新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1891-11,(5),11
年份
1891
標題
聖會史記(Sèng-hōe sú-kì.)

Sèng-hōe sú-kì.

18 chiuⁿ tiong khí.

Iâ-so͘ bat tùi ha̍k-seng kóng, "Lô͘-po̍k bōe pí chú-lâng khah tōa, chit kù ōe lín eng-kai tio̍h kì-tit. In í-keng khún-pek góa, iā tek-khak beh khún-pek lín, nā khéng thiaⁿ góa ê ōe, iā tek-khak thiaⁿ lín ê ōe."

Chú kàng-sè 100 nî lāi í-keng ū èng-giām khún-pek ê ōe, sui-bóng ū chōe-chōe lâng kui-sim ji̍p kàu, nā-sī ū siū-tio̍h chīn tāng ê kan-khó͘. Kàu-hōe tú-tio̍h siat-li̍p siū khún-pek kóaⁿ-tio̍k, sī tùi Thiⁿ-pē bat kéng ê Iû-thài-lâng khí. Sèng-keng ū kóng, "Iâ-so͘ kàu ka-kī ê só͘-chāi, ka-kī ê lâng hoán-tńg m̄ chiap-la̍p·i." Iâ-so͘ kàng-sè ê sî Iû-thài-lâng phah-sǹg só͘ ǹg-bāng ê Kiù-chú tek-khak tio̍h tī sè-kan siat-li̍p chi̍t-ê êng-kng ê kok hō͘ Iû-thài-lâng heng-ōng, pí Tāi-pi̍t Só͘-lô-bûn ê sî khah heng-ōng. Kàu Iâ-so͘ lâi bô ha̍p in só͘ ǹg-bāng ê, só͘-í khì-choa̍t Iâ-so͘. Kàu tèng-sí tī si̍p-jī-kè āu-lâi koh khòaⁿ-kìⁿ Iâ-so͘ ê kàu-hōe tōa-tōa heng-oāng chiū chīn-tōa siū-khì, tī ta̍k hōe-tn̂g-lāi siông-siông ēng hêng-hoa̍t kiông-pek ha̍k-seng húi-pòng Iâ-so͘, sòa kàu khún-pek in tī gōa-kok ê siâⁿ.

Nā-sī chit-hō ê hiông-ok kám ōe kú-tn̂g? Iû-thài-lâng chōe-ok koàn-boán, Thiⁿ-pē chiū kī-choa̍t i. Iû-thài-lâng hoán-poān, Lô-má ê hông-tè chhe Thê-to, (Thê-to, chiū-sī thâi Chú, chòe chiong-kun.) tòa peng khì cheng-hoa̍t·i, kong-phòa Ka-lī-lī, Ko-lia̍p-sìn, Pek-sài-tāi, Ka-pek-lông chiah-ê siâⁿ, thâi-sí chīn chōe lâng. Āu-lâi ûi-khùn Iâ-lō͘-sat-léng, Iû-thài-lâng tek-khak khòaⁿ sian-ti Tān-í-lí só͘ kóng, "chau-that khó-ò͘ ê mi̍h-kiāⁿ tī sèng-hōe." In-ūi án-ni khò Iâ-so͘ ê lâng tāi-seng tô-lān kàu Io̍k-tàn hô-piⁿ Pí-la̍h siâⁿ bián-tit siong-hāi. Tī pôaⁿ-kè-choeh ê ji̍t, chit-ê ji̍t chiū-sī chá Iâ-so͘ tèng si̍p-jī-kè ê ji̍t, peng-teng ûi-khùn Iâ-lō͘-sat-léng siâⁿ, ti̍t-ti̍t kàu niû-chháu lóng bô, siâⁿ-lāi ê lâng sui-bóng tí-te̍k ióng-béng, chóng-sī kàu bé tí-tng bōe-tiâu, siâⁿ chiū hō͘ in kong-phòa.

Thê-to ê ì-sù âi êng-kng i ê miâ-siaⁿ beh lâu chit-keng sèng-tiān, chiu hoan-hù peng-teng m̄-thang phah-pháiⁿ, nā-sī peng-teng chhiú kia̍h hé-pé tùi sèng-tiān ê thang-á hiat-khì, chek-sî tiān-lāi chiū khí tōa-hé. Thê-to kap Iû-thài-lâng kóaⁿ-kín lâi kiù, siūⁿ beh phah hoa chóng-sī bōe ōe. Tú-á teh sio ê sî Thê-to tùi hé-phāng ji̍p-khì, chhiúⁿ-chhut kim ê teng-tâi kap pâi-lia̍t ê toh, (chiū-sī kí-toh) chham chi̍t pún lu̍t-lē, che chiū-sī Chú 70 nî 8 ge̍h chhoe-cha̍p-ji̍t ê sū.

Hé sit liáu-āu peng-teng chiong sèng-tiān ê tōe-ki lóng ku̍t pháiⁿ, án-ni ū èng-giām Tān-í-lí 9 chiuⁿ, 27 chat, Lō͘-ka 19 chiuⁿ, 44 chat, só͘ kóng ê ōe. Tùi hit-tia̍p Iâ-lō͘-sat-léng bô koh-chài ū ēng lé-mi̍h hiàn-chè ê tāi-chì. Iâ-lō͘-sat-léng ûi-khùn gō͘ ge̍h-ji̍t. Iû-thài-lâng ê chai-ē chīn tāng, ū in-ūi bô thang chia̍h, lāu-bú thâi-sí kiáⁿ lâi chia̍h. Án-ni ia̍h sī èng-giām sian-ti ê ōe. Má-thài 24 chiuⁿ, 41-42 chat. Sin-bēng 28 chiuⁿ 56 chat. Sí·ê iok-lio̍k ū chi̍t-pah-cha̍p-si bān lâng, hō͘ lâng lia̍h khì--ê tāi-iok ū kán-bān chhit-chheng lâng; tùi thâu kàu bé saⁿ-thâi tāi-iok ū chhit-nî kú, sí-ê lâng tāi-iok ū chi̍t-pah la̍k-cha̍p-sì bān chhit-chheng, kî-û ê tû-khì hū-jîn-lâng kap lāu-ê sòe-hàn lóng tô-cháu khì pa̍t só͘-chāi; thong Iû-thài tōe lóng hō͘ Lô-má pun hō͘ lâng.

Tùi hit-tia̍p liáu-āu Iû-thài bô ū pang-kok, ia̍h bô ū se-thâu khùi-la̍t koân-lêng thiau-lân kàu-hōe, hoán-tńg ka-kī tī ta̍k só͘-chāi siū lâng khi-hū khó͘-to̍k.

Án-ni khòaⁿ khí-lâi, chun-kèng chin Siōng-tè ê peh-sìⁿ mî-ji̍t teh kî-tó, Siōng-tè sui-bóng thun-lún kú-kú, kàu lō͘-bé tek-khak thòe in pò-oan. Sio̍k-gú ū kóng, "Hāi-jîn tò-tǹg hāi ka-kī," si̍t-chāi bô chhò.

聖會史記

18章中紀

耶穌捌對學生講,「奴僕𣍐比主儂較大,即句話恁應該著記得。𢙠已經窘迫[1]我,也的確卜窘迫恁,若肯聽我的話,也的確聽恁的話。」

主降世100年內已經有應驗窘迫的話,雖罔有濟濟儂歸心入教,但是有受著盡重的艱苦。教會拄著設立受窘迫趕逐,是對天父捌揀的猶太儂起。聖經有講,「耶穌到家己的所在,家己的儂反轉毋接納伊。」耶穌降世的時,猶太儂拍算所眏望的救主的確著佇世間設立一个榮光的國予猶太儂興旺,比大闢所羅門的時較興旺。到耶穌來無合𢙠所眏望的,所以棄絕耶穌。到釘死十字架後來故看見耶穌的教會大大興旺就盡大受氣,佇逐會堂內常常用刑罰強迫學生毀謗耶穌,紲到窘迫𢙠佇外國的城。

但是即號的兇惡敢會久長?猶太儂罪惡貫滿,天父就棄絕伊。猶太儂反叛,羅馬皇帝差提多(提多就是太子,做將軍)帶兵去征伐伊,攻拍加利利、哥拉汛、伯賽大、迦百農遮个城,刣死盡濟儂,猶太儂的確看先知但以理所講,「蹧蹋可惡的物徛佇聖地。」因為按呢靠耶穌的儂事先逃難到約旦河邊比拉城免得傷害。佇盤過節[2]的日,即个日就是早耶穌釘十字架的日,兵丁圍困耶路撒冷城,直直到糧草攏無,城內的儂雖罔抵敵勇猛,總是到尾抵當𣍐櫥,城就予𢙠攻破。

提多的意思愛榮光伊的名聲,卜留一間聖殿,就吩咐兵丁毋通拍否,但是天父毋准伊的意思,有一个兵丁手揭火把對聖殿的窗仔㧒去,即時殿內就起大火。提多佮猶太儂趕緊來救,想卜拍花[3],總是𣍐會。拄仔咧燒的時,提多對火縫入去,搶出金的燈台佮排列的桌(就是几桌)摻一本律例;這就是主70年8月初十日的事。

火熄了後兵丁將聖殿的地基攏掘否,按呢有應驗《但以理》9章27節、《路加》19章44節所講的話。對彼疊,耶路撒冷無故再有用禮物獻祭的事誌。耶路撒冷圍困五月日。猶太儂的災禍盡重,有因為無通食,老母刣死囝來食,按呢亦是應驗先知的話。(《馬太》24章41-42節;《申命》28章56節)。死的約略有一百十萬儂,予儂掠去的大約有九萬七千儂;對頭到尾相刣大約有七年久,死的儂大約有一百六十四萬七千,其餘的除去婦人儂佮老的、細漢,攏逃走去別所在;通猶太地攏予羅馬分予儂。

對彼疊了後,猶太無有邦國,亦無有勢頭、氣力、權能刁難教會,反轉家己佇逐所在受儂欺負、苦毒。

按呢看起來,尊敬真上帝的百姓暝日咧祈禱,上帝雖罔吞忍久久,到路尾的確替𢙠報冤。俗語有講,「害人倒轉害家己」,實在無錯。

尾註


  1. [1] khún-pek:窘迫,也有講「khún-tio̍k」(窘逐),著是創空、陷害、夾截(khoeh-cho̍eh)。 

  2. [2] 盤過節:普通話翻譯做「逾越節」,又故號做無酵節、除酵節、巴斯卦節,是猶太教的三大節期之一。 

  3. [3] hoa:花,火熄去。