新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1891-7,(4),7
年份
1891
標題
消息(Siau-sit.)

Siau-sit.

ÛN-SIO. Goán siá chit kúi jī hō͘ lín tāi-ke chai, chhiáⁿ lín kap goán saⁿ-kap kám-siā Siōng-tè.

Goán chit-pang ū kúi-nā lâng saⁿ-kap chhut-mn̂g khì bōe chheh, thoân-tō, ia̍h ū kúi-nā ê sian-siⁿ kap goán khì. Khì ê sî ì-sù sī ài beh khì Tiô-chiu, á-sī Chiàu-an, á-sī Tang-soaⁿ; chóng-sī chhut-mn̂g ê sî khì tòa tī Ûn-sio, ì-sù ia̍h-sī ǹg-bāng tī hia tit-tio̍h tú-hó ê chhù thang chòe lé-pài-tn̂g. Taⁿ só͘ ū·ê sī tī Ē-póaⁿ, ū chi̍t keng sī sòe-sòe ê, chiū-sī lâi i-koán tit-tio̍h tō-lí ê lâng ê. Goán tiàm hia kúi-nā ji̍t, khì sì-ûi bōe chheh, ia̍h put-chí hó ki-hōe; chóng-sī Ûn-sio koe-chhī ê lâng khah bô hoaⁿ-hí sêng-siū.

Goán koh khí-sin ū chi̍t ji̍t kàu Tân-tē, chhē lâi i-koán ê lâng. Ū-ê chin hó khoán-thāi goán; ū-ê beh bóe mi̍h saⁿ chhiáⁿ; goán m̄. Tùi án-ni khòaⁿ siat i-koán m̄-nā lī-ek lâng ê seng-khu, ia̍h lī-ek in ê lêng-hûn. Tī hia ki-hōe ia̍h sī chin hó.

Keh-ji̍t kàu Nâ-thâu ê lé-pài-tn̂g, sī Sòaⁿ-thâu lâi siat·ê. Sian-siⁿ kap hiaⁿ-tī chin hó khoán-thāi goán.

Pài-la̍k kàu Bôe-chiu, ia̍h sī hó ki-hōe.

Pài-it kàu Sai-po͘ hi; iân-lō͘ ū bōe chōe-chōe chheh.

Pài-jī iû-goân tiàm hia; chheh bōe kàu teh-beh liáu.

Pài-saⁿ tùi Sai-po͘ tah chûn siūⁿ beh lâi Le̍h-sī; nā-sī kàu To͘-be-á chiū hō͘ lâi; āu-ji̍t kàu Ûn-sio. Só͘ chhun ê chheh taⁿ bô lōa-chōe só͘-í m̄-sái khì pa̍t só͘-chāi.

Chhiáⁿ hiaⁿ-tī ūi-tio̍h goán só͘ chòe ê kang kî-tó; ia̍h tio̍h thòe Ûn-sio kî-tó, in-ūi hit só͘-chāi ê lâng chin chōe, koh chiàu goán só͘ thiaⁿ-kìⁿ ê ōe, beh tī hia siat lé-pài-tn̂g ia̍h ū chin chōe lâng hiâm, taⁿ iā ū kúi-nā lâng lâi kóng beh sè-chhù. Kiû Siōng-tè khui chèng-lâng ê sim, tī hia bô chó͘-tòng, ōe tit-tio̍h chiâⁿ. Sim só͘ goān.

―――――――○――――――――

PA-PÒ͘-A. O-tāi-lī-a ê pak-sì ū chi̍t ê hái-sū miâ kiò Pa-pò͘-a. Hit ūi ū lâng pún ū pài kúi-sîn, lóng m̄-bat tō-lí. Eng-kok ê lâng khì hia thoân Siōng-tè kok ê Hok-im, kàu chōe-chōe lâng sìn Chú ji̍p Sèng-hōe. Kūn-lâi hit só͘-chāi sìn Chú ê lâng chū-chi̍p chòe thoân-tō hōe. Hit-tia̍p ū chi̍t lâng kia̍h chi̍t ki chhiuⁿ khí-lâi kóng, "Chêng lán siông-siông kia̍h chit-hō. Nā bô kia̍h·i m̄-káⁿ khì chhài-hn̂g; pê chûn-á ê sî ta̍uh-ta̍uh ū hē i tī chûn·ni̍h; kiâⁿ-lō͘ ê sî ū kia̍h·i; khì khùn ê sî ū lok i tī sin-piⁿ; teh chia̍h ê sî ia̍h sī án-ni. Taⁿ lóng m̄-sái ēng·i, sī in-ūi sím-mi̍h iân-kò͘? Sī in-ūi lán í-keng tit-tio̍h Sèng-keng, tùi chit pún lán tit-tio̍h pêng-an, hō͘ lán lóng m̄-sái kiaⁿ, bián koh kia̍h chhiuⁿ."

―――――――○――――――――

Tī MÁ-ta̍t-ka-su-ka ê tōa hái-sū ū chi̍t lâng miâ Lâi-in. I chòe lâng ê lô͘-châi, thiaⁿ tō-lí, sìn Chú ji̍p kàu, āu-lâi lâng kéng i chòe bo̍k-su. Nā-sī i chòe lâng ê lô͘-châi tio̍h sūn chú-lâng ê iok-sok, tì-kàu bô thang choan-choan pān bo̍k-su ê chit-jīm. I chiū nn̄g nî kú siông-siông kî-tó Siōng-tè hō͘ i ōe-tit-thang thoat-lī lô͘-châi, thang lâi chīn i bo̍k-su ê chit-jīm. Chhat-put-to só͘ kî-tó beh bô ǹg-bāng. Kai-chài ū chi̍t-pái chi̍t ê lô͘-châi put-chí chīn-tiong tī kàu-hōe, chiū chiong chit-ê tāi-chì khì kā Cháiⁿ-siòng kóng. Āu-lâi Cháiⁿ-siòng chiū chhiáⁿ i khì ông-kiong lāi kóng tō-lí. Lú-ông thiaⁿ-kìⁿ i só͘ kóng ê tō-lí chin hoaⁿ-hí, chiū chiong gō͘-cha̍p kho͘ hō͘ i khì tùi i ê chú-lâng sio̍k-sin, thang choan-choan chòe Chú ê kang.

Taⁿ i tit-tio̍h thàu-pàng m̄-nā chòe bo̍k-su, ia̍h sòa kà o̍h, i sui-jiân bô put-chí bat jī, iáu-kú lī-ek lâng chin chōe. Án-ni lán tha̍k i m̄-nā chai chit-ê lâng chòe Siōng-tè chīn-tiong ê lô͘-po̍k, ia̍h chai Lú-ông thiàⁿ i ê peh-sìⁿ, hoaⁿ-hí lâng pài Siōng-tè.

―――――――○――――――――

Goán ū chih-tio̍h Lí I-seng ê phoe kóng 7 ge̍h 19 ji̍t phah-sǹg ōe kàu Hiong-káng.

KÈ-CHHŌA Ê SŪ. Kū-nî cha̍p-it ge̍h ū chhiáⁿ lia̍t-ūi siá "Kè-chhōa ê tāi-chì." Kàu kin-nî sì-ge̍h chiong ū siu sì tiuⁿ, chiū-sī Bí-chú, Ti put-chiok chai, Lio̍h-á-chai, Bú-chhú, só͘ siá·ê. Taⁿ goán ū chim-chiok khòaⁿ lâi chhú thâu-miâ Lio̍h-á-chai, chiū-sī N̂g Te̍k-siān, jī miâ Bú-chhú, chiū-sī Iûⁿ Ki-ūi, lâi siúⁿ thâu-miâ nn̄g kho͘, jī miâ chi̍t kho͘.

―――――――: ―――――――

Gō͘ ge̍h jī-cha̍p poeh ji̍t Khiⁿ-bé kàu-hōe Chhî Pō͘-tîn kè-óng.

La̍k ge̍h cha̍p-jī ji̍t Sin-koe-á kàu-hōe Lí Chiong-biāu kè-óng.

消息

雲霄。阮寫即幾字予恁大家知,請恁佮阮相合感謝上帝。

阮即班有幾若儂相合出門去賣冊、傳道,亦有幾若个先生佮阮去。去的時意思是愛卜去潮州,抑是詔安[1],抑是東山[2],總是出門的時去蹛佇雲霄。意思亦是眏望佇遐得著拄好的厝通做禮拜堂。當所有的是佇下坂[3],有一間是細細的。阮坫遐幾若日,去四圍賣冊,亦不止好機會,總是雲霄街市的儂較無歡喜承受。

阮故起身有一日到陳岱[4],揣來醫館[5]的儂。有的真好款待阮,有的卜買物相請,阮毋。對按呢看,設醫館毋但利益儂的身軀,亦利益𢙠的靈魂。佇遐機會亦是真好。

隔日,到林頭[6]的禮拜堂,是汕頭來設的。先生佮兄弟真好款待阮。

拜六到梅洲[7],亦是好機會。

拜一到西埔[8]墟,沿路有賣濟濟冊。

拜二猶原坫遐,冊賣到咧卜了。

拜三對西埔搭船想卜來列嶼[9],但是到礁尾仔[10]就雨來,後日到雲霄。所賰的冊,當無偌濟,所以毋使去別所在。

請兄弟為著阮所做的工祈禱,亦著替雲霄祈禱,因為彼所在的儂真濟,故照阮所聽見的話,卜佇遐設禮拜堂亦有真濟儂嫌,當也有幾若儂來講卜稅厝。求上帝開眾儂的心,佇遐無阻擋,會得著成。心所願。

巴布亞。澳大利亞的北勢有一个海嶼名叫「巴布亞[11]」。彼位有儂本有拜鬼神,攏毋捌道理。英國的儂去遐傳上帝國的福音,到濟濟儂信主入聖會。近來彼所在信主的儂聚集做傳道會。彼疊,有一儂揭一支鎗起來講,「前,咱常常有揭即號,若無揭伊,毋敢去菜園;耙船仔的時沓沓有下伊佇船裡;行路的時有揭伊;去睏的時有落[12]伊佇身邊;咧食的時亦是按呢。當攏毋使用伊,是因為甚物緣故?是因為咱已經得著聖經,對即本咱得著平安,予咱攏毋使驚,免故揭鎗。」

――

佇馬達加斯加[13]的大海嶼有一儂名「萊茵」。伊做儂的奴才,聽道理,信主入教。後來儂揀做牧師。但是伊做儂的奴才,著順主儂的約束,致到無通專專辦牧師的職任。伊就兩年久常常祈禱上帝予伊會得通脫離奴才,通來盡伊牧師的職任。差不多所祈禱卜無眏望。佳哉有一擺一个牧師去巡教會看見即个奴才,不止盡忠佇教會,就將即个事誌去共宰相講。後來宰相就請伊去王宮內講道理。女王聽見伊所講的道理,真歡喜,就將五十箍予伊去對伊的主儂贖身,通專專做主的工。

當伊得著敨放,毋但做牧師,亦紲教學。伊雖然無不止捌字,猶故利益儂真濟。按呢咱讀伊毋但知即个儂做上帝盡忠的奴僕,亦知女王疼伊的百姓,歡喜儂拜上帝。

――

阮有接著李醫生[14]的批,講7月19日拍算會到香港。

嫁抴的事。舊年十一月有請列位寫「嫁抴的事誌。」到今年四月終,有收四張,就是「美主(音)」、「知不足齋」、「略仔知」、「武取(音)」所寫的。當阮有斟酌看,來取頭名「略仔知」,就是「黃擇善[15]」;二名「武取」,就是「楊基位(音)」,來賞頭名兩箍,二名一箍。

――

五月二十八日,坑尾教會徐步塵(音)過往。

六月十二日新街仔教會李章妙(音)過往。

尾註


  1. [1] Chiàu-an:詔安,縣名,著是當今漳州市詔安縣。 

  2. [2] Tang-soaⁿ:東山,地名號,舊底屬詔安所管,當今是漳州市的一个縣。 

  3. [3] Ē-poáⁿ:下坂,社名,著是當今漳州市雲霄縣雲陵鎮下坂村。 

  4. [4] Tân-tē:陳岱,地號名,著是當今雲霄縣陳埭鎮。 

  5. [5] 醫館:是咧講當時英國長老教會厚雅各醫生等儂去設佇漳浦城關的「源梁醫院」即間教會醫館。 

  6. [6] Nâ-thâu:林頭,社名,著是當今漳州詔安縣四都鎮林頭村。 

  7. [7] Bôe-chiu:梅洲,地號名,著是當今漳州詔安縣梅洲鄉。 

  8. [8] Sai-po͘:西埔,地號名,著是當今漳州東山縣西埔鎮。 

  9. [9] Lē-sī:列嶼,地號名,正確是「Le̍h-sī」,著是當今漳州雲霄縣列嶼(峛嶼)鎮。金門縣也有列嶼。 

  10. [10] To͘-be-á:查考附近的地號名,攏查無。拍算是寫毋著,照講是Ta-bé-á (礁尾仔)㱏著。著是當今雲霄縣陳岱鎮礁美村。 

  11. [11] Pa-pò͘-a:巴布亞,海嶼地號名,著是當今的巴布亞群島,包括屬印尼國所管的巴布亞省,佮巴布亞紐幾內亞即个國家。 

  12. [12] lok:落,著是下咧、放咧的意思。 

  13. [13] Má-ta̍t-ka-su-ka:馬達加斯加,著是當今馬達加斯加共和國(法語:République malgache, Repoblikan\'i Madagasikara),是非洲東爿靠印度洋的海嶼國。 

  14. [14] 李醫生:著是Dr. A. L. Macleish,佇廈門有號中國名「李阿祉」,蘇格蘭儂,詳見《聖會報儂名檔》。 

  15. [15] N̂g Te̍k-siān:黃擇善,捌佇泉州城的堂會做傳道,詳見《聖會報儂名檔》。