新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1891-4,(4),4
年份
1891
標題
討海儂佇北海(Thó-hái lâng tī Pak-hái.)

Thó-hái lâng tī Pak-hái.

Hoa Bo̍k-su siá·ê.

Tī Tāi-eng kok ê tang-sì ū chi̍t-ê hái miâ kiò Pak-hái, tī hia ū sì-pah gōa lí tn̂g, nn̄g-pah gōa lí khoah ê só͘-chāi khah chhián. Hî chin chōe lóng chū-chi̍p tī hia.

Chia lī Lûn-tun chha-put-to saⁿ sì cha̍p phò͘ ê chúi-lō͘, só͘-í Tāi-eng ê tōa-pù-lâng ha̍p-kó͘ chéng hî-chûn chhiáⁿ thó-hái lâng khì hia thó-hî. Tī hia thó-hî sī chin gûi-hiám, in-ūi hia khah siông khí pò-thâu-hong. Chi̍t nî chha-put-to ū gó͘-lak ge̍h-ji̍t lo̍h-seh. Teh lo̍h seh ê sî móa chûn pe̍h-phông-phông. Siat-sú nā beh khí-tiàⁿ, seng-phâng heh-phâng i ê soh-lō͘, pūn-bīn ta̍k-hāng chin ku̍t, in-ūi chiah-ê lóng kiân peng. Koh in-ūi kôaⁿ kha-chhiú lóng ngī, só͘-í ōe siông-siông poa̍h-tó, siak-tó á-sī hō͘ i kôaⁿ·sí. Nā tú-tio̍h tōa-seh ê sî bōe khòaⁿ-kìⁿ pa̍t chiah chûn, só͘-í siông-siông ōe saⁿ lôe·tio̍h. Tāi-eng, Ko-lân, Tek, Tān-kok ê hé-chûn teh óng-lâi chin-chōe sī tùi hia kè. Nā tàu-bū ê sî chiū put-chí gûi-hiám. Tī 1883 nî ū kòng-phòa cha̍p-gōa chiah ê thó-hái-chûn, sí saⁿ-pah la̍k-cha̍p lâng. Chiah-ê thó-hî·ê nā tú-tio̍h lé-pài-ji̍t á-sī êng ê sî khah-chōe chia̍h-chiú, poa̍h-kiáu, oan-ke, pháiⁿ-chhùi.

Cha̍p-gōa nî chêng ū chi̍t-ê Tāi-eng kok ê kheh-siong kàu hia khòaⁿ-kìⁿ in hit-hō khoán, i chiū siūⁿ, chiah-ê lâng chi̍t nî tò-lâi in tau kìⁿ-tio̍h pē-bú, bó͘-kiáⁿ, hiaⁿ-tī, chhin-lâng, put-kò sī saⁿ-sì lé-pài nā-tiāⁿ, kî-û·ê kui-nî tiàm tī hái·ni̍h lóng bô thiaⁿ-kìⁿ tō-lí. Án-ni chiū ná kú ná pōe-ge̍k Siōng-tè pìⁿ chòe húi-lūi sī put-chí khó-sioh.

I chiū chhut-lâi tôe-gûn chō Hok-im-chûn chhiáⁿ thoân-tō khì hia kà-sī in. Āu-lâi chōe-chōe lâng kái-siâ kui-chèng kui tī lán ê Kiù-chú.

Hiah-ê thó-hái lâng khòaⁿ-kìⁿ án-ni, ia̍h chiong kong-si ê gûn koh chō Hok-im-chûn, ia̍h ū chō I-seng chûn. Hiān-sî kiōng ū poeh chiah tī hia. "Siōng-tè ah! Sī lán ê Kiù-chú, Lí khoán-thāi goán chiàu kong-gī, bî-biāu bô lâng ōe chhún-to̍k·tit; tùi tōe ê chīn-thâu kàu hái-kak, lóng-chóng ǹg-bāng Lí. Si-phian 65:5.

討海儂佇北海

(花牧師寫的)

佇大英國的東勢,有一个海,名叫北海[1],佇遐有四百外里長,兩百外里闊的所在較淺。魚真濟攏聚集佇遐。

遮離倫敦差不多三四十鋪的水路,所以大英的大富儂,合股整漁船請討海儂去遐討魚。佇遐討魚是真危險,因為遐較常起報頭風[2]。一年差不多有五六月日落雪。咧落雪的時,滿船白滂滂。設使若卜起錠、升篷、歇篷,伊的索路、笨面[3]逐項真滑,因為遮个攏堅冰。故因為寒,骹手攏硬,所以會常常跋倒、摔倒抑是予伊寒死。若拄著大雪的時,𣍐看見別隻船,所以常常會相犁著。大英、高蘭[4]、德、但國[5]的火船[6]咧往來真濟是對遐過。若罩霧的時,就不止危險。佇1883年有摃破十外隻的討海船,死三百六十儂。遮个討魚的,若拄著禮拜日抑是閒的時較濟食酒、跋絞、冤家、否喙。

十外年前,有一个大英國的客商,到遐看見𢙠彼號款,伊就想,遮个儂一年倒來𢙠兜見著父母、姥囝、兄弟、親儂,不過是三四禮拜但但,其餘的規年坫佇海裡攏無聽見道理。按呢就乃久乃背逆上帝,變做匪類,是不止可惜。

伊就出來題銀,造福音船,請傳道去遐教示𢙠。後來濟濟儂改邪歸正,歸佇咱的救主。

遐个討海儂看見按呢,亦將公司的銀故造福音船,亦有造醫生船。現時共有八隻佇遐。「上帝啊!是咱的救主,微妙無儂會忖度[7]得,對地的盡頭到海角,攏總眏望汝。」(《詩篇》65:5)

尾註


  1. [1] Pak-hái:北海,是佇咧不列顛群島、歐洲大陸佮斯堪的納維亞半島中間的海,是大西洋一部分。 

  2. [2] 報頭風:因為天時臨時做下氣壓,致到雄雄衝風(chhèng-hong)不止生狂,往往紲生狂雨。也講「起報頭」。 

  3. [3] 起錠,普通話講「起錨」;升篷,普通話講「起帆」;歇篷,普通話講「收帆」。笨,普通話講「甲板」。笨面,普通話著是「甲板上」。 

  4. [4] Ko-lân:高蘭,當時荷蘭共和國的一个省,號做「高蘭登邦」,著是今仔日的「芬洛」(Venlo)。 

  5. [5] Tān-kok:但國,著是丹麥國。 

  6. [6] 火船:也號做火薰船。著是當今所講的輪船。 

  7. [7] chhún-to̍k:忖度,這是古漢文的詞,意思是「推測(chhui-chhek)」、「按算」。