新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1888-10,(1),5
年份
1888
標題
宣道總議會(Soan-tō chóng gī-hōe.)

Soan-tō chóng gī-hōe.

(Chiap chêng-koàn 21 bīn.)

Chi̍t-pah nî chêng Iâ-so͘ sèng-kàu ê lâng put-chí chió khì gōa-kok thoân hok-im hō͘ bô pài Siōng-tè ê lâng thiaⁿ. Soan-tō ê kong-hōe ia̍h put-chí chió. Eng-lân ê kàu-hōe ū nn̄g-ê Soan-tō sòe ê kong-hōe, So͘-kek-lân ê kàu-hōe ū chi̍t-ê Soan-tō sòe ê kong-hōe. Chí saⁿ-ê kong-hōe poàⁿ-khùn poàⁿ-chhíⁿ, put-kò chhe kúi-lâng khì Pak À-bí-lī-ka, kà-sī hit-ni̍h chhiⁿ-hoan ê lâng kap o͘-bīn ê lô͘-châi tiāⁿ-tiāⁿ; ia̍h chhe kúi-lâng khì Ìn-tō͘ kok kà-sī hit-ni̍h pài ngó͘-siōng ê lâng.

Koh khah-chá tī Au-lô-pa kok, chiū-sī Sūi, Tan, Hô-lân, Tek, chiah-ê kok, Iâ-so͘ kàu-lāi ū lâng jia̍t-sim siat-hoat pò-iông hok-im tī gōa-kok, chóng-sī só͘ chhe ê lâng chió, in-ūi kàu-hōe chèng-lâng iáu-bē chhíⁿ-gō͘ chit-hō ê pún-hūn. Kàu-hōe kú-kú kap Thian-chú-kàu, koh kap pún-kok put-sìn ê lâng choan-sim piān-pok iàu-kín ê tō-lí; kàu-lāi ia̍h ū saⁿ piān-pok kàu-hōe-lāi ê lé-sò͘ kap liāu-lí kàu-hōe ê hoat-tō͘. Chit-hō khah bô iàu-kín ê tāi-chì ū-sî piān-pok siuⁿ kè-thâu, kàu chha-put-to lóng bōe kì-tit Iâ-so͘ ê bēng-lēng tio̍h khì chio bān-kok ê lâng lâi chòe i ê ha̍k-seng. (Ma 28:19.)

Chi̍t-pah nî chêng kàu-hōe lio̍h-lio̍h-á khùn-chhíⁿ. 1792·nî Eng-lân Chìm-lé-hōe siat Soan-tō ê kong-hōe, mê-nî chiū chhe chi̍t-ê bo̍k-su khì Ìn-tō͘ thoân hok-im, i ê bó͘ kap bó͘ ê chí-bē ia̍h kap i khì. Chiàu án-ni khoàⁿ Kong-hōe put-chí sòe. Kè saⁿ-nî, chiū-sī 1795·nî, kúi-nā ê kàu-hōe saⁿ-ha̍p siat-li̍p Lûn-tun Soan-tō ê kong-hōe. In bóe chi̍t-chiah kap-pán-chûn lâi pī-pān. Kè-nî chài sū lông kong siong, ū-ê ū bó͘-kiáⁿ, kî-tiong ū bo̍k-su, lóng-kiōng 29 lâng, khì Lâm-hái ê hái-sū, chhiⁿ-hoan ê só͘-chāi. Chhe sū lông kong siong, sì téng-hō lâng khì, m̄-nā beh thoân hok-im ê tō-lí, ia̍h beh kà-sī lâng ta̍k-hāng hó ê keng-kí.

Hit-tia̍p liáu-āu kàu-hōe ûn-ûn-á chhíⁿ-gō͘ chit-ê tāi-chì. Ta̍k-nî khah chōe lâng siūⁿ ka-kī ê pún-hūn tio̍h chīn-la̍t pò-tiông hok-im kàu phó͘ thiⁿ-ē, ia̍h ta̍k-nî ke-thiⁿ Soan-tō ê kong-hōe, kàu 1860·nî tī Tāi-eng kok Li̍p-hut-pò͘ siâⁿ ū Soan-tō chóng-gī-hōe chū-chi̍p. Chōe só͘-chāi Soan-tō ê kong-hōe chhe lâng khì hù chit-ê Hōe. Lóng-kiōng 126 tāi-gī ê lâng kàu, chòe pîn-kù kàu-hōe ū chìn-pō͘ put-chí chōe; nā-sī kàu-hōe-lāi ê lâng tōa-poàⁿ iáu-kú teh khùn, kúi-nā só͘-chāi ê kàu-hōe iáu-bē siat Soan-tō-hōe.

Chi̍t-nn̄g nî chêng. Tāi-eng kúi-nā jia̍t-sim ê lâng siūⁿ tio̍h koh-chài siat Soan-tō chóng-gī-hōe, ǹg-bāng oē pang-chān pò-iông tō-lí thong thiⁿ-ē; chiū kéng táng-sū kúi-cha̍p lâng, pài-thok in siat hoat-tō͘ liāu-lí chit-ê tāi-chì, chhiáⁿ Iâ-so͘ chèng-kàu ta̍k só͘-chāi Soan-tō-hōe chhe lâng lâi chū-hōe; ia̍h kéng kúi-nā hāng iàu-kín ê tāi-chì, thok-tiōng thò-tòng ê lâng chòe lūn, thèng-hāu gī-hōe chū-chi̍p ê sî, thang tha̍k, á-sī thang kóng, hō͘ tāi-ke thiaⁿ lâi saⁿ-kap gī-lūn.

Kin-nî lâi hù-hōe pí 1860·nî sī cha̍p-pē khah chōe lâng. Iok-lio̍k ū 1400 ê sù-chiá tùi 130 ê Soan-tō-hōe chhe lâi. Chiū-sī Tāi-eng-kok pún-tōe ê Eng-lân So͘-kek-lân O-ní-lân Oe-lī-sū chiah-ê séng-lāi 54 ê Soan-tō-hōe, koh Au-lô-pa-chiu 17 ê Soan-tō-hōe, Tāi-bí-kok 52 ê Soan-tō-hōe, Ka-ná-tha 6 ê Soan-tō-hōe, Lâm À-hui-lī-ka chi̍t-ê Soan-tō-hōe, lóng chhe lâng khì hù chit-ê hōe. Lēng-gōa ia̍h ū chōe-chōe lâng khì hù-hōe, chhin-chhiūⁿ chêng tiuⁿ só͘ kóng·ê.

Téng-bīn só͘ kóng chiah-ê Soan-tō-hōe kap sù-chiá ê gia̍h-siàu sī tùi sin-bûn-chóa tit-tio̍h. Kiám-chhái ū-ê bô tú-tú chún, tio̍h thèng-hāu kàu-hōe-lio̍k chhut, chiah oē chai kàu chún-chún.

Chit-ê chóng-gī-hōe khí-thâu chū-chi̍p sī 4·ge̍h 30·ji̍t Pài-la̍k ē-po͘ sî, chiū-sī kong-hêng saⁿ chiap-la̍p ê hōe. Tāi-eng-kok chi̍t-ê tōa chiok-ūi ê lâng chòe chú-sū, thòe Tāi-eng chiah-ê kong-hōe kóng kúi-kù put-chí hó ê oē chhéng-an chiap-la̍p gōa-kok kong-hōe ê lâng, ná-chòe lâng-kheh; gōa-kok ê sù-chià Au-lô-pa kap Tāi-bí-kok ê lâng, ū-ê ia̍h thòe gōa-kok ê kong-hōe kóng kúi-kù seh-siā chhéng-an ê oē. Án-ni tāi-ke hián-bêng sio̍k Chú saⁿ kau-pôe ê sim; put-lūn sím-mi̍h pang-kok sím-mi̍h kàu-hōe, nā kèng-pài Iâ-hô-hoa Siōng-tè, jīn Iâ-so͘ Ki-tok chòe Chú, ài pò-iông i ê tō-lí kiù-lâng, lóng-chóng sī hiaⁿ-tī, pîⁿ-pîⁿ sio̍k tī Siōng-tè. Tāi-eng ê lâng ia̍h siat tê-liāu ê saⁿ khoán-thāi.

Hit ē-po͘ m̄-nā saⁿ chiap-la̍p saⁿ khoán-thāi hó ê khoán-sit tiāⁿ-tiāⁿ, ia̍h ū koh-khah hó ê tāi-chì, chiū-sī tāi-ke ū khiân-sêng pek-chhiat kî-tó, khún-kiû Siōng-tè siúⁿ-sù Sèng-sîn hō͘ chit-ê gī-hōe oē chiâⁿ-chòe tōa lō͘-ēng; ia̍h ū kám-un ê sim gîm-si o-ló Chú, ū saⁿ khó͘-khǹg saⁿ bián-lē. Tāi-ke chit-hō ê khoán-sit sī hián-bêng Sèng-sîn í-keng tōa kám-kek chèng-lâng ê sim, lâng-lâng ke̍k-ài chīn khùi-la̍t pò-iông hok-im kàu thong thiⁿ-ē, hō͘ Chú thang chiâⁿ i ê hó-ì, siúⁿ-sù Sèng-sîn chiong tō-lí lâi têng-thâu-siⁿ bān-kok lâng ê sim, ta̍k só͘-chāi siat-li̍p Thian-kok, Siōng-tè ê chí-ì chiâⁿ tī tōe·ni̍h chhin-chhiūⁿ tī thiⁿ·ni̍h chi̍t-poaⁿ-iūn.

Āu-koàn beh koh ìn.

宣道總議會

(接前卷21面)

一百年前耶穌聖教的儂不止少去外國傳福音予無拜上帝的儂聽。宣道的公會亦不止少。英蘭[1]的教會有兩个宣道細的公會,蘇格蘭的教會有一个宣道細的公會。此三个公會半睏半醒,不過差幾儂去北亞美利加,教示彼裡生番的儂佮烏面的奴才但但;亦差幾儂去印度國教示彼裡拜偶像的儂。

故較早佇歐羅巴國,就是瑞、丹、荷蘭、德,遮个國,耶穌教內有儂熱心設法播揚福音佇外國,總是所差的儂少,因為教會眾儂猶未醒悟即號的本分。教會久久佮天主教,故佮本國不信的儂專心辯駁要緊的道理,教內亦有相辯駁教會內的禮數佮料理教會的法度。即號較無要緊的事誌有時辯駁傷過頭,到差不多攏𣍐記得耶穌的命令著去招萬國的儂來做伊的學生。(《馬》28:19)

一百年前教會略略仔睏醒。1792年英蘭浸禮會設宣道的公會,明年就差一个牧師去印度傳福音,伊的姥佮姥的小妹亦佮伊去。照按呢看公會不止細。過三年,就是1795年,幾若个教會相合設立倫敦宣道的公會。𢙠買一隻夾板船來備辦。過年載士農工商,有的有姥囝,其中有牧師,攏共29儂,去南海的海嶼,生番的所在。這士農工商四等號儂去,毋但卜傳福音的道理,亦卜教示儂逐項好的經紀。

彼疊了後教會勻勻仔醒悟即个事誌。逐年較濟儂想家己的本分著盡力播揚福音到普天下,亦逐年加添宣道的公會,到1860年佇大英國立拂布[2]城有宣道總議會聚焦。濟所在宣道的公會差儂去赴即个會。攏共126代議的儂到,做憑據教會有進步不止濟,但是教會內的儂大半猶拘咧睏,幾若所在的教會猶未設宣道會。

一兩年前大英幾若熱心的儂想著故再設宣道總議會,眏望會幫贈播揚道理通天下,就揀董事幾十儂,拜託𢙠設法度料理即个事誌,請耶穌眾教逐所在宣道會差儂來聚會,亦揀幾若項要緊的事誌,託仗妥當的儂做論,聽候議會聚集的時,通讀,抑是通講,予大家聽來相合議論。

今年來赴會比1860年是十倍較濟儂。約略有1400的使者對130个宣道會差來。就是大英國本地的英蘭、蘇格蘭、阿爾蘭遮个省內54个宣道會,故歐羅巴洲17个宣道會,大美國52个宣道會,加拿他6个宣道會,南亞非利加一个宣道會,攏差儂去赴會即个會。另外亦有濟濟去赴會,親像前張所講的。

頂面所講遮个宣道會佮使者額數是對新聞紙得著。敢彩有的無拄拄準,著聽候教會錄出,㱏會知到準準。

即个總議會起頭聚集是4月30日拜六的下晡時,就是公行相接納的會。大英國一个大爵位的儂做主理,替大英遮个公會講幾句不止好的話請安接納外國公會的儂,若做儂客;外國的使者,歐羅巴佮大美國的儂,有的亦替外國的公會講幾句說謝請安的話。按呢大家顯明屬主相交陪的心,不論甚物邦國,甚物教會,若敬拜耶和華上帝,認耶穌基督做主,愛播揚伊的道理救儂,攏總是兄弟,平平屬佇上帝。大英的儂亦設茶料的相款待。

彼下晡毋但相接納相款待好的款式但但,亦有故較好的事誌,就是大家有虔誠迫切祈禱,懇求上帝賞賜聖神予即个議會會成做大路用;亦有感恩的心吟詩呵咾主,有相苦勸相勉勵。大家即號的款式是顯明聖神已經大感激眾儂的心,儂儂極愛盡氣力播揚福音到通天下,予主通成伊的好意,賞賜聖神將道理來重頭生萬國儂的心,逐所在設立天國,上帝的旨意成佇地裡親像佇天裡一般樣。

後卷卜做印。

尾註


  1. [1] Eng-lân:英蘭。就是「英格蘭(England)」。 

  2. [2] Li̍p-hut-pò͘:立拂布,Liverpool,是英國一个城市,現中文譯「利物浦」。