Sin Se-lân chiū-sī nn̄g-ê tōa hái-sū, tī O-tāi-lī-a ê tang-sì. Tī 1769 nî ū chi̍t-ê Eng-kok lâng, sìⁿ Kok ê hé-tiúⁿ, kàu hia sái-chûn lâi se̍h hiah-ê hái-sū, ia̍h ū chiūⁿ-soaⁿ. Chiàu i khoàⁿ hit só͘-chāi lóng bô chhut cheng-siⁿ, nā ū sī káu nā-tiāⁿ, chin-chiàⁿ ū-iáⁿ án-ni. I chiū ēng koe, ti, han-chû, chhài-thâu, pe̍h-chhài sàng·in, kàu chit-tia̍p chiah-ê ū siⁿ-thoàⁿ put-chí chōe. Hit chi̍t-sî chúi-siú m̄-káⁿ oá hit só͘-chāi, in-ūi pún-tōe lâng chin ok, sī ū chia̍h lâng-bah.
(koh khoàⁿ lō͘-bé bīn.)
(Sòa Sin Se-lân)
Kàu 1814·nî chi̍t-ê Bo̍k-su tùi O-tāi-lī-a khì thoân tō-lí. Āu-lâi koh kúi-nā lâng khì pò-iông Hok-im. Hit só͘-chāi lâng hoaⁿ-hí thiaⁿ, koh iok saⁿ-cha̍p nî chiah khah chōe jīn chōe pài Siōng-tè. Kàu 1840·nî in ê thâu-lâng ū li̍p-iok hō͘ Eng-kok koán-hat. Tùi hit-tia̍p Sin Se-lân chòe Tāi-Eng sio̍k.
Hit só͘-chāi ê lâng kiò i chòe Má-o-lî lâng, in chin ióng. Chêng lóng m̄-bat Siōng-tè, phah-sǹg lâng sí i ê lêng-hûn khì tòa tī tōe-ē, ū-sî tò-tńg-lâi khǹg lâng á-sī hāi-lâng. In ū hiàn mi̍h lâi hō͘ hiah-ê sîn, lâng nā chhìn-chhái ēng i chiū tio̍h thâi·i. Tùi án-ni in siông-siông ū oan-ke sio-thâi.
In pún só͘ chhēng·ê sī ēng chhiū-phê lâi tûi hō͘ i nōa-nōa, chhun hit-ê chhiū-nn̂g chiah chòe saⁿ chhēng·i. Ū-ê thong seng-khu ēng chiam lâi chha̍k hoe, chhiū mi̍h chōe-chōe lūi, ēng sek-liāu lâi boah i hō͘ i chòe kúi-nā sek. Ia̍h ū-ê kha chhiú bīn ū chha̍k-hoe nā-tiāⁿ.
Hit só͘-chāi ū chhut bô-si̍t chiáu, ū-ê bô hoat bé, chhin-chhiūⁿ koe hiah tōa. Koh ū chi̍t-hō m̄-sī hoat chiáu-mn̂g, sī hoat jiông-mn̂g.
新西蘭就是兩个大海嶼,佇阿大利亞的東勢。佇1769年有一个英國儂,姓各的會長,到遐駛船來踅遐个海嶼,亦有目岸。照伊看彼所在攏無出精牲,但有是狗但但,真正有影按呢。伊就用雞、豬、番薯、菜頭、白菜送𢙠,到即疊遮个有生澶不止濟。彼一時水手毋敢會彼所在,因為本地儂真惡,是有食儂肉。
(故看路尾面)
(紲新西蘭)
到1814年一个牧師對阿大利亞去傳道理。後來故幾若儂去播揚福音。彼所在儂歡喜聽,故約三十年㱏較濟認罪拜上帝。到1840年𢙠的頭儂有立約號英國管轄。對彼疊新西蘭做大英屬。
彼所在的儂叫伊做馬窩利儂[1],𢙠真勇。前攏毋捌上帝,拍算儂死伊的靈魂去蹛佇地下,有時倒轉來勸儂抑是害儂。𢙠有獻物來予遐个神,儂若凊彩用伊就著刣伊。對按呢𢙠常常有冤家相刣。
𢙠本所穿的是用樹皮來錘予伊爛爛,賰彼个樹瓤㱏做衫穿伊。有的通身軀用針來鑿花、樹、物,濟濟類,用色料來抹伊予伊做幾若色。亦有的骹、手、面有鑿花但但。
彼所在有出無翼鳥,有的無發尾,親像雞遐大。故有一號毋是發鳥毛,是發絨毛。
[1] Má-o-lî lâng:馬窩厘儂(Māori),現代中文譯做「毛利人」,是新西蘭的原住民,屬佇南島語族-波利尼西亞儂。 ↩