Sū-su-kì 15:1-2.
Chham-sun kàu in tiūⁿ-lâng ê chhù, ū mi̍h sàng i, sī chiàu-lé; chá-ji̍t bat siū-khì i ê bó͘, chit-sî ēng mi̍h sàng·i, sī hián-bêng bô khǹg siū-khì ê ì-sù. Lūn kàu i ê tiūⁿ-lâng só͘ kóng, i bêng-bêng chai Í-sek-lia̍t tiong, pún-goân bô ēng î-á kè hō͘ chí-hu ê lē. Siōng-tè ēng chi̍t-hāng ê tāi-chì khó͘-chhó͘ Chham-sun, sī in-ūi i tī Í-sek-lia̍t cho̍k lâi chhōa īⁿ-pang lâng ê cha-bó͘-kiáⁿ, m̄ ha̍p-gî.
15:3-8. Tùi án-ni Chham-sun siū-khì, chiū siūⁿ beh lâi siau i ê siū-khì. Hit-sî chiong-kūn saⁿ-sì ge̍h, tiū tú-á se̍k ê sî, tōe ta-sò, chháu ta, chiū lia̍h hô͘-lî ta̍k chiah chiong i ê bé pa̍k saⁿ-óa, tiám hé-pé tī nn̄g pha bé, kóaⁿ-ji̍p Hui-lī-sū lâng ê gō͘-kak tiûⁿ, it-chīn sio·khì. Che thang chai Chham-sun bêng-bêng ū tit-tio̍h Siōng-tè ê pang-chān, nā m̄-sī án-ni, thái-thó ōe tit-tio̍h saⁿ-pah chiah ê hô͘-lî·ah! Hui-lī-sū lâng lia̍h-chòe ōe tú-tio̍h chit-ê chai-ē sī tùi i ê tiūⁿ-lâng, chiū sio i ê tiūⁿ-lâng kap cha-bó͘-kiáⁿ. Siōng-tè ēng chit-ê hoat-tō͘, m̄-nā sī chek-pī Hui-lī-sū lâng, ia̍h-sī chek-pī Chham-sun ê bó͘, in-ūi í-keng chòe i ê bó͘, chū-jiân m̄ eng-kai chiong in tiōng-hu ê chhai kā pa̍t-lâng kóng, sui-jiân tāi-chì chhut tī bô-ta-tit-ôa, nā-sī si̍t-chāi sī chòe i ê tiōng-hu ê kiû-siû tùi-te̍k. Thang khòaⁿ tùi-te̍k kong-kek Siōng-tè ê peh-sìⁿ, Siōng-tè tek-khak hêng-hoa̍t·i.
Hui-lī-sū lâng kiâⁿ án-ni, Chham-sun chin-chiàⁿ tio̍h kong-kek in, in-ūi in sio i ê bó͘ ê iân-kò͘.
15:9-20. Āu-lâi Hui-lī-sū lâng beh kong-kek Í-sek-lia̍t, sī in-ūi Chham-sun ê iân-kò͘. Chham-sun kam-goān ka-kī pa̍k lâi kau tī in ê chhiú; kau Hui-lī-sū chèng-lâng ê tiong-kan, Chham-sun hō͘ Sèng-sîn kám-tōng, chhoah tn̄g pa̍k tī chhiú ê soh, khòaⁿ-kìⁿ ū sin ê lû ê chhùi-phóe kut, the̍h khí-lâi phah sí Hui-lī-sū lâng káng chheng. Siat-sú m̄-sī tit-tio̍h Siōng-tè ê pang-chān, thái-thó ōe phah-sí hiah-ê lâng kàu hiah chōe! Tio̍h khòaⁿ Iok-su-a 23:10.
Sū-su-kì 16:1-3.
Chham-sun bat khì Ka-sat siâⁿ. Ka-sat ê lâng ài lia̍h·i, chiū koaiⁿ in ê siâⁿ-mn̂g. Chham-sun sui-bóng kiâⁿ m̄-tio̍h, chóng-sī Siōng-tè put-jím khì-choa̍t·i, hō͘ i pòaⁿ-mî khí-lâi, ēng keng-thâu giâ siâⁿ-mn̂g kap nn̄g ki thiāu kap mn̂g-kông, tô-cháu kàu soaⁿ-bé, lī Ka-sat siâⁿ iok-lio̍k ū saⁿ-khek kú. Taⁿ thàn pòaⁿ-mî lâi tô-cháu tī soaⁿ-tōe, peh hiám-iàu ê tōe, siōng-chhiáⁿ hoân-ló sī o͘h, hô-hòng koh pē tāng ê mi̍h kàu án-ni. Siat-sú na m̄-sī tit-tio̍h Siōng-tè ê pang-chān beh thái-thó ōe. Thang khòaⁿ Siōng-tè gâu chiàu-kò͘ i ê peh-sìⁿ, hō͘ in ōe-tit-thang thoat-lī tùi-te̍k só͘ pī-pān ê kan-khó͘.
16:4-20. Chham-sun koh bô sòe-jī, khòaⁿ-kìⁿ īⁿ-pang ū chhiong-ki, miâ Tāi-lī-lia̍p, chiū loân-ài·i. Hui-lī-sū lâng chiū kap Tāi-lī-lia̍p kè-bô͘, mn̄g i tùi cháiⁿ-iūⁿ tit-tio̍h chit-hō tōa khùi-la̍t, tio̍h ēng sím-mi̍h hoat-tō͘ chiah ōe chè-ap·i.
Tāi-lī-lia̍p chiū ēng oán-choán ê ōe lâi mn̄g·i. Chham-sun kúi-nā pái bô kóng hit-ê si̍t-chêng, sī ēng hong-hoat phiàn·i. Kiù-kèng to m̄-sái phiàn·i, ia̍h m̄-sái kā i kóng; nā-sī tàu-tí Tāi-lī-lia̍p chhut-la̍t pek i, Chham-sun bô kín-sīn, kéng-jiân chiàu-si̍t kóng. Hū-jîn-lâng chiū ēng chit-ê chêng-iû thong-ti Hui-lī-sū lâng, hō͘ Chham-sun khùn tī i ê sim-hoa̍t, kiò lâng thì i ê thâu-mn̂g, i ê khùi-la̍t kó-jiân bô·khì. Thang khòaⁿ, lán tio̍h kín-sīn, nā bô, teh khùn ê sî, lán ê tùi-te̍k ōe hām-hāi lán.
16:21-21. Siōng-tè in-ūi Chham-sun ta̍uh-ta̍uh kiâⁿ put-gī, ài khián-chek i, chiū hō͘ Hui-lī-sū lâng lia̍h·i, iah i ê ba̍k-chiu, hō͘ i chòe hā-chiān ê chhe-ēng. Kàu chit-sî Chham-sun ha̍p-gî ū hoán-hóe. Hui-lī-sū lâng ū ngó͘-siōng, miâ chòe Tāi-kong, sī lâng ê bīn, hî ê sin. Kok-lāi ê lâng phah-sǹg chit sian ngó͘-siōng ōe pang-chān in khah iâⁿ tùi-te̍k. Hit-sî tú-á teh ho̍k-sāi·i, kui kûn hiàn chè-mi̍h, chhù-lāi ê ta-po͘, hū-jîn kàu móa-móa, khoán-sit put-chí lāu-jia̍t, chiū hō͘ Chham-sun tòa tī nn̄g ki thiāu ê só͘-chāi, lâi hō͘ chèng-lâng khòaⁿ. Chham-sun tī chit-sî, sim-lāi chēng-chēng teh kî-tó Siōng-tè,hō͘ i koh ū tōa ê khùi-la̍t. Chiū ēng chhiú pian thiāu, thiāu chi̍h chhù tó, hō͘ i teh-sí ê put-chí chōe. Che kiám ta̍t-nā hián-bêng ka-kī ê khùi-la̍t, ia̍h-sī lâi kui êng-kng tī Siōng-tè.
Lán lâng hoán-hóe kóe lán ê pháiⁿ, Siōng-tè beh sià-bián lán ê chōe, pang-chān lán khah iâⁿ lán ê tùi-te̍k. Lâng nā chòe Siōng-tè ê tùi-te̍k, tio̍h chai kàu sî Siōng-tè beh hoa̍t·i.
Sū-su-kì 17:1-6.
Bí-ka sī Í-hoat-liân soaⁿ ê lâng. Ū thau-the̍h lāu-bú ê gûn chheng-it kho͘; āu-lâi hoán-hóe chiū koh hêng i ê lāu-bú; lāu-bú hoaⁿ-hí, kam-goān chiong chiah-ê gûn hiàn hō͘ Iâ-hô-hoa, chiū tùi tiong-kan thiu-chhut nn̄g-pah kho͘ khì chù siōng. Taⁿ kì-jiân ài hiàn hō͘ Iâ-hô-hoa, sī tio̍h chīn hit-ê siàu-gia̍h lâi hiàn, cháiⁿ-iūⁿ koh lâu tām-po̍h chòe bô lī-ek ê sū, in-ūi chù-siōng goân sī sio̍k tī m̄-tio̍h, tú-tú sī tek-chōe Siōng-tè nā-tiāⁿ. Phah-sǹg i ê lāu-bú tek-khak sī hō͘ Ai-ki̍p ê hong-sio̍k só͘ pé-pa̍k, só͘-í ū ēng gûn chù-siōng, in-ūi i bat khòaⁿ-kìⁿ Ai-ki̍p pài ngó͘-siōng ê hong-sio̍k, kéng-jiân bōe-kì-tit Siōng-tè ê cha̍p-tiâu-kài. Koh Bí-ka siat-li̍p i ê kiáⁿ chòe chè-si, iā-sī hoān-tio̍h Mô͘-se ê lu̍t-lē. Nā ū beh hiàn hō͘ Siōng-tè, tio̍h kàu Sī-lô Siōng-tè ê tiān, kau hō͘ Lī-bī lâng ê chhiú chiah ha̍p-gî, thái-thó thang chhut-chāi i ka-kī ê ì-sù lâi chòe ah? Thang chai, lâng ài hiàn mi̍h hō͘ Siōng-tè, tio̍h chun-thàn Siōng-tè só͘ siat-li̍p ê hoat-tō͘, koat-toàn m̄-thang sūn-thàn ka-kī ê ì-sù.
17:7-13. Ū Lī-bī cho̍k ê siàu-liân lâng, i ê sèng ài kiâⁿ-iû, in-ūi kéng só͘-chāi lâi khiā-khí ê iân-kò͘, tio̍h tùi Bí-ka ê chhù keng-kè. Bí-ka phah-sǹg tit-tio̍h Lī-bī lâng chòe chè-si, pí i ê kiáⁿ khah ha̍p-gî, ài chhiáⁿ i tam-tng chè-si ê chit, iā kiong-kip i chia̍h, chhēng, sok-siu, tùi hit lâng chham-siông, sòa lâu i tiàm-teh.
Bí-ka chiū siat-li̍p i chòe chè-si. Taⁿ chè-si kiám ū iông-ún lâng chū-choan siat-li̍p. Bí-ka chòe chit-ê, si̍t-chāi m̄-tio̍h, chiū Lī-bī lâng iā ū m̄-tio̍h. In-ūi i bêng-pe̍k cha̍p-tiâu-kài ê ì-sù, kéng-jiân chhut-chāi i chhāi ngó͘-siōng lâi kèng-pài. Bí-ka ê chhāi siōng, sui sī ài chioh chit-ê lâi ho̍k-sāi Siōng-tè, iā-sī bô ha̍p ho̍k-sāi Siōng-tè ê hoat-tō͘, sī tōa m̄-tio̍h; chiah-ê lóng-sī tùi i bô jia̍t-sim chiah ū án-ni, i nā chin-chiàⁿ jia̍t-sim ho̍k-sāi Siōng-tè, siáⁿ-sū m̄-khì Sī-lô chhâ-mn̄g só͘ tiāⁿ-tio̍h ê lē, chiū só͘ chòe thang bô ū mâu-pēng?
Sū-su-kì 18:1-6.
Tàn ê chi-phài, ki-gia̍p bē it-chīn tit-tio̍h, sī tùi in bô chhut-la̍t ê iân-kò͘. Ū chi̍t ji̍t kéng in ê cho̍k-tiong eng-bú ê gō͘ lâng, kah in khì thau-khòaⁿ thó͘-tōe. Chí gō͘ lâng sûi-sî khì, hit tiâu lō͘ tio̍h tùi Bí-ka ê chhù kè. Sòa tiàm hia hioh. Ū thiaⁿ-kìⁿ chè-si ê siaⁿ, jīn-ti̍t sī kap in saⁿ-bat·ê. In chiū mn̄g i tī hia chòe sím-mi̍h tāi-chì. Chè-si chiū ēng hit-ê iân-kò͘ kā in kóng. Gō͘ lâng chiū chhiáⁿ i mn̄g Siōng-tè, chit pái khí-sin ōe tit-tio̍h pîⁿ-tháⁿ ê lō͘ á bōe. Chit-hō ê mn̄g, sī thang khòaⁿ-chhut chí gō͘ lâng ê m̄-tio̍h, in-ūi beh mn̄g chè-si, chiū tio̍h khì Sī-lô, chū-jiân ū Siōng-tè só͘ siat-li̍p ê chè-si thang mn̄g. Chiū tī chia lâi mn̄g cháiⁿ-iūⁿ in bōe bêng Í-sek-lia̍t ê lu̍t-lē? Koh chè-si só͘ ìn ê ōe iā-sī lióng-khó, bô it-tēng ê ōe.
18:7-10. Hōng-chhe ê lâng, tò-lâi pò hó ê siau-sit.
18:11-26. Tàn ê cho̍k tit-tio̍h chit-ê hó ê siau-sit, sûi-sî khí-sin. Sǹg ōe kia̍h ke-si-ê ū la̍k-pah lâng, ti̍t-ti̍t kàu Bí-ka ê chhù, chá lâi thau-khòaⁿ thó͘-tōe ê lâng, kā in ê cho̍k kóng Bí-ka ê chhù kong-ho̍k ngó͘-siōng, sûi-sî ji̍p-khì thau-the̍h khì, kā chè-si kóng, Kap goán saⁿ-kap lâi-khì, chòe goán ê chè-si, chun-kùi, chhin-chhiūⁿ goán lāu-pē. Chè-si chiū hoaⁿ-hí, tùi án-ni chè-si chham ngó͘-siōng tī chèng-lâng ê tiong-ng lâi kiâⁿ. Che ū saⁿ-hāng ì-sù. Chá tī khòng-iá ê sî, chè-si kap hoat-kūi bat kiâⁿ tī chèng-lâng ê tiong-kan, sī ia̍h o̍h chit-ê. Koh, sī kiaⁿ-liáu chè-si pòaⁿ-lō͘ thè-hóe, koh tò-khì Bí-ka ê chhù. Koh, sī kiaⁿ-liáu Bí-ka chhe lâng lâi tui. Bô lōa-kú Bí-ka khòaⁿ bô tī-teh, kó-jiân iok i ê tâng-phōaⁿ khì tui Chú ê lâng, chhiáⁿ in hêng i ê ngó͘-siōng, Tàn ê lâng m̄-khéng hêng·i, hoán-tńg ēng pháiⁿ-ōe ìn·i. Taⁿ thang khòaⁿ, chit-ê chè-si ū tōa m̄-tio̍h. I khòaⁿ Tàn ê lâng thau-the̍h i ê tang-ka ê ngó͘-siōng lóng bô chó͘-tòng, koh kú-kú tit-tio̍h i tang-ka ê hó khoán-thāi, kéng-jiân pàng-sak i, lâi tô-cháu. Thang chai i m̄-sī sêng-si̍t thò-tòng ê lâng, thái-thó ōe kham-tit tam-tng Siōng-tè ê chè-si ê chit. Chiū Tàn ê lâng ia̍h ū m̄-tio̍h, in chai chit-ê lâng m̄-sī chiàu Siōng-tè ê hoat-tō͘ só͘ siat-li̍p ê chè-si, kéng-jiân ài ēng i. Koh só͘ thau-the̍h ê ngó͘-siōng nā ū lêng-siàⁿ, chiū bô tì-kàu hō͘ lâng thau chhiáⁿ khì, kì-jiân bōe-ōe ka-kī pó-hō͘, koh thái-thó ōe pó-pì lâng? Chiū in thau-the̍h chit-ê beh chhòng sím-mi̍h? Hô-hòng ngó͘-siōng sī Bí-ka ê, thau-the̍h sī m̄-tio̍h, chiū Bí-ka tui-kàu, koh khǹg-teh iā m̄-khéng hêng·i, chiū kap kiông-kòng ū sím-mi̍h koh-iūⁿ? Án-ni, Tàn ê lâng ū hoān-tio̍h Siōng-tè cha̍p-kài tiong kúi-nā tiâu.
Lán siat-sú m̄ chun-thàn Siōng-tè ê bēng-lēng lâi kiâⁿ, m̄-khéng kóe-pìⁿ, kàu Siōng-tè só͘ tiāⁿ-tio̍h ê sî kàu, tek-khak chek-pī in.
Tùi hit-sî ū siat ngó͘-siōng ê tāi-chì, in liân-lūi āu sè-tāi ê lâng m̄-sī sió-khóa.
Le̍k Bo̍k-su siá.
《士師記》15:1-2
參孫到𢙠丈儂的厝,有物送伊,是照禮[1]。早日捌受氣伊的姥,即時用物送伊,是顯明無囥受氣的意思。論到伊的丈儂所講,伊明明知以色列中,本原無用姨仔嫁予姊夫的例。上帝用一項的事誌苦楚參孫,是因為伊佇以色列族來抴異邦儂的諸姥囝,毋合宜。
15:3-8.對按呢參孫受氣,就想卜來消伊的受氣。彼時將近三四月,秞拄仔熟的時,地焦燥,草焦,就掠狐狸逐隻將伊的尾縛相倚,點火把佇兩葩尾,趕入非利士儂的五穀場,一盡燒去。這通知參孫明明有得著上帝的幫贈,若毋是按呢,汰討會得著三百隻的狐狸啊!非利士儂掠做會拄著即个災禍是對伊的丈儂,就燒伊的丈儂佮諸姥囝。上帝用即號的法度,毋但是責備非利士儂,亦是責備參孫的姥,因為已經做伊的姥,自然毋應該將𢙠丈夫的猜[2]共別儂講,雖然事誌出佇無奈得何,但是實在是做伊的丈夫的仇讎[3]對敵。通看對敵攻擊上帝的百姓,上帝的確刑罰伊。
非利士儂行按呢,參孫真正著攻擊𢙠,因為𢙠燒伊的姥的緣故。
15:9-20.後來非利士儂卜攻擊以色列,是因為參孫的緣故。參孫甘願家己縛來交佇𢙠的手,交非利士眾儂的中間,參孫予聖神感動,撮斷[4]縛佇手的索,看見有新的驢的喙䫌骨,摕起來拍死非利士儂港千。設使毋是得著上帝的幫贈,汰討會拍死遐个儂到遐濟。著看《約書亞》23:10。
《士師記》16:1-3
參孫捌去迦薩城[5]。迦薩的儂愛掠伊,就關𢙠的城門。參孫雖罔行毋著,總是上帝不忍棄絕[6]伊,予伊半暝起來,用肩頭揭城門佮兩支柱佮門橫[7],逃走到山尾,離迦薩城約略有三刻久。當趁半暝來逃走佇山地,撆險要的地,尚且煩惱是僫,何況故背重的物到按呢。設使若毋是得著上帝的幫贈卜汰討會。通看上帝𠢕照顧伊的百姓,予𢙠會得通脫離對敵所備辦的艱苦。
16:4-20.參孫故無細膩,看見異邦有娼妓,名大利拉,就是戀愛伊。非利士儂就佮大利拉計謀,問伊對怎樣得著即號大氣力,著用甚物法度㱏會制壓伊。
大利拉就用宛轉的話來問伊。參孫幾若擺無講彼个實情,是用方法騙伊。究竟都毋使騙伊,亦毋使共伊講。但是到底大利拉出力迫伊,參孫無謹慎,竟然照實講。婦人儂就用即个實情通知非利士儂,予參孫睏佇伊的心閥[8],叫儂剃伊的頭毛,伊的氣力果然無去。通看,咱著謹慎,若無,咧睏的時,咱的對敵會陷害咱。
16:21-31.上帝因為參孫沓沓行不義,愛譴責伊,就予非利士儂掠伊,挖伊的目睭,予伊做下賤的差用。到即時參孫合宜有反悔。非利士儂有偶像,名做大光,是儂的面,魚的身。國內的儂拍算即身偶像會幫贈𢙠較贏對敵。彼時拄仔咧服侍伊,規群獻祭物,厝內的諸夫、婦人到滿滿,款式不止鬧熱,就予參孫蹛佇兩支柱的所在,來予眾儂看。參孫佇即時,心內靜靜咧祈禱上帝,予伊故有大的氣力。就用手扳[9]柱,柱折厝倒,予伊硩死的不止濟。這敢但但[10](ta̍t-nā)顯明家己的氣力,亦是來歸榮光佇上帝。
咱儂反悔改咱的否,上帝卜赦免咱的罪,幫贈咱較贏咱的對敵。儂若做上帝的對敵,著知到時上帝卜罰伊。
《士師記》17:1-6
米迦是以法蓮山[11]的儂。有偷摕老母的銀千一箍,後來反悔就故還伊的老母。老母歡喜,甘願將遐个銀獻予耶和華,就對中間抽出兩百箍去鑄像。當既然愛獻予耶和華,是著盡彼个數額來獻,怎樣故留淡薄做無利益的事,因為鑄像原是屬佇毋著,拄拄是得罪上帝但但。拍算伊的老母的確是予埃及的風俗所把縛[12],所以有用銀鑄像,因為伊捌看見埃及拜偶像的風俗。竟然𣍐記得上帝的十條戒。故米迦設立伊的囝做祭司,也是猶著摩西的律例。若有卜獻予上帝,著到示羅[13]上帝的殿,交予利未儂的手㱏合宜,汰討通出在伊家己的意思來做啊?通知,儂愛獻物予上帝,著遵趁上帝所設立的法度,決斷毋通順趁家己的意思。
17:7-13.有利未族的少年儂,伊的性愛行遊,因為揀所在來徛起的緣故,著對米迦的厝經過。米迦拍算得著利未儂做祭司,比伊的囝較合宜,愛請伊擔當祭司的職,也供給伊食、穿、束脩[14],對彼儂參詳,紲留伊坫咧。
米迦就設立伊做祭司。當祭司敢有容允儂自專[15]設立?米迦做即个實在毋著,就利未儂也有毋著。因為伊明白十條戒的意思,竟然出在伊祀偶像來敬拜。米迦的祀像,雖是愛藉即个來服侍上帝,也是無合服侍上帝的法度,是大毋著,遮个攏是對伊無熱心㱏有按呢。伊若真正熱心服侍上帝,啥事毋去示羅查問所定著的例,就所做通無有毛病?
《士師記》18:1-6
但的支派,基業未一盡得著,是對𢙠無出力的緣故。有一日揀𢙠的族中英武的五儂,教𢙠去偷看土地。此五儂隨時去,彼條路著對米迦的厝過。紲坫遐歇。有聽見祭司的聲,認得是佮𢙠相捌的。𢙠就問伊佇遐做甚物事誌。祭司就用彼个緣故共𢙠講。五儂就請伊問上帝,即擺起身會得著平坦的路抑𣍐。即號的問,是通看出此五儂的毋著,因為卜問祭司,就著去示羅,自然有上帝所設立的祭司通問。就佇遮來問怎樣𢙠𣍐明以色列的律例?故祭司所應的話也是兩可,無一定的話。
18:7-10.奉差[16]的儂,倒來報好的消息。
18:11-26.但的族得著即个好的消息,隨時謹慎。算會揭傢俬的有六百儂,直直到米迦的厝,早來偷看土地的儂,共𢙠的族講米迦有供服偶像,隨時入去偷摕去,共祭司講,佮阮相合來去,做阮的祭司,尊貴,親像阮老父。祭司就歡喜,對按呢祭司摻偶像佇眾儂的中間來行。這有三項的意思。早佇曠野的時,祭司佮法櫃[17]捌行佇眾儂的中間,是亦學即个。故,是驚了祭司半路退悔,故倒去米迦的厝。故,是驚了米迦差儂來追。無偌久米迦看見無佇咧,果然約伊的同伴去追主的儂,請𢙠還伊的偶像。但的儂毋肯還伊,反轉用否話應伊。當通看,即个祭司有大毋著。伊看但的儂偷摕伊的東家[18]的偶像攏無阻擋,故久久得著伊的東家的好款待,竟然放摔伊,來逃走。通知伊毋是誠實妥當的儂,汰討會堪得擔當上帝的祭司的職。就但的儂亦有毋著,𢙠知即个儂毋是照上帝的法度所設立的祭司,竟然愛用伊。故,所偷摕的偶像若有靈聖,就無致到予儂偷請去,既然𣍐會家己保護,故汰討會保庇儂?就𢙠偷摕即个卜創甚物?何況偶像是米迦的,偷摕是毋著,就米迦追到,故囥咧,也毋肯還伊,就佮強摃[19]有甚物各樣?按呢,但的儂有犯著上帝十戒中幾若條。
儂設使毋遵趁上帝的命令來行,毋肯改變,到上帝所定著的時到,的確責備𢙠。
對彼時有設偶像的事誌,𢙠連累後世代的儂毋是小可。
(栗牧師寫)
[1] 照禮:著是照禮數。照禮照數行。 ↩
[2] chhai:猜。著是「謎(bī)」、「謎猜」。 ↩
[3] kiû-siû:仇讎,著是冤讎儂、對敵。 ↩
[4] chhoah-tn̄g:撮斷,意思是出力搝斷。 ↩
[5] Ka-sat siâⁿ:迦薩城(Gaza),城市名,現在中國大陸佮港澳翻譯做「加沙」,臺灣翻譯做「加薩」,,著是當今巴勒斯坦迦薩省的省都。 ↩
[6] khì-choa̍t:棄絕。著是棄摔、放摔毋挃。 ↩
[7] mn̂g-kông: 門橫。有橫橫佮徛橫。除門閂以外,佇門後有加安大柴段來閂,防賊較安全。彼號做門橫。 ↩
[8] sim-hoa̍t:心閥,敢彩是心懷(sim-hoâi)的意思。 ↩
[9] pian:有的所在腔口是講pan,漢字是「扳、攀」攏會用得。意思是北仔話所講的「扳」。 ↩
[10] ta̍t-nā:照講是「tān-nā」(但但)走腔變來的,意思是北仔話講「僅僅」。tān-nā,較罕得聽著,較濟有講「put-tān-nā(不但但)」、「m̄-tān-nā(毋但但)」,意思是「不僅僅」。 ↩
[11] Í-hoat-liânsoaⁿ:以法蓮山,聖經內中所講的山名,所在包括示劍(Shechem)、示羅(Shiloh)、柏特利(Bethel)遮个屬靈中心。 ↩
[12] pé-pa̍k:把縛,著是縛櫥櫥,束縛。 ↩
[13] Sī-lô:示羅。是聖經內中講著的一座古城,佇咧以法蓮山地,柏特利的北勢,按柏特利卜去示劍的大路的東爿,利波拿的南勢(士師記21:19)。佇「士師記」時代是以色列儂的宗教中心,1838年,美國哲學家愛德華·羅賓遜查考著古早的示羅城,講是佇今仔日約旦河西岸的Khirbet Seilun。向南10英里著是彼个猶太定居點柏特利。 ↩
[14] sok-siu:束脩,嘛有講束金,著是薪水、工錢。 ↩
[15] chū-choan:自專,著是家己主意,大主大意,無聽儂講。 ↩
[16] hōng-chhe:奉差,著是予儂差使、派遣的意思。 ↩
[17] hoat-kūi:法櫃,古早以色列儂的聖物。法,是法度,著是早前上帝佮以色列儂所定的規矩、法度、契約,法櫃著是用咧貯遮个規矩、法度的櫃。 ↩
[18] tang-ka:東家。著是薪勞的頭家。 ↩
[19] kiông-kòng:強摃,強賊,著是雄惡的賊,搶劫、刣儂、放火......無惡不作的儂。 ↩