Chiu Chi-tek siá·ê.
Tè Bo̍k-su kè-óng put-chí kú, góa ǹg-bāng ū lâng khah siông-sè chai i ê sū, beh siá lâi ìn tī Sèng-hōe pò. Nā-sī kàu taⁿ iáu-bē ū khòaⁿ-kìⁿ. Só͘-í chiàu góa só͘ chai siá tām-po̍h tī ē-tóe.
Sian-siⁿ sìⁿ Tè, chū siu-bûn, chiū-sī Chiang-chiu-hú Tiô-thòa koāiⁿ lâng, tùi sòe-hàn tha̍k-chheh, kàu tōa-hàn kà-o̍h, sò͘-seng un-sûn, hoân-sū tiong-ti̍t. Tng i bē sìn tō-lí ê tāi-seng, ū chia̍h a-phiàn chin tōa, lī-khui i ê ke khì Liông-khe koāiⁿ sio̍k ê Ûn-á siā kà siáu-ha̍k, sò͘ thàn ê sok-kim, lím-lím-á thang chia̍h a-phiàn, bōe kò͘-tit i ê pē-bú bó͘-kiáⁿ, put-kò toaⁿ-sin tī gōa-bīn lìn nā-tiāⁿ, chhám ia̍h sǹg ke̍k·lah!
Hit-tia̍p tī O͘-sū kiô tú-tú ū siat lé-pài-tn̂g. Chi̍t ji̍t sian-siⁿ ū khì thiaⁿ tō-lí, sim siū kám-tōng, chai chia̍h a-phiàn sī tek-chōe Siōng-tè, chiū oàn-hūn i ê pháiⁿ, kàu tò-khì ê sî, liâm-piⁿ tû i ê a-phiàn ke-si, koat-toàn bô beh koh chia̍h, iā bô ēng io̍h lâi kóe, tó-teh kù i giàn, lêng-khó͘ sí iā m̄ koh ēng a-phiàn lâi chí giàn. Chha-put-to chi̍t lé-pài ê tiong-kan, hun-giàn lóng bô khì·lah. Seng-khu chiām-chiām ióng-kiāⁿ, sìn-tek ná khah chhim. Káng-kiù Sèng-keng sim iā ná siⁿ-khí kèng-khiân. Kàu-hōe khòaⁿ i ū têng-thâu-siⁿ sìn Chú ê pîn-kù, chiū chiap-la̍p i ji̍p kàu.
Āu-lâi kàu-hōe khòaⁿ i ū sêng-si̍t, chiū chhiáⁿ i kà Koàn-kháu ê gī-o̍h. Ū un-khûn chīn-chit, ia̍h sòa ná pang-chān tō-lí. Jiân-āu Bo̍k-su chiū phài i khì Ē-tàiⁿ thoân tō-lí, āu-lâi koh chhe i khì Hūi-oaⁿ ê Lo̍h-iûⁿ sin siat lé-pài-tn̂g. I ê kang ná chiâⁿ, kàu-hōe ná heng-khí, chiū ka-kī tôe-iân kiong-kip in ê sian-siⁿ. Khòaⁿ kàu-hōe ū jia̍t-sim, chiū bián-lē in tio̍h chiâⁿ khoán, chhiáⁿ pún-tōe bo̍k-su thang chiàu-kò͘ in ê kàu-hōe. In chiū gī-lūn tiāⁿ-tio̍h, chhiáⁿ sian-siⁿ chòe in ê bo̍k-su, tī 1883·nî chiū-sī Kong-sū 9·nî saⁿ ge̍h kan, siat-li̍p i tī Ē-mn̂g Hô-hōe ê sî. Tùi hit-tia̍p koh-khah keng sim chīn chit, ài kui êng-kng Thiⁿ-pē.
Khó-sioh kè chōe-chōe nî, kàu-hōe ū ê sí-sit, ū ê léng-sim, só͘ siu ê iân-chîⁿ sòa bô-kàu thang kiong-kip bo̍k-su ê sok-kim, ko͘-put-chiong tio̍h lī-khui lâi Ē-mn̂g kà Tōa-o̍h. Sûi-sī nî-hè ná chōe iáu sī un-khûn chīn-la̍t, chhōa ha̍k-seng chhut-mn̂g kóng tō-lí, ū-sî gâu an-ùi, bián-lē, khó͘-khǹg, ài ha̍k-seng ta̍k ê chiâⁿ chòe tōa tek-hēng, thang chòe Kiù-chú ē lō͘-ēng ê lô͘-po̍k. Che sī sian-siⁿ chá-àm só͘ chòe ê kang.
Bô phah-sǹg tùi kū-nî chhun-thâu, jiám tio̍h pīⁿ-chèng. Chi̍t ji̍t kè chi̍t ji̍t khah lám, sui-bóng mn̄g i-seng chia̍h-io̍h, bô-hoat-tit i ê pīⁿ-chèng siong-tiōng tâ-ôa, chiām-chiām ji̍p chhim, kàu kū-nî 10 ge̍h kéng-jiân hō͘ Chú tiàu tò-khì thian-tông hióng-siū tōa ê hok-khì.
Chá tiâu ū chi̍t-ê lô͘-po̍k, sìⁿ Hí miâ Kim, kap i ê chú-lâng chiūⁿ kiaⁿ hù-sì. Kàu pòaⁿ-lō͘ ū gū-tio̍h kiông-chha̍t, Hí Kim chiū chhut-la̍t kap i kau-chiàn, só͘-í hit-ê chha̍t bōe-tit-thang lâi thâi-sí i ê chú-lâng, āu-lâi khòaⁿ-kìⁿ chú-lâng cháu hn̄g, chiū hoaⁿ-hí bô tî-hông, sòa hō͘ chha̍t thâi·sí.
Taⁿ lán sìn Chú ê lâng, nā ū tú-tio̍h tùi-te̍k, ia̍h tio̍h chhin-chhiūⁿ hit ê lô͘-po̍k e khoán-sit, hó-táⁿ bô kiaⁿ.
(周之德[2]寫的)
戴牧師過往不止久,我眏望有儂較詳細知伊的事,卜寫來印佇《聖會報》。但是到當猶未有看見。所以照我所知寫淡薄佇下底。
先生姓「戴」,字「修文[3]」,就是漳州府長泰縣[4]儂,對細漢讀冊,到大漢教學,素生溫純,凡事忠直。當伊未信道理的事先,有食鴉片真大,離開伊的家去龍溪縣[5]屬的坛仔社[6]教小學,所趁的束金,斂斂仔通食鴉片,𣍐顧得伊的父母、姥囝,不過單身佇外面輾但但,慘亦算極啦!
彼疊佇烏嶼橋[7]拄拄有設禮拜堂。一日,先生有去聽道理,心受感動,知食鴉片是得罪上帝。就怨恨伊的否,到倒去的時,連鞭除伊的鴉片的傢俬,決斷無卜故食,也無用藥來改,倒咧據伊憖,寧可死也毋故用鴉片來止憖。差不多一禮拜的中間,薰憖攏無去啦,身軀漸漸勇健,信德乃較深。講究聖經,心也乃生起敬虔。教會看伊有重頭生、信主的憑據,就接納伊入教。
後來,教會看伊有誠實,就請伊教灌口[8]的義學。有殷勤盡職,亦紲乃幫贈道理。然後牧師就派伊去下店[9]傳道理,後來故差伊去惠安洛陽[10]新設的禮拜堂。伊的工乃成,教會乃興起,就家己題捐供給𢙠的先生。看教會的熱心,就勉勵𢙠著成款,請本地牧師通照顧𢙠的教會。𢙠就議論定著,請先生做𢙠的牧師,佇1883年就是光緒9年3月間,設立伊佇廈門和會的時。對彼疊,故較經心盡職,愛歸榮光天父。
可惜過濟濟年,教會有的死失,有的冷淡,所收的捐錢[11]紲無夠通供給牧師的束金,姑不將著離開來廈門教中學。雖是年歲乃濟,猶是殷勤盡力,抴學生出門講道理,有時𠢕安慰、勉勵、苦勸,愛學生逐个成做大德行,通做救主有路用的奴僕。這是先生早暗所做的工。
無拍算,對舊年春頭,染著病症。一日過一日較荏,雖然問醫生食藥,無法得伊的病症嵩重奈何[12],漸漸入深,到舊年10月竟然予主召倒去天堂享受大的福氣。
早朝有一个奴僕,姓「喜」名「金」,佮伊的主儂上京赴試。到半路有遇著強賊,喜金就出力佮伊交戰,所以彼个賊𣍐得通來刣伊的主儂,後來看見主儂走遠,就歡喜無提防,紲予賊刣死。
當咱信主的儂,若有拄著對敵,亦著親像彼个奴僕的款式,好膽無驚。
[2] Chiu Chi-tek:周之德,祖家福建惠安,清末閩南所在出名的牧師。伊有出《閩南倫敦會基督教史》即本冊。 ↩
[3] Tè Siu-bûn:戴修文(?-1890年10月),漳州府長泰縣儂,詳見《聖會報儂名檔》。 ↩
[4] Tiô-thòa:長泰。縣名,屬漳州府。漳州在地話講做「Tiô͘ⁿ-thòa」、「Tiûⁿ-thòa」;廈門話講做「Tiô-thòa」。 ↩
[5] Liông-khe:龍溪。舊時福建省的一个縣名,屬漳州府。 ↩
[6] Ûn-á siā:坛仔社,是當今海滄區東孚蕓尾(古早寫做「坛尾」)。 ↩
[7] O͘-sū kiô:烏嶼橋,著是當今漳州龍海區角美鎮西邊村壺嶼社到橋頭村中間的一座古橋,是石橋,號壺嶼橋,上早號做烏嶼橋。 ↩
[8] Koàn-kháu:灌口,地號名,當今廈門市集美區灌口鎮即角勢。 ↩
[9] Ē-tàiⁿ:下店,社名,著是當今廈門市集美區後溪鎮後溪村下店社。早前,下店有傳道點。 ↩
[10] Lo̍h-iûⁿ:洛陽,地號名,著是當今泉州市惠安縣洛陽鎮彼角勢。 ↩
[11] iân-chîⁿ:著是儂來題捐、捐獻的錢項。 ↩
[12] bô-hoat- -i......tâ-oâ:無法伊......奈何,著是無法度,無法得。也有講「無法儂......奈何」、「無法儂的奈何」。 ↩
[1] hêng-su̍t:行述,古漢文所記載的詞語,著是文體名詞,专專咧記死者世系、祖家、生死年月佮在生行做生平概略的文章。也號做「行狀」。 ↩