新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1888-11,(1),6
年份
1888
標題
宣道總議會(Soan-tō chóng gī-hōe.)

Soan-tō chóng gī-hōe.

(chiap chêng-koàn 37 bīn.)

Gō͘·ge̍h, chhoe-it sī Lé-pài-ji̍t, Gī-hōe bô chū-chi̍p pān tāi-chì, sī chhut-chāi sù-chiá ta̍k-lâng só͘ ài khì ê lé-pài-tn̂g thiaⁿ tō-lí kèng-pài Siōng-tè. Koh sù-chiá tiong-kan chōe-chōe sī ū miâ-siaⁿ ê bo̍k-su, chiū hō͘ Lûn-tun ê kàu-hōe kap hū-kūn siâⁿ ê kàu-hōe chhiáⁿ-khì in lé-pài-tn̂g kóng tō-lí.

Chhoe-jī kàu chhoe-chhit, (chiū-sī Pài-it kàu Pài-la̍k ji̍t,) koh chhoe-káu kap chhoe-cha̍p, (chiū-sī Pài-it kap Pài-jī ji̍t,) Gī-hōe ta̍k-ji̍t kúi-nā pái chū-chi̍p. Chit-ê Gī-hōe ta̍k-ji̍t só͘ chòe ê tāi-chì, nā beh kóng kàu siông-sè tio̍h tù-chhut kúi-nā pún chheh. Sèng-hōe-pò nā kán-kán kì chi̍t-ji̍t ê tāi-chì, chiū ōe hō͘ tāi-ke lio̍h-lio̍h-á phah-sǹg chit-ê Chóng-gī-hōe ê tōa lī-ek, in-ūi ta̍k-ji̍t chha-put-to pîⁿ-pîⁿ khûn-khûn jia̍t-sim.

Taⁿ beh lio̍h-lio̍h-á kóng chhoe-jī, Pài-it ê tāi-chì. Téng-po͘ káu tiám-cheng chhut saⁿ-khek, lâng chū-chi̍p chòe kî-tó-hōe. Chiàu sin-bûn-chóa kóng, hán-tit ū kî-tó-hōe chhin-chhiūⁿ hit ji̍t ê pek-chhiat jia̍t-sim, chha-put-to sī chhin-chhiūⁿ Gō͘-sûn-choeh ê khoán-sit. Sui-jiân bô kiâⁿ sîn-jiah ê tāi-chì, iáu-kú bêng-bêng ū pîn-kù Sèng-sîn sī tōa kàng-lîm kám-kek chèng-lâng; in-ūi Siōng-tè siúⁿ-sù in kám-un o-ló pek-chhiat kî-tó ê sim, chhin-chhiūⁿ ēng hiuⁿ-iû boah ta̍k lâng ê thâu-khak, phì-jū hō͘ in só͘ chū-chi̍p ê chhù móa-móa phang-bī. Thong-ji̍t Gī-hōe ta̍k-pái chū-chi̍p lóng bô sit-lo̍h hit hō kám-un pek-chhiat ê khoán-sit, sī ná-kú ná jia̍t-sim.

Cha̍p-tiám-pòaⁿ Gī-hōe chiū hun nn̄g só͘-chāi chū-chi̍p. Chi̍t só͘-chāi sī gī-lūn Chhe I-seng khì gōa-kok, ēng i-hoat kap i-koán chit-hō ê tāi-chì, lâi pò-iông hok-im ê tō-lí, ǹg-bāng chōe-chōe lâng lâi chhē i-seng ài tit-tio̍h táⁿ-tia̍p seng-khu ê pīⁿ, ōe sòa tit-tio̍h táⁿ-tia̍p sim-sîn koh-khah siong-tiōng ê pīⁿ. Án-ni sī beh thàn Kiù-chú ê bô͘-iūⁿ. Kiù-chú lâi sè-kan tiâu-kò͘-ì sī beh kiù-lâng thoat-lī chē-kòa, hō͘ lâng thang koh-chài kui tī Siōng-tè tit-tio̍h éng-oán-oa̍h, ia̍h-sī siông-siông lîn-bín lâng seng-khu ê kan-khó͘ kap sim-koaⁿ ê iu-būn; m̄-nā i pún-sin siông-siông táⁿ-tia̍p lâng ê pīⁿ-thiàⁿ, hián-bêng i ê chû-sim, koh hoan-hù i ê Sù-tô͘ ia̍h tio̍h án-ni kiâⁿ.

Koh chi̍t só͘-chāi chū-chi̍p sī gī-lūn Kéng-lâng, siat hoat-tō͘ kà-sī lâng, hō͘ lâng piān-piān tú-hó thang chhe chhut-gōa pò-iông hok-im. Téng-bīn tú-á kóng nn̄g-ūi chū-chi̍p só͘ gī-lūn ê tāi-chì khah sio̍k tī ta̍k só͘-chāi ê kong-hōe pêng-sò͘ pān-lí ê hoat-tō͘, só͘-í chèng sù-chiá chū-chi̍p tiāⁿ-tiāⁿ, í-gōa ê lâng khah chió lâi. Sù-chiá ài saⁿ-kap gī-lūn chit-hō ê sū chiū tò-khì ê sî thang pò pún kong-hōe chai.

Ē-po͘ saⁿ tiám-cheng chū-chi̍p ū hun saⁿ-ê só͘-chāi. Chi̍t só͘-chāi sī gī-lūn pò-iông tō-lí tī gōa-kok ê hoat-tō͘. Chit-ê ia̍h-sī khah sio̍k tī ta̍k ê kong-hōe pêng-sò͘ pān-lí ê tāi-chì, sī chèng sù-chiá chū-hōe tiāⁿ-tiāⁿ.

Koh chi̍t só͘-chāi sī gī-lūn Hôe-hôe-kàu ê tāi-chì. Ū pang-kok chí lō͘-bé kúi-nî chit-ê kàu ê khoán-sit sī lio̍h-lio̍h-á khah oa̍h-tāng. Ia̍h-ū pang-kok in khah chōe lâng kam-goān káng-kiù Sèng-chheh thiaⁿ hok-im, hō͘ lán thang ǹg-bāng sî bô put-chí hn̄g Hôe-hôe-kàu ê lâng ia̍h ōe hâng-ho̍k Iâ-so͘ Ki-tok. Chit-hō ê tāi-chì sī lóng-chóng sìn Chú ê lâng ài thiaⁿ, só͘-í m̄-nā gī-hōe ê sù-chiá chū-chi̍p, í-gōa ê lâng chin-chōe lâi thiaⁿ.

Koh chi̍t só͘-chāi chū-chi̍p sī gī-lūn Tiong-kok ê tāi-chì. Chit-ê tāi-chì koh-khah chōe lâng ài thiaⁿ, só͘-í chiū kéng tē-it tōa ê kong-tn̂g, hō͘ kúi-nā chheng lâng thang chū-chi̍p lâi chē.

Ē-hng koh-chài chū-chi̍p, ū hun nn̄g só͘-chāi. Chi̍t só͘-chāi sī gī-lūn Iú-thài-lâng ê tāi-chì. Koh chi̍t só͘-chāi sī gī-lūn thong thiⁿ-ē bān-kok ê tāi-chì. Kî-tiong khah iàu-kín ê sī kóng Ìn-tō͘ kok, koh-chài kóng Tiong-kok, ia̍h kóng À-hui-lī-ka ê tōe-hng. Chiah-ê tāi-chì ke̍k chōe lâng ài thiaⁿ, só͘-í iû-goân chū-chi̍p tē-it tōa ê kong-tn̂g.

Án-ni-siⁿ hit Pài-it chi̍t ji̍t ū chū-hōe poeh pái, ū-sî tâng chi̍t-sî chū-chi̍p nn̄g só͘-chāi, ū-sî saⁿ só͘-chāi. Thâu-pái sī Kî-tó-hōe, thâu kàu bé sī tha̍k Sèng-chheh kî-tó gîm-si saⁿ-khǹg, chit-hō ê tāi-chì; Iáu-kú ta̍k-pái ia̍h ū saⁿ-chham kî-tó ho̍k-sāi Siōng-tè ê tāi-chì, in-ūi tāi-ke bô-m̄ kì-tit lâng beh chòe Siōng-tè ê kang, tek-khak tio̍h tit-tio̍h Sèng-sîn pang-chān, nā bô chiū lóng-sī khang-khang ê tio̍h-bôa. (Si 127:1.)

Ta̍k-pái chū-chi̍p gī-lūn tāi-chì, pêng-siông ê hoat-tō͘ sī tāi-seng hō͘ só͘ thok-tiōng ê lâng lâi tha̍k á-sī lâi kóng só͘ chòe ê lūn, jiân-āu hō͘ Sù-chiá ta̍k-lâng thang kóng, chóng-sī m̄-thang kóng siuⁿ kú.

Chiah-ê cha̍p-gōa ji̍t ê tiong-kan hū-jîn-lâng kúi-nā pái lēng-gōa chū-chi̍p chòe Hū-jîn-lâng ê hōe, lâi gī-lūn hū-jîn-lâng pò-iông tō-lí ê pún-hūn. Tī bô pài Siōng-tè ê kok, hū-jîn-lâng m̄-nā m̄-chai tit-tio̍h kiù ê lō͘, koh bōe-tit-thang kap ta-po͘-lâng pîⁿ-pîⁿ chun-kùi. U só͘-chāi cha-bó͘ gín-ná chōe-chōe hō͘ pē-bú m̄-ti̍h lâi hāi sí; ū só͘-chāi hū-jîn-lâng hō͘ ta-po͘-lâng khoán-thāi chhin-chhiūⁿ chòe lô͘-châi, tio̍h chòe chho͘-kang. Hán-tit tú-tio̍h só͘-chāi hū-jîn-lâng thang siū kà-sī tit-tio̍h chòe tha̍k-chheh-lâng. Chóng-gī-hōe ê sî, hū-jîn-lâng siūⁿ chit-hō ê tāi-chì, saⁿ bián-lē tio̍h chīn khùi-la̍t lâi kiù bô pài Siōng-tè ê só͘-chāi kan-khó͘ ê chí-bē.

Chhoe-saⁿ (chiū-sī Pài-jī·ji̍t) kàu chhoe-cha̍p Gī-hōe só͘ kiâⁿ ê khoán-sit kap téng-bīn só͘ kì-chài chha-put-to, nā-sī só͘ gī-lūn ê tāi-chì bô saⁿ-tâng; ia̍h ta̍k-ji̍t ū ke-thiⁿ jia̍t-sim; koh tiong-kan ū chham kúi-nā hō gâu saⁿ khoán-thāi ê hoat-tō͘ hián-bêng kau-pôe saⁿ-thiàⁿ ê sim.

Chit-ê chhoe-cha̍p·ji̍t sǹg sī Chóng-gī-hōe ê lō͘-bé ji̍t. Lō͘-bé pái chū-hōe sī ē-hng-sî tī tōa kong-tn̂g, chi̍t tiám-cheng kú gī-lūn kúi-nā hāng ê tāi-chì; koh tha̍k kúi-nā tiuⁿ ê phoe, chiū-sī lâng pún-sin bōe kàu, chiah siá kià-lâi·ê. Chit hō tāi-chì bêng-pe̍k, kúi-nā lâng khí-lâi kóng saⁿ-sî ê ōe. Lō͘-bé kóng chiū-sī thâu-chi̍t-ji̍t chòe Chú-sū hit-ê tōa chiok-ūi ê lâng. Lō͘-bé-pái chū-chi̍p ia̍h sī i chòe chú-sū, sī kóng saⁿ-thiàⁿ ê ōe, koh kú-gī Chóng-gī-hōe tio̍h chiong hó-chêng-ì kap thé-thiap sim ê ōe kià kàu gōa-kok ta̍k só͘-chāi chhéng-an, kó͘-bú lóng-chóng pò-iông tō-lí ê lâng. Tāi-ke sêng-sim ìn Hó. Kóng soah, chiū chhiáⁿ chi̍t-ê bo̍k-su chhōa chèng-lâng chiok-hok.

Taⁿ sǹg Soan-tō chóng-gī-hōe bêng-pe̍k; nā-sī chèng-lâng m̄-ài saⁿ lī-khui. Bîn-á-chài (chiū-sī Pài-saⁿ) chōe-chōe lâng chū-chi̍p siú boán-chhan ê lé-sò͘. Hit pái chū-hōe koh tit-tio̍h ke̍k tōa un-sù.

Ē-hng koh-chài chū-chi̍p móa-móa tōa kong-tn̂g. Hit-tia̍p só͘ gī-lūn sī chin tōa chek-pī pún-kok ê seng-lí lâng. Sui-jiân chai hok-im ê tō-lí, ka-kī kóng sī pài Siōng-tè ê lâng, iáu-kú tham-sim, lâi hām-hāi pa̍t-kok ê lâng, chhin-chhiūⁿ chài ke̍k-pháiⁿ ê chiú khì bōe, lâi siong-hāi À-hui-lī-ka ê lâng, ia̍h chài A-phiàn khì bōe, lâi siong-hāi Tiong-kok ê lâng; koh tōa hiâm pún-kok tī Ìn-tō͘ tōe-hng kap koh-khah tang·sì sio̍k pún-kok koán-hat ê só͘-chāi, bô giâm-giâm kìm chúi-siú kap peng-teng îm-loān ê só͘-kiâⁿ, hoán-tńg siat hoat-tō͘ chhut-chāi lâng kiâⁿ chit hō ê tōa pháiⁿ-tāi.

Tāi-ke iáu-kú m̄-ài sì-sòaⁿ. Bîn-á-chài (chiū-sī Pài-sì, 5·ge̍h 12·ji̍t) chōe-chōe lâng koh-chài chū-hōe siat thong-ji̍t ê kî-tó-hōe; téng-po͘ 10 tiám-cheng chū-chi̍p, ē-hng 10 tiám-cheng soah, chiah sì-sòaⁿ. Thong-ji̍t iàu-kín só͘ kî-tó ê, sī "Khún-kiû Thiⁿ-pē chiong Sèng-sîn ê ín-chhōa un-tián khùi-la̍t, lâi kám-kek Ki-tok lóng-chóng ê Sèng-hōe, hō͘ Sèng-hōe tùi téng-bīn só͘ tit-tio̍h ê châi-lêng, ōe tùi-te̍k bōe a-phiàn bōe chiú ê seng-lí, kap ta̍k-hāng bô chèng-keng ê hoat-tō͘, í-ki̍p lóng-chóng ê pháiⁿ tāi, chiū-sī kau-chiàn kàu tit-tio̍h it-chīn khah iâⁿ."

Khì hù chit-ê Gī-hōe ê lâng ê tiong-kan, chêng-tiuⁿ (chiū-sī tē-saⁿ koàn 21 bīn.) só͘ kì-chài sì gō͘ lâng ê miâ-sìⁿ, sī Chiang-choân chōe-chōe lâng só͘ bat ê. Koh ū chi̍t lâng, góa phah-sǹg tio̍h kóng-khí, in-ūi tē-it tio̍h-bôa chīn khùi-la̍t chiâⁿ chit-pái ê Chóng-gī-hōe sī hit-ê lâng. I chá (1853·nî) lâi Ē-mn̂g, nā-sī seng-khu lám, chiū tòa chia nî-pòaⁿ tiāⁿ-tiāⁿ, chiah tò-khì chó͘-ke, tī hia chòe bo̍k-su thoân tō-lí. Chit-ê lâng chiū-sī Jîn-sìn Sian-siⁿ. Kiám-chhái tī Ē-mn̂g kap Pe̍h-chúi-iâⁿ iáu ū lâng tī·teh ōe kì·tit i, hiān-chāi tòa Ē-mn̂g ê Jîn Ko͘-niû chiū-sī i ê cha-bó͘-kiáⁿ.

宣道總議會

(接頂卷37面)

五月初一是禮拜日,議會無聚集辦事誌,是出在使者逐儂所愛去的禮拜堂聽道理,敬拜上帝。故使者中間濟濟是有名聲的牧師,就予倫敦的教會佮附近城的教會請去𢙠禮拜堂講道理。

初二到初七(就是拜一到拜六日),故初九佮初十(就是拜一佮拜二日),議會逐日幾若擺聚集。即个議會逐日所做的事誌,若卜講到詳細着著出幾若本冊。《聖會報》但簡簡記一日的事誌,就會予大家略略仔拍算即个總議會的大利益,因為逐日差不多平平勤勤熱心。

當卜略略仔講初二,拜一的事誌。頂晡九點鐘出三刻,儂聚集做祈禱會。照新聞紙講,罕得有祈禱會親像彼日的迫切熱心,差不多是親像「五旬節[1]」的款式。雖然無行神蹟的事誌,猶故明明有憑據聖神是大降臨感激眾儂,因為上帝賞賜𢙠感恩呵咾迫切祈禱的心,親像用香油抹逐儂的頭殼,譬喻予𢙠所聚集的厝滿滿芳味。通日議會逐擺聚集攏無失落彼號感恩迫切的款式,是乃久乃熱心。

十點半,議會就分兩所在聚集。一所在是議論差醫生去外國,用醫法佮醫館即號的事誌,來播揚福音的道理,眏望濟濟儂來揣醫生愛得著打揲身軀的病,會紲得著打揲心神故較嵩重的病。按呢是卜趁救主的模樣。救主來世間刁故意是卜救儂脫離罪過,予儂通故再歸佇上帝得著永遠活,亦是常常憐憫儂身軀的艱苦佮心肝的憂悶,毋但伊本身常常打揲儂的病疼,顯明伊的慈心,故吩咐伊的使徒亦著按呢行。

故一所在聚集,是議論揀儂,設法度教示儂,予儂便便拄好通差出外播揚福音。頂面拄好講兩位聚集所議論的事誌,較屬佇逐所在的公會平素辦理的法度,所以眾使者聚集但但,以外的儂較少來。使者愛相合議論即號的事,就倒去的時通報本公會知。

下晡三點鐘聚集,有分三个所在。一所在是議論播揚道理佇外國的法度。即个亦是較屬佇逐个公會平素辦理的事誌,是眾使者聚集但但。

故一所在是議論回回教[2]的事誌。有邦國[3]此路尾幾年,即个教的款式略略仔較活動。亦有邦國𢙠較濟儂甘願講究聖冊,聽福音,予咱通眏望是無不止遠,回回教的儂亦會降服耶穌基督。即號的事誌是攏總信主的儂愛聽,所以毋但議論的使者聚集,以外的儂真濟來聽。

故一所在聚集是議論中國的事誌。即个事誌故較濟儂愛聽,所以就揀第一大的公堂,予幾若千儂通聚集來坐。

暝昏故再聚集,有分兩所在。一所在是議論猶太儂的事誌。故一所在是議論通天下萬國的事誌。其中較要緊是講印度國,故再講中國,亦講亞非利加的地方。遮个事誌極濟儂愛聽,所以猶原聚集第一大的公堂。

按呢生,彼拜一1日有聚會八擺,有時同一時聚集兩所在,有時三所在。頭擺是祈禱會,頭到尾是讀聖冊祈禱、吟詩相勸即號的事誌。猶故逐擺亦有相參祈禱服侍上帝的事誌,因為大家無毋記得儂卜做上帝的工,的確著得著聖神幫贈,若無就攏是空空的著磨。(《詩》127:1)

逐擺聚集議論事誌,平常的法度是事先予所託仗的儂來讀抑是來講所做的論,然後予使者逐儂暢講[4],總是毋通講傷久。

遮个十外日的中間,婦人儂幾若擺另外聚集做婦人儂的會,來議論婦人儂播揚道理的本份。佇無拜上帝的國,婦人儂毋但毋知得著救的路,故𣍐得通佮諸夫儂平平尊貴。有所在諸姥囡仔濟濟予父母毋挃來害死,有所在婦人儂予諸夫儂款待親像做奴才,著做粗工。罕得拄著所在婦人儂通受教示得著做讀冊儂。總議會的時,婦人儂想即號的事誌,相勉勵著盡氣力來救無拜上帝的所在艱苦的姊妹。

初三(就是拜二日)到初十,議會所行的款式佮頂面所記載差不多,但是所議論的事誌無相同,亦逐日有加添熱心,故中間有摻幾若號𠢕相款待的法度,顯明交陪相疼的心。

即个初十日,算是總議會的路尾日。路尾擺聚會是暝昏時,佇大公堂,一點鐘久議論幾若項的事誌,故讀幾若張的批,就是儂本身𣍐到,㱏寫寄來的。即號事誌明白[5],幾若儂起來講相辭的話。路尾講就是頭一日做主事彼个大爵位的儂。路尾擺聚集亦是伊做主事,是講相疼的話,故舉議總議會著將好情意佮體貼心的話寄到外國逐所在請安,鼓舞攏總播揚道理的儂。大家誠心應「好」。講煞,就請一个牧師抴眾儂祝福。

當算宣道總議會明白,但是眾儂毋愛相離開。明仔再(就是拜三)濟濟儂聚集守晚餐的禮數。彼擺聚會故得著極大的恩賜。

暝昏故再聚集滿滿大公堂。彼疊所議論,真大責備本國[6]的生理儂。雖然知福音的道理,家己講是拜上帝的儂,猶故貪心,來陷害別國的儂,親像載極否的酒去賣,來傷害亞非利加的儂,亦載鴉片去賣,來傷害中國的儂。故大嫌本國佇印度地方,佮故較東勢屬本國管轄的所在,無嚴嚴禁水手佮兵丁淫亂的所行,反轉設法度出在儂行即號的大否代。

大家猶故毋愛四散。明仔再(就是拜四,5月12日)濟濟儂故再聚會設通日的祈禱會。頂晡10點鐘聚集,暝昏10點鐘煞,遮四散。通日要緊所祈禱的,是「懇求天父將聖神的引抴、恩典、氣力,來感激基督攏總的聖會,予上帝對頂面所得著的才能,會對敵賣鴉片,賣酒的生理,佮逐項無正經的法度,以及攏總的否代,就是交戰到得著一盡較贏。」

去赴即个議會的儂的中間,前張(就是第三卷21面)所記載四五儂的名姓,是漳泉濟濟儂所捌的,故有一儂,我拍算著講起,因為第一著磨,盡氣力成即擺的總議會是彼个儂。伊早(1853年)來廈門,但是身軀荏,就蹛遮年半但但,㱏倒去祖家,佇遐做牧師傳道理。即个儂就是仁信先生[7]。敢彩佇廈門佮白水營猶有儂佇咧會記得伊。現在蹛廈門的仁姑娘[8]就是伊的諸姥囝。

尾註


  1. [1] 五旬節:著是基督新教所定著的聖靈降臨日,也叫做聖神降臨節。 

  2. [2] 回回教:著是回教、伊斯蘭教。 

  3. [3] pang-kok:邦國,著是國家。 

  4. [4] thàng講:暢講。做伊講,出在伊講。 

  5. [5] bêng-pe̍k:明白,著是完成,事誌做煞、做清楚。 

  6. [6] 本國:文內中所講的「本國」,是咧講「大英國」。 

  7. [7] Jîn-sìn Sian-siⁿ:仁信先生(James Johnston),英國長老會牧師,1853-1855年中間佇廈門傳道。詳見《聖會報儂名檔》。 

  8. [8] Jîn Ko·-niû:仁力西姑娘(Miss. J. M. Johnston),詳見《聖會報儂名檔》。