新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1888-7,(1),2
年份
1888
作者
打馬字
標題
(欠題目)((Khiàm tôe-ba̍k))
羅馬字正文 漢字正文

(Khiàm tôe-ba̍k)

(Táⁿ-má-jī bo̍k-su siá ê.)

Ti Tāi-eng Lûn-tun kiaⁿ-siâⁿ, kúi-nî chêng ū chi̍t-ê lâng, tōa chhang-miâ, gâu siá-jī chòe sin-bûn; khó-sioh sī put-sìn ê lâng, m̄ pài Siòng-tè, khòaⁿ-khin Sèng-chheh, oàn-hūn hok-im ê tō-lí, biáu-sī Sèng-hōe, ki-chhì Iâ-so͘ ê ha̍k-seng, kóng Sèng-chheh bô-iáⁿ sī Siōng-tè ê be̍k-sī, sī lâng ka-kī chhòng, só͘-í lóng m̄ káng-kiù, m̄ khòaⁿ.

Ū chi̍t ji̍t i teh kiâⁿ-sóa thit-thô siâⁿ-gōa chhân-hn̂g ê tiong-kan khòaⁿ kong-kéng. Kiâⁿ kàu kah-ì, siūⁿ tio̍h tò-tńg-khì, chiū chai ū bê-lō͘, m̄-chai tah-lo̍h chi̍t tiâu tio̍h kiâⁿ. Sì-kòe chhē khòaⁿ ū tú-hó ê lâng thang mn̄g, chiū khòaⁿ-kìⁿ sòe-keng chhù, ū sòe-hàn ê cha-bó͘ gín-á chē mn̂g-kháu teh khòaⁿ chheh. Chiū chiū-kūn cha-bó͘ gín-ná lâi mn̄g lō͘. Cha-bó͘ gín-ná chiū pò i tah-lo̍h chi̍t tiâu tio̍h kiâⁿ. Hit ê lâng chiū koh mn̄g i, "Lí teh khòaⁿ sím-mi̍h chheh?" Ìn kóng, "Sèng-chheh." Hit ê lâng chiū tìⁿ chhìn-chhiò kóng, "He sī gōng ê chheh, lí cháiⁿ-iūⁿ ài khòaⁿ?" Gín-ná khòaⁿ hit ê lâng lām-sám ê khoán-sit, chiū lâu ba̍k-sái, kā i kóng, "Bo̍h-tit ēng chit hō ê ōe lâi kóng Siōng-tè ê chheh; tû chit-ê chheh í-gōa, góa kap goán lāu-bú chit-tia̍p lóng bô pa̍t-mi̍h ê hok-khì." Hit lâng chiū siông-sè mn̄g gín-ná in ke·ni̍h kan-khó͘ ê tāi-chì, tit chai sī sòng-hiong ê ke, lāu-pē sī thàn-chia̍h lâng, chòe phah-chio̍h ê sai-hū. Khó-sioh kúi ji̍t chêng, lāu-pē tī chio̍h-khut-lāi teh chòe-kang ê sî, ū kha̍p-tio̍h put-chí siong-tiōng, chit-tia̍p tiàm tī i-seng-koán, m̄-chai tī-sî ōe koh-chài chòe-kang. Ke-lāi bô pa̍t-lâng thang chòe-kang thàn-chîⁿ, in-ūi lāu-bú ia̍h-sī phòa-pīⁿ tó tī bîn-chhn̂g, to̍k-to̍k chí-ū chit ê cha̍p-it hè ê cha-bó͘ gín-ná thang chiàu-kò͘ i. Chiàu lâng khòaⁿ si̍t-chāi chhiⁿ-chhám lo̍k-phek. Nā-sī chiàu-si̍t ū chi̍t-hāng ê tōa hok-khì, chiū-sī chòe sìn Chú ê ke, ōe hiáu-tit khòaⁿ Sèng-chheh, chai Thiⁿ-pē tek-khak chiàu-kò͘, hō͘ lāu-bú kap cha-bó͘-kiáⁿ siū an-ùi.

Hit lâng hit ji̍t kàu hit keng chhù mn̄g lō͘, ia̍h sī Siōng-tè só͘ pâi-pí ê tāi-chì, beh chiàu-kò͘ chiah-ê óa-khò i ê lâng; in-ūi hit lâng sui-jiân m̄-sìn bô kèng Siōng-tè, iáu-kú ōe thé-thiap lâng ê kan-khó͘. I thiaⁿ-kìⁿ chit-ê gín-ná só͘ kóng in ke·ni̍h ê tāi-chì, chiū khó-lîn i, the̍h-chhut chi̍t ê kim-poa̍t-á (ta̍t tit la̍k-kho͘ gōa gûn) sàng i, hō͘ i thang bóe ke-lāi só͘ khiàm-ēng ê mi̍h.

Siōng-tè m̄-nā chiàu-kò͘ i chit ke sòng-hiong ê peh-sìⁿ, ia̍h ōe kiâⁿ pa̍t-hāng hó ê ì-sù. Hit lâng tò-khì ê sî, lō͘·ni̍h sim teh siàu-liām cha-bó͘ gín-ná lūn Sèng-chheh só͘ kóng ê ōe. Kiâⁿ kàu chi̍t keng chheh-tiàm chiū ji̍p-khì bóe chi̍t pún Sin-iok ê Sèng-chheh, ài khòaⁿ sī kóng sím-mi̍h hō ê tō-lí, ōe an-ùi kan-khó͘ ê lâng, chhin-chhiūⁿ tī hit sòng-hiong ê ke, i tú-á khòaⁿ-kìⁿ ê tāi-chì. Sèng-chheh tòa tò-khì, sòe-sim káng-kiù, chiū put-chí kî-koài, khòaⁿ Sèng-chheh lóng m̄-sī chhin-chhiūⁿ i tāi-seng só͘ phah-sǹg; chiū chhíⁿ-gō͘ ka-kī ê tāng-chōe, lâi sìn Iâ-so͘. Pún tī m̄-sìn ê lâng ê tiong-kan ná chòe-thâu, taⁿ jia̍t-sim ho̍k-sāi Siōng-tè.

(欠題目)

(打馬字牧師寫的)

佇大英國倫敦京城,幾年前有一儂,大聰明,𠢕寫字做新聞,可惜是不信的儂,毋拜上帝,看輕聖冊,怨恨福音的道理,藐視聖會,譏刺耶穌的學生,講聖冊無影是上帝的默示,是儂家己創,所以攏毋講究,毋看。

有一日,伊咧行徙、憩陶城外畻園的中間看光景,行到合意,想著倒轉去,就知有迷路,毋知佗落一條著行。四界揣看有拄好的儂通問,就看見細間厝,有細漢的諸姥囡仔坐門口咧看冊。就就近諸姥囡仔來問路。諸姥囡仔就報伊佗落一條著行。彼个儂就故問伊,「汝咧看甚物冊?」應講,「聖冊。」彼个儂就𩏠[1]凊笑,講「彼是戇的冊,汝怎樣愛看?」囡仔看彼儂濫糝的款式,就流目屎,共伊講「莫得用即號的話來講上帝的冊,除即个冊以外,我佮阮老母即疊攏無別物的福氣。」彼儂就詳細問囡仔𢙠家裡艱苦的事誌,得知是喪兇的家,老父是趁食儂,做拍石的師傅。可惜幾日前,老父佇石窟內咧做工的時,有磕著不止嵩重,即疊坫佇醫生館,毋知底時會故再做工。家內無別儂通做工趁錢,因為老母亦是破病,倒佇眠床,獨獨只有即个十一歲的諸姥囡仔通照顧伊。照儂看實在凄慘落魄。但是照實有一項的大福氣,就是做信主的家,會曉得看聖冊,知天父的確照顧,予老母佮諸姥囝受安慰。

彼儂彼日到彼間厝問路,亦是上帝所排比的事誌,卜照顧遮个倚靠伊的儂,因為彼儂雖然毋信,無敬上帝,猶故會體貼儂的艱苦。伊聽見即个囡仔所講𢙠家裡的事誌,就可憐伊,摕出一个金鈸仔[2](值得六箍外銀)送伊。予伊通買家內所欠用的物。

上帝毋但照顧伊即家喪兇的百姓,亦卜行別項好的意思。彼儂倒去的時,路裡心咧數念諸姥囡仔論聖冊所講的話。行到一間冊店,就入去買一本《新約的聖冊》,愛看是講甚物好的道理,會安慰艱苦的儂,親像佇彼喪兇的家,伊拄仔看見的事誌。聖冊帶倒去,細心講究,就不止奇怪,看聖冊攏毋是親像伊事先所拍算,就醒悟家己的重罪,來信耶穌。本佇毋信的儂的中間乃做頭,當熱心服侍上帝。

尾註


  1. [1] tìⁿ:𩏠,假仙、假iàⁿ、假扮。原意是用力牚開(tiⁿ-khui)。 

  2. [2] kim-poa̍t-á:金鈸仔,著是像銀角仔彼款的錢。