng; nā-sī i chòe-lâng sī jia̍t-sim chhang-miâ khûn-khûn tha̍k, chiū bô jōa kú ōe kóng Ē-mn̂g ê ōe lio̍h-lio̍h-á bêng.
Pó-lô-boán Sian-siⁿ lâi Ē-mn̂g, ū chhōa ke-koàn kap i lâi. Kè-nî chiū-sī Tō-kong 25·nî, 6·ge̍h, 20·ji̍t, Chú tiàu i chi̍t-ê hāu-siⁿ lī-khui sè-kan; kàu 8·ge̍h, 29·ji̍t, koh tiàu sian-siⁿ-niû ia̍h lī-khui sè-kan; kè cha̍p-gōa ji̍t, chiū-sī 9·ge̍h, 12·ji̍t, sòa tiàu sòe-hàn ê eⁿ-á tè lāu-bú khì. Tī Kó͘-lōng-sū Lāi-chhù-ò ê thióng-soaⁿ, saⁿ ge̍h-ji̍t ê tiong-kan, bú-kiáⁿ saⁿ-ê sin-si lâi tâi saⁿ-óa. Iáu-kú ū chhun chi̍t-ê hāu-siⁿ chi̍t-ê cha-bó͘-kiáⁿ, chiū thok-tiōng Lô-tì Sian-siⁿ chhōa tò-khì chó͘-ke.
Pó-lô-boán Sian-siⁿ tú-tú chhì-liān kàu chiah siong-tiōng, ū sit-chì á bô? Bô, si̍t-chāi ū tōa iu-būn. Hit-tia̍p liáu-āu ba̍k-chiu phòa-pīⁿ, káⁿ-sī in-ūi iu-būn ê siong-hāi. Ū-sî chin siong-tiōng, bōe khòaⁿ chheh, tio̍h chhiáⁿ pa̍t-lâng lâi tha̍k hō͘ i thiaⁿ. I iáu-kú bô sit-chì, sī it-hoat jia̍t-sim ài pò-iông tō-lí, it-hoat kèng-khiân ho̍k-sāi Siōng-tè; m̄-nā ta̍k-ji̍t chiàu hoat-tō͘ kî-tó, ia̍h siông-siông ka-kī àm-chīⁿ kìm-chia̍h. Chit-hāng chí-ū kap i tòa ê lâng chai.
Án-ni khòaⁿ, chit-ê chhì-liān ū lī-ek Pó-lô-boán Sian-siⁿ, hō͘ i it-hoat ha̍p-chòe Siōng-tè ê khì-kū, thang tī Ē-mn̂g hē Siōng-tè ê tōe-ki, ia̍h it-hoat piān thang siū chiap-la̍p tī thiⁿ-ni̍h. Tiàm sè-kan ê sî, sui-bóng ba̍k-chiu thiàⁿ iáu-kú khûn-khûn chòe Chú ê kang. I khòaⁿ Liâu-á-āu sī khah phian-phiah ê só͘-chāi, chiū sè chi̍t-keng tiàm tī Bōe-koe-hāng, khui chòe lé-pài-tn̂g. Lé-pài-ji̍t téng-po͘ ē-po͘ tī hia chòe tōa lé-pài, ē-hng-sî tī ka-kī ê chhù chhâ-mn̂g lâng hit-ji̍t nn̄g po͘ só͘ thiaⁿ ê tō-lí; í-gōa ta̍k-ji̍t ū kúi-nā-pái kúi-nā-hō ê lé-pài. Tī lé-pài-tn̂g, tī ka-kī ê chhù, tī koe-lō͘, tī lâng ê chhù lóng chiàu ki-hōe kóng tō-lí.
I ia̍h bat siá-phoe kià chó͘-ke ê hōe-iú thó gûn thang khí lé-pài-tn̂g tī Ē-mn̂g. Chōe-chōe lâng hoaⁿ-hí koan-tôe kàu-gia̍h thang chiâⁿ i ê ì-sù, chiū 1848·nî ū khí Sin-koe-á tōa keng lé-pài-tn̂g. Bóe Sin-koe-á ê tōe tiāⁿ-tio̍h, iáu-bē khí lé-pài-tn̂g ê sî, hū-kūn chiū ke sè chi̍t keng tiàm, khui chòe lé-pài-tn̂g. Án-ni ia̍h ke ka-kī ê tio̍h-bôa chōe-chōe.
Pó-lô-boán Sian-siⁿ ū chi̍t-ê kap i siang-siⁿ ê sió-bē, siūⁿ in hiaⁿ ko͘-toaⁿ tī Ē-mn̂g chiū lâi beh pang-chān i. Hit-nî sió-bē phòa-pīⁿ siong-tiōng, lé-pài-tn̂g khí chha-put-to ta̍k-hāng hó, iáu-bē khui chòe lé-pài, chiū-sī Tiong-le̍k 11·ge̍h, 23·ji̍t, Sian-siⁿ tah-chûn chhōa sió-bē khì Hiong-káng, beh hō͘ i chiām-sî tiàm hia, ǹg-bāng seng-khu ōe khah ióng, i pún-sin kóaⁿ-kín lo̍h-chûn beh tò-lâi Ē-mn̂g, ài khui lé-pài-tn̂g, nā-sī Chú ê ì-sù kap i bô-tâng, kàu 12·ge̍h 11·ji̍t chûn kòng-phòa, Chú tiàu Pó-lô-boán Sian-siⁿ lī-khui sè-kan. Chit-ê siau-sit kàu Ē-mn̂g lóng-chóng ê bo̍k-su kap kàu-hōe-lāi ê lâng í-ki̍p kàu-hōe-gōa ê pêng-iú chin iu-būn. Kui-chèng-kàu ê bo̍k-su siūⁿ taⁿ chit lé-pài tio̍h khui sin ê lé-pài-tn̂g, chiū chhiáⁿ Chū-iû-kàu ê bo̍k-su Ióng Sian-siⁿ lâi kóng tō-lí. Kàu lé-pài-ji̍t chiū lóng-chóng ê bo̍k-su kap chin-chōe lâng chū-chi̍p, lé-pài-tn̂g móa-móa bô tè thang khiā. Hit ji̍t ū thang ke̍k-tōa hoaⁿ-hí ê tāi-chì, chiū-sī thang khui sin-khí bân-khóng tōa-keng lé-pài-tn̂g lâi hiàn hō͘ Chú, ǹg-bāng Siōng-tè tī chit-keng lāi oē ēng tō-lí têng-siⁿ chōe-chōe lâng ê sim, sòa iúⁿ-chhī kàu éng-oa̍h. Iâ-so͘-kàu tī Tiong-kok khí lé-pài-tn̂g tiâu-tî chòe Tn̂g-lâng ê lé-pài-tn̂g, chit-keng káⁿ-sī tē-it tāi-seng.
Hit ji̍t ia̍h ū ke̍k-tōa iu-būn ê tāi-chì, chiū-sī tē-it jia̍t-sim kóng tō-lí chek-chū kàu-hōe tī Sin-koe-á, ia̍h-sī tē-it tio̍h-bôa chek-chū gûn-hāng, sòe-sim siat-hoat, chim-chiok phah-tat, khûn-khûn tok-kang, lâi liāu-lí chit-keng lé-pài-tn̂g kàu tit-beh khui sī Pó-lô-boán Sian-siⁿ, thó͘-khùi chit-ê bo̍k-su bōe tit-thang kap lán ū-hūn kin-á-ji̍t ê hok-khì, sī kúi-ji̍t chêng hut-jiân tiâm-lo̍h hái sí! Lán iáu-kú bô tè thang thòe I lâi iu-būn; in-ūi I só͘ ū-hūn ê hok-khì sī bān-pē khah-tōa lán hiān-chāi só͘ oē tit-tio̍h·ê. Goān Siōng-tè hō͘ lán ta̍k-lâng oē tè Pó-lô-boán Sian-siⁿ ê kha-jiah chhin-chhiūⁿ i ū tè Ki-tok Iâ-so͘.
Tī Ē-mn̂g tùi Pó-lô-boán Sian-siⁿ niá sóe-lé ji̍p-kàu chí-ū nn̄g-lâng tiāⁿ-tiāⁿ. Lóng-sī lāu-lâng, chi̍t-ê miâ Ông Hok-kùi, sī Ông Kî-sióng ê lāu-pē, chi̍t-ê miâ Lâu Un-sià, sī Tâng-oaⁿ lâng. nn̄g-lâng khí-thâu tī Kó͘-lōng-sū tùi Pí-lí Sian-siⁿ thiaⁿ tō-lí lâi pài Siōng-tè. In niá sóe-lé tī Liâu-á-āu chiū-sī Tō-kong 26·nî, 3 ge̍h chhoe 10·ji̍t; sī Hok-kiàn séng-lāi tē-it tāi-seng niá sóe-lé ê lâng.
（接前卷25面）
波羅滿予美部會接納伊，猶原兩三年坫大學講究道理。到1838年，已經予大會考，捍手設立伊做傳道的牧師，就離開祖家，搭船去石叻坡，對遐去一个海嶼，名婆羅[1]，坫遐傳福音，教示彼所在出外的唐儂。到1844年6月22號（道光24年5月，初一日）就到廈門。保羅滿先生佇婆羅的海嶼所學唐儂的話，毋是佮廈門的話相同，但是伊做儂是熱心、聰明、勤勤讀，就無偌久講廈門的話略略仔明。
保羅滿先生來廈門，有抴家眷佮伊來。過年就是道光25年6月20日，主召伊一个後生離開世間，到8月29日，故召先生娘亦離開世間，過十外日，就是9月21日，紲召細漢的嬰仔綴老母去。佇鼓浪嶼內厝澳的冢山，三月日的中間，母囝三个身屍來埋相倚。猶故有賰一个後生，一个諸姥囝，就託仗羅啻先生抴倒去祖家。
保羅滿先生拄著試煉到遮嵩重，有失志抑無？無。實在有大憂悶。彼疊了後，目睭破病，敢是因為憂悶的傷害。有時真嵩重，𣍐看冊，著請別儂來讀予伊聽。伊猶故無失志，是一發熱心愛播揚道理，一發敬虔服侍上帝，毋但逐日照法度祈禱，亦常常家己暗靜禁食。即項只有佮伊蹛的儂知。
按呢看，即个試煉有利益保羅滿先生，予伊一發合做上帝的器具，通佇廈門下上帝的地基，亦一發便通受接納佇天裡。坫世間的時，雖罔目睭疼，猶故勤勤做主的工。伊看寮仔後是較偏僻的所在，就稅一間坫佇賣雞巷[2]，開做禮拜堂，禮拜日頂晡、下晡佇遐做大禮拜，暝昏時佇家己的厝查問儂彼日兩晡所聽的道理，以外逐日有幾若擺、幾若號的禮拜。佇禮拜堂，佇家己的厝，佇街路，佇儂的厝，攏照機會講道理。
伊亦捌寫批寄祖家的會友討銀通起禮拜堂佇廈門。濟濟歡喜捐題[3]夠額通成伊的意思，就1848年有起「新街仔[4]」大間禮拜堂。買新街仔的地定著。猶未起禮拜堂的時，附近加稅一間店，開做禮拜堂，按呢亦加家己著磨濟濟。
保羅滿先生有一个佮伊雙生的小妹，想𢙠兄孤單佇廈門，就來卜幫贈伊。彼年小妹破病嵩重，禮拜堂起差不多逐項好，猶未開做禮拜，就是中暦11月23日，先生搭船抴小妹去香港，卜予伊暫時坫遐，眏望身軀會較勇。伊本身趕緊落船卜倒來廈門，愛開禮拜堂，但是主的意思佮伊無同，到12月11日船摃破，主召保羅滿先生離開世間。即个消息到廈門攏總的牧師佮教會內的儂以及教會外的朋友真憂悶。歸正教的牧師想當即禮拜著開新的禮拜堂，就請自由教的牧師養先生來講道理。到禮拜日就攏總的牧師佮真濟儂聚焦，禮拜堂滿滿無帶徛。彼日有通極大歡喜的事誌，就是通開新起蠻鞏[5]大間的禮拜堂來獻予主，眏望上帝佇即間內會用道理重生濟濟儂的心，紲養飼到永活。耶穌教佇中國起禮拜堂刁持做唐儂的禮拜堂，即間敢是第一事先。
彼日亦有極大憂悶的事誌，就是第一熱心講道理積聚教會佇新街仔，亦是第一著磨積聚銀項，細心設法，斟酌拍噠[6]，勤勤督工，來料理即間禮拜堂到得卜開是保羅滿先生，吐氣即个牧師𣍐得通佮咱有份今仔日的福氣，是幾日前忽然沉落海死！咱猶拘無帶通替伊來憂悶；因為伊所有份的福氣是萬倍較大咱現在所會得著的。願上帝予咱逐儂會綴保羅滿先生的骹跡親像伊有綴基督耶穌。佇廈門對保羅滿先生領洗禮入教只有兩儂但但。攏是老儂，一个名王福貴，是王奇賞的老父，一个名劉殷舍，是同安儂。兩儂起頭佇鼓浪嶼對裨理先生聽道理來拜上帝。𢙠領洗禮佇寮仔後就是道光26年3月初10日，是福建省內第一事先領洗禮的儂。