新廈語社

閩南歷史文獻語料庫

Sin Hā-gú-siā 新廈語社

© 2025-2026 東苑實驗室

基本信息

書刊
漳泉聖會報(Chiang-choân Sèng-hōe Pò)
卷期
1891-9,(4),9
年份
1891
標題
反悔的譬喻(Hoán-hóe ê phì-jū.)

Hoán-hóe ê phì-jū.

Chêng ū chi̍t chiah tōa-chûn, sái chhut káng kú-kú. Iáu-bē kàu beh khì ê só͘-chāi, tú-tio̍h hong-thai khì i phah bê-lō͘. Āu-lâi phah kàu chi̍t ê sian-kéng ê hái-sū, hong chiah chīⁿ, tāi-kong chiū pha-tiàⁿ.

Chit ê hái-sū chhut chōe-chōe chin súi ê hoe, iā chin chōe hó-chia̍h ê ké-chí, chûn·ni̍h ê tah-kheh khòaⁿ-kìⁿ, chiū liâm-piⁿ ài chiūⁿ soaⁿ.

Hiah ê kheh chiū pun chòe gō͘ téng-hō ê lâng. It-téng bô beh lī-khui chûn, kóng, Kiám-chhái bô lōa-kú ū sūn-hong tāi-kong chiū beh khí-tiàⁿ sái chûn khì, lī-khui goán. Goán m̄-kam ūi-tio̍h chit-ê hái-sū chiām-sî ê an-lo̍k sit-lo̍h ki-hōe khì goán só͘ beh khì ê só͘-chāi.

Jī-téng·ê chiām-sî chiūⁿ soaⁿ, phīⁿ kìⁿ hoe phang-phang, chia̍h ké-chí lī-kháu, chiū koh tò-lâi chûn·ni̍h tit-tio̍h seng-khu sóng-khoài khin-sang. In só͘ tòa ê kheh-ūi iû-goân tit-tio̍h tòa.

Saⁿ-téng·ê in iā chiūⁿ soaⁿ thèng-hāu kàu sūn-hong khí, chiū kóaⁿ-kín lo̍h-chûn. Hit-sî chúi-siú teh khioh tiàⁿ, lóng bâng-loān. Hiah-ê kheh chiū bōe-tit-thang tit-tio̍h iû-goân ê hó kheh-ūi, bōe-tit-thang chhin-chhiūⁿ tāi-seng hiah chū-chāi ê hoaⁿ-hí.

Sì-téng·ê in khí khì tòa tī soaⁿ-téng, sui-jiân thiaⁿ-kìⁿ chûn·ni̍h ê lâng kòng-cheng beh kiâⁿ chûn, in lia̍h-chòe bô iàu-kín, kóng, "In iáu-bē khí-phâng, m̄-sái hiah kóaⁿ-kín, koh tiap-á chiah lâi-khì." Chûn·ni̍h ê lâng koh kòng-cheng, hiah ê lâng kóng, "In bô kā lán pàng hē·teh chòe in khì." Iû-goân chòe in tiàm soaⁿ-téng, kàu khòaⁿ-kìⁿ chûn teh kiâⁿ, chiū kin-meh cháu lo̍h hái siû óa chûn peh chiūⁿ-khì, sòa kha̍p tio̍h-siong á-bē kàu in tau ê sî bô hó.

Gō͘-téng·ê hiah ê lâng chīn khó-lîn·ah, chīn khó-lîn·ah! In in-ūi tham-chia̍h tì-kàu bô thiaⁿ-kìⁿ chûn kòng-cheng ê siaⁿ. Chûn chòe i khì, in iáu-kú m̄-chai; sòa hō͘ iá-siù tùi chhiū-nâ chhut-lâi kā in khì chia̍h. Ū ê sui-jiân bô hō͘ iá-siù kā khì nā-sī ūi-tio̍h tham-chia̍h kàu siuⁿ-pá tì-kàu tiùⁿ-sí.

Taⁿ hit chiah chûn sī chí kiù lâng kàu thian-tông. Hit ê hái-sū sī chí sè-kan ê khoài-lo̍k.

Hiah ê tē-it téng·ê, só͘ m̄-ài hióng-siū·ê. Chóng-sī lâng nā chhin-chhiūⁿ hiah ê tē-jī téng·ê chún-chat ēng, m̄-nā bô siong-hāi, hoán-tńg ū tit-tio̍h khah lī-ek.

Lán nā o̍h tē-saⁿ téng ê khoán, chòe lán iân-chhiân chiah hoán-hóe, kiám-chhái bô siū hāi put-chí siong-tiōng, chóng-sī ū chhong-chhong hông-hông ê tio̍h-kip.

Nā o̍h tē-sì téng iân-chhiân kàu liâm-sî khiám-chhái ōe tit-tio̍h kiù, bōe bián-tit tio̍h siū siong. Siat-sú lâng kóng, Góa nā o̍h hit ê sì-téng ê khoán chiū hó, m̄-kú lâng éng bōe chún-chat kàu tú-tú hó, khah ōe hō͘ i siuⁿ kè-sî, tì-kàu chhin-chhiūⁿ tē-gō͘ téng·ê siū chhiⁿ-chhám ê kan-khó͘.

―――

Kó͘-chá Chhó͘ Hàn siong-cheng ê sî, Hoâi-im ū chi̍t ê lâng, sìⁿ Hân miâ Sìn. I ê pē-bú chá kè-óng, só͘-í i put-chí sòng-hiong, nā-sī i m̄-kiaⁿ kan-khó͘ ji̍t·sî siông-siông khì thó-hî lâi koe·ni̍h bōe, mî·sî khûn-khûn tha̍k-chheh, káng-kiù peng-chu, sim ū tōa chì-khì, i ia̍h put-chí khiam-pi. I chhut-mn̂g bōe hî siông-siông pē kiàm.

Ū chi̍t ji̍t i chiūⁿ-koe bōe hî, ū tú-tio̍h chi̍t ê ok-lâng, khòaⁿ-kìⁿ Hân-sìn sin pē-kiàm chiū mn̄g kóng, "Lí sin pē-kiàm kiám-sī beh thâi lâng mah? Nā beh thâi góa hō͘ lí thâi, nā m̄-káⁿ thâi, tio̍h ǹg tùi góa khò͘-kha tóe kè·khì." Hân-sìn khòaⁿ-kìⁿ hit ê lâng hiong-ok, chiah nǹg tùi i khò͘-kha kè·khì, in-ūi i ōe thun-lún tit lêng-lio̍k, bián-tit bōe hî ê iân-chhiân.

Kàu āu-lâi ū hō͘ Hàn-ông pài chòe Goân-sòe tit-tio̍h sè-kan tōa ê êng-hián.

Taⁿ lán beh thian-tông ê êng-hián, ia̍h tio̍h khiam-pi, jím-jio̍k. Chiah ū tōa ê hok-khì.

反悔的譬喻

前,有一隻大船,駛出港久久。猶未到卜去的所在,拄著風颱去伊拍迷路。後來拍到一个仙境的海嶼,風㱏靜,軑公就拋錠。即个海嶼出濟濟真水的花,也真濟好食的果子,船裡的搭客看見,就連鞭愛上山。

遐个客就分做五等號的儂。一等無卜離開船,講敢彩無偌久有順風,軑公就卜起錠駛船去,離開阮,阮毋甘為著即个海嶼暫時的安樂,失落機會去阮所卜去的所在。

二等的暫時上山,鼻見花芳芳,食果子利口[1],就故倒來船裡得著身軀爽快輕鬆。𢙠所蹛的客位猶原得著蹛。

三等的,𢙠也上山聽候到順風起,就趕緊落船[2]。彼時水手咧抾錠,攏忙亂。遐个客就𣍐得通得著猶原的好客位,𣍐得通親像事先遐自在的歡喜。

四等的,𢙠起去蹛佇山頂,雖然聽見船裡的儂摃鐘卜行船,𢙠掠做無要緊,講「𢙠猶未起篷,毋使遐趕緊,故疊仔㱏來去。」船裡的儂故摃鐘,遐个儂講,「𢙠無共咱放下咧做𢙠去。」猶原做𢙠坫山頂,到看見船咧行,就緊猛走落海,泅倚船撆上去,紲磕著傷,抑未到𢙠兜的時無好。

五等的遐个儂真可怜啊,真可憐啊!𢙠因為貪食致到無聽見船摃鐘的聲。船做伊去,𢙠猶故毋知,紲予野獸對樹林出來咬𢙠去食。有的雖然無予野獸咬去,但是為著貪食到傷飽脹死。

當彼隻船是指救儂到天堂,彼个海嶼是指世間的快樂。

遐个第一等的,所毋愛享受的,總是儂若親像遐个第二等的準節用,毋但無傷害,反轉有得著較利益。

咱若學第三等的款,做咱延延㱏反悔,敢彩無受害不止嵩重,總是有倉倉惶惶的著急。

若學第四等延延到臨時敢彩會得著救,𣍐免得著受傷。設使儂講,我若學彼个四等的款就好,毋拘,儂永𣍐準節到拄拄好,較會予伊傷過時,致到親像第五等的受凄慘的艱苦。

古早楚、漢相爭的時,淮陰[3]有一个儂,姓韓名信[4]。伊的父母早過往,所以伊不止喪兇,但是伊毋驚艱苦,日時常常去討魚來街裡賣;暝時勤勤讀冊,講究兵書,心有大志氣,伊亦不止謙卑。伊出門賣魚常常背劍。

有一日伊上街賣魚,有拄著一个惡儂,看見韓信身背劍,就問講,「汝身背劍敢是卜刣儂嘛?若卜刣,我予汝刣,若毋敢刣,著軁[5]對我褲骹底過去。」韓信看見彼个儂兇惡,㱏軁對伊褲骹過去。因為伊會吞忍得凌辱,免得賣魚的延延。

到後來有予漢王派做元帥,得著世間大的榮顯。

當咱卜天堂的榮顯,亦著謙卑、忍辱,㱏有大的福氣。

尾註


  1. [1] lī-kháu:利口,著是講物件好食,愛卜直直食。普通話講爽口。 

  2. [2] 落船:著是上船的意思。 

  3. [3] Hôai-im:淮陰,地號名,著是佇當今江蘇省的淮安。 

  4. [4] Hân Sìn:韓信(前230年-前196年),淮陰(現今江蘇淮安)儂,是西漢開國名將,真捌拍戰,也寫真濟兵冊。 

  5. [5] nǹg:著是鑽過。猶未查著本字,且趁台灣教育部的辭典寫做「軁」。