新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1891-6,(4),6
年份
1891
標題
消息(Siau-sit.)
羅馬字正文 漢字正文

Siau-sit.

Ut I-seng-niû siá-ê.

Góa put-chí hoaⁿ-hí beh pò lín chi̍t-hāng ê hó siau-sit, chiū-sī nn̄g ê Ko͘-niû tùi Pak A-bí-lī-ka beh lâi Tiong-kok, thoân tō-lí. Ǹg-bāng in tiong-kan ū chi̍t-ê ōe lâi tiàm Sió-khe. Kàu i ōe kóng-ōe liáu-āu chiū thang kà-sī hū-jîn-lâng. Chit nn̄g ê Ko͘-niû koh bô jōa-kú chiū beh khí-sin, kiám-chhái poeh-ge̍h-bé káu-ge̍h-chhoe ōe kàu Ē-mn̂g.

Koh, Tōa Ko͘-niû kap Jī Ko͘-niû koh kúi ge̍h-ji̍t ia̍h ōe kàu Ē-mn̂g.

―――――――○――――――――

Pin-hiaⁿ ê sin-pūn-á, sī hō͘ siâng-khiā-lāi ê Âng Phiau chhōa·khì. Tī sì ge̍h chhoe jī hut-jiân tī lō͘-tiong hō͘ chit-ê sin-pū-á ê siⁿ-pē lia̍h·tio̍h, i ê siⁿ-pē lia̍h khì i ê chhù, kúi-nā ji̍t hó khoán-thāi·i, chiah si̍t-si̍t kā i jīn, chhōa i khì Lâm-oaⁿ ê Lâm-thiaⁿ, tùi chí Lâm-thiaⁿ ê lâng ū kóng bōe khì Ē-mn̂g, chiah beh thó lâi hêng. Kàu hit mî, chiong chit-ê chha̍t Âng Phiau pàng khì, kóng lán tio̍h gûn kā i thó chiah beh hêng. Hiān-sî í-keng kò koaⁿ. Lâm-oaⁿ koāiⁿ phoe bô chún. Chhiáⁿ lín tāi-ke thòe chit chat sū kî-tó.

Tân Soan-lēng siá·ê.

Tōe-bīn-chiūⁿ tē-it tōa châng chhiū, chiū-sī tī Tāi-bí kok ê Kim-soaⁿ. Kūn-lâi kúi-nā lâng khì soaⁿ-lâi phah-la̍h, ū phah tio̍h chi̍t chiah hîm, bó sí cháu tùi chhiū-nâ khì, in jip·i. In-ūi chhiū chin cha̍t lâng tio̍h chhut-la̍t ēng pó͘-thâu lâi khui-lō͘. Hit-tia̍p ū tú-tio̍h chi̍t châng tōa chhiū, niû chhiū-sin ê chiu-ûi ū 14 tn̄g 3 chhioh 5 chhùn, tùi tiong lâi niû ū 4 tn̄g 3 chhioh.

―――――――○――――――――

Soa-hî ū kúi-nā hō. Pe̍h soa-hî hit-hō sī tē-it hō͘ lâng kiaⁿ·ê. Ū-sî chin tōa bé, ū saⁿ tn̄g pòaⁿ tn̂g, chheng-gō͘ kun tāng; thâu-khah tn̂g koh píⁿ, phīⁿ thó͘ chhut chhùi téng. Chhùi-lāi ū la̍k hun khí, chin lāi koh chhin-chhiūⁿ kù-á-khí. I ê chhùi put-chí tōa, ōe chi̍t-ē chiū thun lâng, iā ōe kā lâng ê seng-khu chòe nn̄g pêng. Kūn Ìn-tō͘ kok lâng khòaⁿ-kìⁿ chi̍t bé chiong gû thâu kap kak chi̍t-ē thun lo̍h-khì. Tī hit-hō hî ê pak-tó͘ lāi lâng ū tú-tio̍h choân niá gû-phê.

―――――――○――――――――

Tāi-bí kok pio-á hâng ū ēng tē-it sòe ê lô͘-si-teng. Chiah-ê lô͘-si sī ēng kǹg-sòaⁿ lâi chòe ê. Nā bô ēng hàm-kiàⁿ lâng khòaⁿ-kìⁿ bōe bêng. Nā ēng hàm-kiàⁿ chiah ōe khòaⁿ ū lô͘-si hûn chi̍t chhùn tn̂g ū 260 hûn. Chit hō lô͘-si-teng tùi-tiong ê tōa sī chi̍t chhùn chi̍t chheng hūn ê sì hūn, thâu sī têng-pē tōa.

―――――――○――――――――

Tī Tāi-bí kok ta̍k nî hiah-ê chòe pín-chiam ê hâng ū chhut 180 ek ki; chiū-sī chha-put-to múi lâng ta̍k ji̍t ēng chi̍t ki ê sin pín-chiam.

―――――――○――――――――

Tī Ko-lê kok lâng nā á-bē chhōa, chiū lia̍h i chòe chhin-chhiūⁿ gín-á. Kiám-chhái í-keng lāu, lâng sǹg chhōa-bó͘ ê siàu-liân-lâng chòe khah tōa.

消息

(鬱醫生娘[1]寫的)

我不止歡喜卜報恁一項的好消息,就是兩个姑娘對北阿美利加[2]卜來中國,傳道理。眏望𢙠中間有一个會來坫小溪。到伊會講話了後,就通教示婦人儂。即兩个姑娘故無偌久就卜起身,敢彩八月尾、九月初會到廈門。

故,大姑娘佮二姑娘故幾月日亦會到廈門。


彬(音)兄的新婦仔[3],是予𫝛徛內[4]的洪標(音)抴去。佇四月初二,忽然佇路中予即个新婦仔的生父掠著,伊的生父掠去伊的厝,幾若日好款待伊,㱏實實共伊認,抴伊去南安的南廳[5],對此南廳的儂有講賣去廈門,㱏卜討來還。到彼暝,將即个賊「洪標」放去,講咱著銀共伊討㱏卜還。現時已經告官。南安縣批無准。請恁大家替即節事祈禱。

(陳宣令寫的)

地面上第一大欉樹,就是佇大美國的金山[6]。近來幾若儂去山內拍獵,有拍著一隻熊,無死走對樹林去,𢙠緝伊。因為樹真實,儂著出力用斧頭來開路。彼疊,有拄著一欉大樹,量樹身的周圍有14丈3尺5寸,對中來量有4丈3尺。

――

鯊魚有幾若號。白鯊魚彼號是第一予儂驚的。有時真大尾,有三丈半長,千五斤重,頭殼長故扁,鼻吐出喙頂。喙內有六分齒,真利故親像鋸仔齒。伊的喙不止大,會一下就吞儂,也會共儂的身軀做兩爿。近,印度國儂看見一尾,將牛頭佮角一下吞落去。佇彼號魚的腹肚內,儂有拄著全領牛皮。

――

大美國錶仔行有用第一細的螺絲釘。遮个螺絲是用鋼線來做的。若無用譀鏡[7],儂看見𣍐明。若用譀鏡㱏會看有螺絲痕。

一寸長,有260痕,即號螺絲釘對中的大,是一寸一千份的四份[8],頭是重倍大。

――

佇大美國逐年遐个做抿針的儂,有出180億支,就是差不多每儂逐日用一支的新抿針。

――

佇高麗國[9],儂若猶未抴,就掠伊做親像囡仔。敢彩已經老,儂算抴姥的少年儂做較大。

尾註


  1. [1] Ut I-seng-niû:鬱醫生娘本名Frances F. C. Phelps,著是鬱約翰醫生(Dr. John Abraham Otte)的夫人。詳見《聖會報儂名檔》。 

  2. [2] Pak A-bí-lī-ka:北阿美利加,著是北美洲。 

  3. [3] 新婦仔:自細漢著買來飼、或者是共儂分來飼的諸姥囝。有的,大漢了後通佮親生囝等對。有的共伊嫁出去。 

  4. [4] Siâng-khiā-lāi:𫝛徛內,著是平平徛佇同一間大厝宅的儂(毋是同居倚共一間房的)。 

  5. [5] Lâm-thiaⁿ:南廳,舊社名,著是當今泉州南安市省新鎮的新廳村。 

  6. [6] 美國的金山:著是San Francisco城,中國儂後來又故共伊號做「舊金山」。 

  7. [7] hàm-kiàⁿ:譀鏡,著是即陣所講的「放大鏡」。 

  8. [8] 一寸一千份的四份:著是4‰寸。 

  9. [9] Ko-lê Kok:高麗國,國名,當其時叫朝鮮王國,著是當今的韓國佮朝鮮。俗稱「高麗」是沿用李氏朝鮮的前朝王氏高麗。