Sîm-goân-chai.

Chiap chêng-koàn 31 bīn.

Chêng ge̍h ê Sèng-hōe-pò, í-keng ū kóng khí Hoe-kî sin Tiong-o̍h kap i ê hoe-hn̂g khah tōa, hō͘ lán chai sī put-chí hó-sè, taⁿ ài lio̍h-lio̍h-á kóng-khí o̍h ê tiâu-kui.

Siat-sú o̍h-tn̂g chin hó-sè, nā bô siat-hoat hó ê tiâu-kui, put-kò sī chòe chheng-sóng hó thit-thô ê só͘-chāi nā-tiāⁿ, chiah tek-khak bô chiâⁿ só͘ siat o̍h ê ì-sù, bōe pī-pān chòe phok-ha̍k hó tek-hēng ê lâng, lâi lī-ek sè-kan. Só͘-í nā khòaⁿ ē-bīn só͘ kóng-khí ê tiâu-kui chiū thang chai m̄-nā sī o̍h-tn̂g ê tek-tē, iā sī thang chai só͘ siat ê tiâu-kui chin hó-sè, chí nn̄g-hāng chiū saⁿ-ha̍p lâi pang-chān ha̍k-seng ê ha̍k-būn kap teh-ēng, tì-kàu pa̍t-ji̍t chòe tōa lō͘-ēng ê lâng. Siat chi̍t keng o̍h ê ì-sù, m̄-sī kan-ta beh chòe so͘-sóng, chiū-sī chù-ì beh chòe ha̍k-seng khûn-khûn tha̍k-chheh ê só͘-chāi. Lâng nā bô bêng-pe̍k chit-ê ì-sù chiū m̄-bián lâi ji̍p Tiong-o̍h, in-ūi i bōe tit-tio̍h lī-ek, koh kiaⁿ-liáu chòe pháiⁿ bô͘-iūⁿ, lâi gāi-tio̍h pa̍t-ê ha̍k-seng. Ha̍k-seng lâi chia, m̄-thang phah-sǹg sī hó thit-thô, che sī put-chí chhò-gō͘, tio̍h chin chhut-la̍t tha̍k-chheh, Tiong-kok jī kap pe̍h-ōe-jī lóng tio̍h pîⁿ-pîⁿ tùi-tiōng, chiah thang ǹg-bāng chòe chiâu-chn̂g ha̍k-būn ê lâng.

In-ūi beh hō͘ ha̍k-seng tit-tio̍h chiah ê lī-ek, só͘-í Bo̍k-su ū siat nn̄g hō ê chiong-thêng. Chi̍t hō sī tiāⁿ-tio̍h ha̍k-seng tio̍h cháiⁿ-iūⁿ chiah ōe-tit-thang ji̍p o̍h, chi̍t hō sī tiāⁿ-tio̍h tī o̍h-lāi eng-kai tha̍k sím-mi̍h chu-chheh.

Lūn chit-tia̍p ji̍p-o̍h ê chiong-thêng kap chá-chêng bô-tàng. Chá-chêng·ê chiū-sī 1887·nî tiāⁿ-tio̍h ài beh ji̍p Tiong-o̍h ê ha̍k-seng tio̍h kàu 15 hè, iā tio̍h pī-pān ē-bīn só͘ siá ê chu-chheh hō͘ Bo̍k-su kè khó, chiū-sī, Lūn-gú, Chho͘-ha̍k-kai-the, (Bô kóng kúi pún). Pit-soàn, Ka-kiám sêng tû. Tē-lí, A-se-a kàu 23 bīn, iā tha̍k sòa siá pe̍h-ōe-jī.

Kàu 1891·nî têng-chāi koh siat beh ji̍p-o̍h ê chiong-thêng, chha-put-to chhin-chhiūⁿ kū·ê, to̍k-to̍k ke-thiⁿ tām-po̍h chu-chheh koh kóe ta̍k-hāng khah hó-sè.

Chiàu koh siat ê chiong-thêng beh ji̍p-o̍h ê nî-hè iû-goân 15. Tio̍h ōe khòaⁿ tha̍k Chho͘-ha̍k-kai-the choân-phō, Lūn-gú siōng-hā koàn, (Chiū-sī Lūn-gú, Iong-iá, Sian-chìn, Ōe-lêng-kong.) Bēng-chú choân-phō, (Chiū-sī Liông-hūi-ông, Thian-sî, Lī-lô͘, Kò-chú) Kap Hok-im sù-toān, chí kúi-nā chióng chheh ê jī-im kóe-seh. Koh tio̍h bat pe̍h-ōe ōe tha̍k koh ōe siá. Pit-soàn, ka-kiám sêng-tû kàu sió-sò͘ bêng-pe̍k. Tē-lí, A-se-a tùi thâu kàu Tiong-kok sio̍k bé. Lâng kiám-chhái ōe kóng beh ji̍p Tiong-o̍h mih-sái tio̍h tha̍k hiah chōe ê chheh? Ìn kóng, ū nn̄g hāng iàu-kín ê in-toaⁿ. Chi̍t hāng chiū-sī nā bô tha̍k chiah-ê chheh, chiū bô kàu-gia̍h thang lâi tha̍k o̍h-lāi só͘ siat ê chiong-thêng ê chheh. Koh chi̍t hāng, bô hō͘ lâng chhín-chhái lâi ji̍p o̍h, chiū bián-tit hō͘ lâng phah-sǹg lo̍h chit keng o̍h bô sím-mi̍h tōa lī-ek. Tùi án-ni ōe pī-pān hō͘ in ê ha̍k-būn khah hó, thang chòe kàu-hōe khah tōa ê lō͘-ēng khah ōe lī-ek lâng.

Āu-koàn beh koh ìn.

尋源齋

（接前卷31面）

前月的「聖會報」已經有講起花旗新中學佮伊的花園較大，予咱知是不止好勢，當愛略略仔講起學的條規。

設使學堂真好勢，若無設法好的條規，不過是做清爽，好憩陶的所在但但，㱏的確無成所設學的意思，𣍐備辦做博學好德行的儂，來利益世間。所以若看下面所講起的條規就通知毋但是學堂的得地^[2]，也是通知所設的條規真好勢，此兩項就相合來幫贈學生的學問佮德行，致到別日做大路用的儂。設即間學的意思，毋是乾焦卜做酥爽，就是注意卜做學生勤勤讀冊的所在。儂若無明白即个意思，就毋免來入中學。因為伊𣍐得著利益，故驚了做否模樣，來礙著別的學生。學生來遮，毋通拍算是好憩陶，這是不止錯誤，著真出力讀冊，中國字佮白話字^[3]攏著平平對重，㱏通眏望做褿全學問的儂。

因為卜予學生得著遮个利益，所以牧師有設兩號的章程。一號是定著學生著怎樣㱏會得通入學，一號是定著佇學內應該讀甚物書冊。

論即疊入學的章程佮早前無同。早前的就是1887年定著愛卜入中學的學生著到15歲，也著備辦下面所寫的書冊予牧師過考，就是《論語》、《初學階梯》（無講幾本）、《筆祘》、《加減乘除》、《地理》、《亞細亞》到23面，也讀紲寫白話字。

到1891年重再^[4]故設卜入學的章程，差不多親像舊的，獨獨加添淡薄書冊，故改逐項較好勢。

照故設的章程卜入學的年歲猶原15。著會看、讀《初學階梯》全部，《論語》上、下卷（就是《論語》、《雍也》、《先進》、《衛靈公》），《孟子》全部（就是《梁惠王》、《天時》、《離婁》、《告子》）佮《福音四傳》，此幾若種冊的字音解說。故著捌白話，會讀故會寫。筆祘，加減乘除到小數明白。地理、亞細亞對頭到中國屬尾。儂敢彩會講卜入中學乜使^[5]著讀遐濟的冊？應講，「有兩項要緊的因端。」一項就是若無讀遮个冊，就無夠額通來讀學內所設的章程的冊。故一項，無予儂凊彩來入學，就免得予儂拍算落即間學，無甚物大利益。對按呢，會備辦予𢙠的學問較好，通做教會較大的路用，較會利益儂。

（後卷卜故印）

尾註