Tī 1818·nî Lûn-tun hōe ū phài kúi-nā ê Bo̍k-su kàu Ma-ta̍t-ka-su-ka thoân-tō. Tī 1820·nî in kàu kiaⁿ-siâⁿ ông hoaⁿ-hí chiap-la̍p in, koh bô lōa-kú ia̍h ū ba̍k-chhiūⁿ thih-chhiūⁿ kap kúi-nā hō ê sai-hū khì hia, ông koh khah hoaⁿ-hí chiap-la̍p. Chiah-ê sai-hū m̄-nā sī beh kà in chòe kang ia̍h thang sēng ki-hōe thoân tō-lí: cha̍p-nî lāi ū bān-gōa lâng ōe tha̍k-chheh, lāi-tiong ū chōe-chōe lâng jīn i pài Siōng-tè.
Kàu 1828·nî ông kè-óng, sī saⁿ-cha̍p-chhit hè nā-tiāⁿ. I chē-ūi ê sî kok put-chí heng. I tī-teh ê sî ū kéng i ê gōe-seng beh sòa-chiap ūi. Lâng m̄-ài chiū chiong i ê gōe-seng thâi-sí, hông-hō͘ chē-ūi, chòe lú-ông. Chē-ūi bô lōa-kú chiū khún-tio̍k kàu-hōe kìm lâng pài Siōng-tè, tui Sèng-chheh m̄-chún lâng khòaⁿ, ia̍h kóaⁿ Bo̍k-su kap hiah-ê sai-hū chhut in ê kok. Lú-ông ia̍h ū lia̍h chōe-chōe lâng kóng in pài Siōng-tè, hō͘ in lim to̍k-chiú, kóng, Lín nā bô pài Siōng-tè chiū bōe sí, lín nā pài Siōng-tè chiū ōe sí.
Kàu 1864·nî thài-chú m̄-sìn kúi-sîn, lâi chòe Iâ-so͘ ê ha̍k-seng, ia̍h ū chhōa i ê î-piáu hiaⁿ pài Siōng-tè. In nn̄g lâng ia̍h siông-siông chhē ki-hōe chiàu-kò͘ sèng-tô͘. Kàu 1849·nî lú-ông tōa siū-khì khún-tio̍k kàu-hōe, lia̍h nn̄g-chheng gōa ê sèng-tô͘, ū ê hoa̍t gûn, ū ê koaiⁿ-kaⁿ, lāi-tiong chiong cha̍p-poeh ê tùi saⁿ-téng chhia-lo̍h soaⁿ-kha siak sí, ū ê sī chòe koaⁿ ê.
Kàu 1867·nî koh chi̍t-ê lú-ông chē-ūi, jīn i chòe pài Siōng-tè ê lâng, āu-lâi niá sóe-lé, ia̍h sio in ê ngó͘-siōng. Tùi án-ni kàu-hōe put-chí heng-ōng. Āu-lâi kàu-hōe ū khí chi̍t keng lé-pài-tn̂g tī kiaⁿ-siâⁿ·ni̍h lâi kì-liām chêng hiah-ê ūi-tio̍h Chú siū sí ê lâng. Khòaⁿ tô͘.
(Kó͘-lōng-sū, Chūi-keng-tông ìn.)
佇1818年倫敦會有派幾若个牧師到媽達加斯加[1]傳道。佇1820年𢙠到京城,王[2]歡喜接納𢙠,故無偌久亦有木匠、鐵匠佮幾若號的師傳去遐,王故較歡喜接納。遮个師傅毋但是卜教𢙠做工亦通乘機會傳道理。十年內有萬外儂會讀冊,內中有濟濟儂認伊拜上帝。
到1828年王過往,是三十七歲但但。伊坐位的時,國不止興。伊佇咧的時有揀伊的外甥卜紲接位。儂毋愛就將伊的外甥刣死,皇后[3]坐位,做女王。坐位無偌久,就窘逐教會禁儂拜上帝,堆聖冊毋准儂看,亦趕牧師佮遐个師傅出𢙠的國。女王亦有掠濟濟儂講𢙠拜上帝,予𢙠啉毒水,講「恁若無拜上帝就𣍐死,恁若拜上帝就會死」。
到1864年,太子毋信鬼神,來做耶穌的學生,亦有抴伊的姨表兄拜上帝。𢙠兩儂亦常常揣機會照顧聖徒。到1849年女王大受氣窘逐教會,掠兩千外个聖徒,有的罰銀,有的關監,內中將十八个對山頂捙落山骹摔死,有的是做官的。
到1867年故一个女王坐位,認伊做拜上帝的儂,後來領洗禮,亦燒𢙠的偶像。對按呢教會不止興旺。後來教會有起一間禮拜堂佇京城裡來記念前遐个為著主受死的儂。看圖。
(鼓浪嶼·萃經堂)